Makale

OLAYLARA KUR’AN VE SÜNNET ÖLÇEĞİNDE BAKABİLME

İslam, öyle bir yüceltici unsurlar taşıyan dinamik güçtür ki, vahşî-bedevî bir toplumu; medenî bir topluma çevirebilecek durumdadır. Tarih, bunun şahididir. Kanun, kural, disiplin, devlet otoritesi ve toplumsal düzen tanımayan cahiliyye dönemi bedevî Arap toplumundan, İslam’ı çağlar ötesine taşımada temel taşlar olan Ensar ve Muhaciri çıkarmıştır. Sahabe denilen o örnek nesli vücuda getirmiştir. O güzide insanların İslam öncesi hayatları incelendiği zaman, tüyler ürperten tablolarla karşılaşmamak mümkün değildir.

İşte İslâmî değerler, kişinin ruh dünyasında ve amelî hayatında arılığı ve duruluğu ile hâkim olduğu, kısaca “İslam insanı” olunduğu zaman, kötülükler iyiliklere, nefretler sevgiye; hasetler, gıptaya; anlayışsızlıklar, af ve müsamahaya; kabalıklar, kibarlığa; zorluklar, kolaylığa dönüşecektir. Öyleyse mesele “İslam insanı” olabilmekte düğümlenmektedir. Olayları Müslümanca tahlil edemeyenlerin, problemlerini Kur’an ve Sünnet bağlamında çözemeyenlerin, yaşadığı ortamın kendisine yüklediği cahilî, seküler değer yargıları ile insanları yargısız infazlara tâbi tutanların ve elmalarla armutları birbirine karıştıranların İslam’ı içselleştirmede problemi var demektir.

Soyut olarak arz etmeye çalıştığım bu tespitleri somut hale getirmek için Asr-ı Saadet döneminden bir kesit sunmak istiyorum. Henüz câhilî değerlerden tam anlamıyla kurtulup İslâmî değerleri hakkıyla kuşanamamış olanlarla, onu hakkıyla içlerine sindirmiş olanların davranış örneklerini göreceğiz.

Bilindiği üzere K. Kerim’de Nur suresinin 11-21. ayetlerinde İFK/iftira hadisesinden bahsedilir. Hz. Aişe validemize atılan iftiranın, iftiracıların suratına çarpılışını dile getirir. Ayetler inmeden önce bir ay kadar Medine bu iftira olayı ile çalkalanır. Bu iftira kampanyasının önde gelenleri; münafıkların reisi Abdullah b. Übey b. Selûl, Zeyd b. Rifa, Mistah b. Üsâse, Hassan b. Sabit ve Rasûlullah’ın baldızı Hamne binti Cahş idi. Bunlardan ilk ikisi münafık, kalan üçü ise yanlış anlama ve İslâmî zayıflıktan dolayı şerre karışmış Müslümanlardı. Bunlardan Mistah, ekonomik olarak da zayıf olduğundan Hz. Ebu Bekir tarafından maddi olarak sürekli desteklenen ve akrabalık bağı da bulunan bir Müslüman idi. Hz. Ebu Bekir; münafıkların dümen suyuna girerek iftira kampanyasına alet olan bu sahabiye yaptığı ekonomik yardımı kesmiştir. Fakat Allah bundan razı olmamıştır. Çünkü iftira kampanyasına katılanlara iftira cezası tatbik edilmişti. İşlediği suçun cezasını çekenler artık o suçun bedelini ödemiş olduklarından dolayı, onu işlememiş gibidirler. Zira İslam’da bugünkü sistemlerin tutuğu sabıka kaydı gibi bir kayıt yoktur. Hz. Ebu Bekir’in bu kararının yanlışlığına dikkati çekmek ve İslamî kimliğini koruduğu sürece cahilce ve bazı zaaflarının etkisiyle yanlış yapan/günah işleyen ve bu yanlışının bedelini ödeyen Müslümanlara af ve müsamaha ile muamele edilmesini dile getiren şu ayet nâzil olmuştur: “Sizden faziletli ve varlıklı olanlar; yakınlara, yoksullara ve Allah yolunda hicret edenlere vermekte eksiltme yapmasınlar. Affetsinler ve hoş görsünler. Allah’ın sizi bağışlamasını sevmez misiniz? Allah bağışlayandır, merhamet edendir.” (24/Nur: 22).

Hz. Aişe’den gelen hadise göre, kendisini temize çıkaran Nur suresi 11-21. ayetler indikten sonra, akrabalık bağına ve yapılan yardımlara itibar etmeyerek iftira kampanyasına katılmasından dolayı Mistah’a, Hz. Ebu Bekir, bir daha yardım etmemeye yemin etmişti. Bu ayet gelince, ayetteki: “ALLAH’IN SİZİ BAĞIŞLAMASINI SEVMEZ MİSİNİZ? İfadesi karşısında “Vallahi biz Allah’ın bizi bağışlamasını arzu ederiz” dedi. Ardından da Mistah’a, öncekinden daha cömertçe yardımlara yeniden başladı. Abdullah b. Abbas’a göre Hz. Ebu Bekir’in yanı sıra daha bazı sahabeler de iftirada faal rol oynayanlara yardımda bulunmamaya yemin etmişlerdi. Bu ayetin inmesinden sonra hepsi keffaret ödeyerek yeminlerini geri aldılar ve yardım etmeye devam ettiler. (Tefhim, III/501-511).

Günümüze gelecek olursak, bir Müslüman zaaf ve ihtirasından kaynaklanan bir günah işlediği zaman o Müslümanı laik, kemalist, deist, ateistlerden oluşan bil umum kefere sürüsü linç kampanyasına girince onların gazına gelip Müslümanlar da aynı linç kampanyasının piramitlerine taş taşıyor. Bu seküler İslam düşmanı tayfa, İstanbul’u soyup soğana çeviren Ekrem hırsızına “Bu, Tayyip’in kumpasıdır. Siyasi rakibini yok etmek için kurduğu bir tuzaktır” diyerek sahip çıkarken Fatma Betül Kaya Sayan’ın işlediği fon vurgunu günahını fırsat bilerek Ekrem’in paçalarından akan pislikleri unuttular, hep birlikte Fatma Betül Kaya’yı linçe tâbi tuttular. Bu konuda ahlak dersi vermeye çalışan bu namussuz ahlaksızlar, konuşmaya yüzleri olmaması, gerekirken avazları çıktığınca bağırıyorlar. Biz burada Fatma Betül’ü temize çıkarmıyoruz. Aynen Hz. Aişe’ye iftira eden Müslümanlar gibi cezasını çeksin ve tutuklandı çekecek… Cezasını çektikten sonra bu toplumun bir ferdidir. Bir insan bedelini ödediği suçun vebaliyle ömür boyu suçlanamaz ve dışlanamaz. Bu, İslamî değerlerin hâkim olduğu bir toplumda geçmez. Çünkü İslam’da sabıka kaydı yoktur. Bir suç işleyip onun cezasını çekmiş ve tevbe etmiş bir Müslüman, o suçu işlememiş gibidir. “Ettâibü mine’z-zenbi kemen lâ zenbe leh”/Günahına tövbe eden, o günahı hiç işlememiş gibidir.” (İbn Mâce, Zühd, 30, H. No: 4250; Taberânî, el-Mu‘cemü’l-Kebîr, 10/150).

Hz. Aişe’ye iftira yapanlar, cezasını çekmiş olduklarından dolayı diğer Müslümanlarca horlanmamış, dışlanmamış ve kendi hallerine terk edilmemiştir. Bütün ilişkiler daha iyisi ile devam etmiştir. Hatta, aleyhindeki iftira kampanyasında önemli bir rol oynamış olmasına rağmen Hz. Aişe, Hassan b. Sabit’e gerekli değer ve itibarı göstermekte devam etmiştir. Bir defasında kendisine Hassan’ın “iftirada bulunan kişi” olduğu hatırlatıldığında Hz. Aişe: “Hayır, Hassan, Hz. Peygamber ve İslam adına İslam düşmanı şairlere cevap veren kişiydi” karşılığını vermiştir. Hz. Aişe, inandığı değerler doğrultusunda hareket ederek, Hassan b. Sabit’in yaptığı iftirayı, yediği 80 değnek iftira cezasının karşılığında yok hükmünde görmüştür.

Bir hırsızlık ve yolsuzlukla, maddi olarak kul hakkına girilmiş olunur. Ama ırz ve namusa yapılmış iftira ise iffete karşı işlenmiş büyük bir kul hakkıdır. Bu hak, maddi kul hakkı ihlalinden daha büyüktür. Bir Peygamber hanımına yapılan iftiranın cezası çekildikten sonra her şey normale dönüyor da maddi bir hakkın ihlali neticesinde çekilen ceza sonucu neden o kişi ömür boyu o günahın altında linç edilmek isteniyor? Biz, günah işlemiş olanlardan berî olamayız, onların işlediklerinden beriyiz. Hayat Kitabımızda Peygambere başkaldıranlarla ilgili: “Eğer sana isyan ederlerse, ‘Ben, sizin yaptıklarınızdan beriyim/uzağım’ de.” (26/Şuarâ:216) buyrulmaktadır. Yüce Allah, kişilerden değil, yaptıklarından uzak olmak gerektiğini, onların dışlanmayarak ilişkinin sürdürülmesini buyurmaktadır.

İşte bu gerçeklerden hareketle diyoruz ki, Müslümanların eşya ve olaylara bakışı, Müslüman olmayan İslam düşmanlarının eşya ve olaylara bakışından farklı olmalıdır. Onların referansı, cahilî değer yargıları ve Vahiyden soyutlanmış seküler değerler iken, Müslümanlarınki Kur’an ve Sünnettir. Olaylara Allah’ın gör dediği yerden bakmaktır. Lütfen, Müslümanlar birbirlerine bu ölçülerle yaklaşsınlar. Defolu insanlarız. Kendi üstünlüğümüzü başkalarının hataları üzerine kurmayalım. Müşrik sistemlerin acımasızca hırpaladığı insanımızı biz de acımasızca hırpalamayalım. Büyüklerin sözü olarak nakledilen şu üç kişiye merhamet edelim: “Zenginlikten sonra fakirliğe düşene, hatırlı iken itibarını kaybedip zelil olana ve cahiller arasında kalan âlime.”

Bu dediklerimiz İmamoğlu için de geçerlidir. Çaldıklarını iade etse, pişmanlık duyup tevbe ederek kendini düzeltse, o da bu kapsamdadır. Ama o, “Hangi çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım” diyerek şov yapmakta ve yaptıklarından memnun… Sanki, “kurtulsam ve tekrar seçilsem aynı şeyleri yaparım” modunda.

Yazımızı İmam Şafi’nin, öğrencisi Yunus’a söylediği şu sözle bitirelim: “Ey Yunus! Hatadan nefret et ama hataya düşenden nefret etme. Bütün kalbinle günaha öfkelen ama günahkâra acı, ona merhamet göster! Görevimiz hastalığı tedavi etmektir, hastayı yok etmek değil!” Teemmül oluna.