Özel teşebbüs uzayda

Çok sayıda ülkenin uzay ajanslarının yan ısıra özel teşebbüs firmaları da göklerdeki zenginlikler ve stratejik noktaları ele geçirmek için birbiriyle çekişiyor

Burhanettin Akbora

Elon Musk’ın SpaceX şirketine ait roketler bu hafta ikinci kez Amerikan devleti adına dünya yörüngesindeki Uluslararası Uzay İstasyonuna adam gönderdi. Uzun zamandır kendi Uzay Mekikleri kullanılmadığından fırlatmalar için Rusların Kazakistan’daki Baykonur üssünden attığı roketlere muhtaç kalan NASA’yı, yakında dünyanın ikinci zengini olacak Güney Afrika’lı girişimci kurtardı.

Musk Mars’a bir şehir kurma projesini yakınlarda paylaşırken başka iki süper milyarder girişimci de arkadan geliyor. Jeff Bezos ticari uzay uçuşları, Richard Branson da turistik uçuşlar planlamakta. Diğer yandan bir başka özel şirket, bir İsrail projesi yıl içinde yolladığı kapsülü Ay yüzeyine sert biçimde çakıldı.

Uzaya giderek artan özel teşebbüsün yanısıra kamu projeleri de devam ediyor. Amerika, Rusya, Çin, Hindistan, Avrupa Birliği, Japonya düzenli olarak yörüngeye roket yollamakta.

Müslüman ülkeler de buna katılmaya çalışıyor. İran çok sayıda başarısız denemeden sonra bu yıl yörüngeye bir askeri uydu yolladı. Birleşik Arap Emirlikleri de Japonlarla ortak bir projede uzaya araç yolladı. Türkiye de TUSAŞ vasıtasıyla yarışa katılmaya hazırlanıyor.

Uzay’a bilimsel araştırma, askeri, haberleşme, turizm, keşif amaçlarıyla gidilebileceği gibi madencilik amaçlarıyla da gidilmesi yakın. Mineral zengin göktaşlarına ve kuyruklu yıldızlarda yapılan son yıllardaki öncü çalışmaların sonucunda bunlardan kıymetli madenler toplamanın mümkün olduğu ortaya çıktı.

Ülkeler, fikirler ve inançlar arasındaki rekabet uzaya da yayılıyor. Batılı ülkeler özellikle de Avrupa ülkelerinin ve Amerikan kuruluşlarının arasındaki işbirliğini Müslüman ülkeler Türkiye, İran, Endonezya, Pakistan, Malezya da ortaklık yaparak yakalamalıdır. Bu, olanak dahlindedir.

Burhanettin Akbora