RUSYA’DA BENZİN İÇİN PLAKA VE QR KODU DÖNEMİ

Akaryakıt bulunan istasyonların oranı bir haftada yüzde 41’den yüzde 28,1’e düştü

Rusya’da akaryakıt tedarikinde yaşanan sıkıntılar yeniden ağırlaşıyor. Benzin veya motorin bulunduğu bildirilen akaryakıt istasyonlarının oranı yalnızca bir haftada yüzde 41’den yüzde 28,1’e gerilerken, bazı bölgelerde satışlar plaka numarası, QR kodu ve litre kotası üzerinden yapılmaya başlandı.

Rusya’da yaz başından bu yana devam eden akaryakıt sıkıntısı, temmuz sonunda görülen kısmi rahatlamanın ardından ağustos ayında yeniden derinleşti. 16 Ağustos itibarıyla ülkede benzin veya motorin bulunabilen istasyonların oranının yüzde 28,1’e kadar düştüğü bildirildi. Bir hafta önce bu oran yüzde 41 seviyesindeydi.

İkinci akaryakıt krizi dalgası

Ülkede mayıs ayında başlayan sıkıntının özellikle temmuz ayında geniş bir coğrafyaya yayıldığı belirtiliyor. Rus hükümetinin ihracat kısıtlamaları ve iç piyasaya yönelik ek tedbirleriyle temmuz sonunda kısmi bir rahatlama yaşansa da ağustos ayında sorun yeniden büyüdü.

Son gelişmeler üzerine en az 10 bölgede benzin satışlarına yönelik kısıtlamaların yeniden devreye alındığı bildirildi. Moskova bölgesinde de bazı istasyonlarda uzun kuyruklar oluşurken, özellikle benzin tedarikinde sorun yaşanıyor.

Krizin nedenleri arasında petrol rafinerilerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının üretim kapasitesi üzerindeki etkisi, yaz aylarında artan talep ve bölgesel sevkiyatta yaşanan lojistik sorunlar gösteriliyor.

Plakaya göre benzin satışı

Akaryakıt sıkıntısıyla mücadele etmek isteyen bazı bölgesel yönetimler sıra dışı uygulamalara yöneldi.

Bunlardan biri araçların plakasının son rakamına göre yakıt satılması. Bazı bölgelerde “tek-çift plaka” sistemi uygulanıyor. Buna göre plakası çift rakamla biten araçlar ayın çift günlerinde, tek rakamla biten araçlar ise tek günlerinde yakıt alabiliyor.

Nijniy Novgorod bölgesinde de kuyrukların azaltılması amacıyla bu sistem uygulanırken, bazı istasyonlarda araç başına satış miktarı 40 litreyle sınırlandırıldı.

QR koduyla yakıt dönemi

Akaryakıt satışında kullanılan bir başka yöntem ise QR kod sistemi oldu.

Sivastopol’da bazı akaryakıt türlerinin satışı QR kod üzerinden gerçekleştiriliyor. Uygulama kapsamında belirli yakıt türlerinde araç başına 20 veya 40 litre gibi sınırlar getiriliyor. Bidon ve benzeri kaplara yakıt satışının da bazı bölgelerde yasaklandığı bildiriliyor.

QR kod uygulamasının amacı, aynı aracın kısa süre içinde farklı istasyonlardan tekrar tekrar yakıt almasını önlemek ve sınırlı stokun daha fazla sürücüye ulaştırılmasını sağlamak.

Büyük şirketlerden litre sınırı

Akaryakıt şirketleri de satışlara çeşitli sınırlamalar getiriyor.

Moskova ve çevresinde bazı istasyonlarda yeniden kota uygulanırken, Gazprom Neft’in bazı noktalarda benzin satışını 40-60 litre arasında sınırlandırdığı; Rosneft’in bazı satış noktalarında araç başına 30 litre, Tatneft’in ise 50 litre sınırı uyguladığı bildirildi. Dizel yakıtında ise birçok noktada benzine kıyasla daha az kısıtlama bulunuyor.

Astrahan bölgesinde de 13 Ağustos’tan itibaren araç başına 40 litre yakıt sınırı getirildi.

Moskova’da yeniden kuyruklar oluştu

Akaryakıt sorunu yalnızca uzak bölgelerle sınırlı kalmadı. Moskova ve çevresindeki bazı istasyonlarda da ağustos ortasında yeniden uzun araç kuyrukları görüldü.

Bazı istasyonlarda en çok talep gören benzin türlerinin pompalarının kapatıldığı, sürücülerin yakıt bulabilmek için farklı istasyonlara yöneldiği bildiriliyor.

Hükümet ihracatı sınırladı, ithalata yöneldi

Rus hükümeti arz sorununu hafifletmek amacıyla akaryakıt ihracatını kısıtlayan tedbirler aldı. Ayrıca bazı yakıt standartlarında geçici esneklik sağlandı ve iç piyasadaki açığın azaltılması amacıyla petrol ürünleri ithalatına başvuruldu.

Ancak temmuz sonunda sağlanan kısmi rahatlamanın kalıcı olmadığı görülüyor. Ağustos ayında rafinerilere yönelik yeni saldırılar ve yüksek mevsimsel talep, akaryakıt piyasasında yeniden baskı oluşturdu.

Akaryakıt krizi günlük hayatı etkiliyor

Yakıt sıkıntısının uzaması yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılık ve lojistik sektörünü de etkiliyor. Bazı bölgelerde istasyonların çalışma saatleri sınırlandırılırken, sürücüler yakıt bulabilmek için uzun kuyruklarda beklemek zorunda kalıyor.

Rusya gibi dünyanın en büyük petrol üreticilerinden ve ihracatçılarından biri olan bir ülkede benzin satışının plaka, QR kod ve litre kotasına bağlanması, yaşanan tedarik krizinin ulaştığı boyutu ortaya koyuyor.

Mevcut tablo, hükümetin aldığı önlemlere rağmen Rusya’nın akaryakıt piyasasında kısa vadede tam bir normalleşmenin henüz sağlanamadığını gösteriyor.