Sosyal Medya Verileriyle Halk Puanlanıyor

Mirat Haber Ajansı

İnternet pazarının pek duyulmamış uzman teknoloji şirketleri, gizli “gözetim puanları” oluşturmak için kişisel verilerin büyük bölümünü toplayıp kullanıyor. Sosyal medya platformları bu analiz şirketlerinin gelecekteki davranışlarımızı tahmin etmelerini sağlayan veriler sağlamakta. Bu firmalar puanlama hizmetlerini büyük işletmelere satıyorlar. Düşük puan alan insanlar ağır sonuçlara maruz kalabiliyor. CoreLogic ve TransUnion, ev sahiplerine sattıkları puanların, potansiyel bir kiracının kirayı zamanında ödeyip ödeyemeyeceğini, kira artışlarını karşılayıp karşılayamayacağını veya bir kira sözleşmesini iptal edip edemeyeceğini tahmin edebileceğini belirtiyor. Büyük işverenler, bir kişinin yüz ifadeleri ve ses tonlamaları dahil olmak üzere on binlerce faktörü analiz ederek adaylar hakkında “istihdam edilebilirlik” puanı oluşturan firmalardan yardım alıyor. İşverenler, işe alma ihtimali oldukları bir kişinin nerede yaşadığını ve bir işte ne kadar başarılı olacaklarına karar vermek için hangi web tarayıcısını kullandıklarını öğrenerek buradan veri toplayan şirketlerden danışmanlık alıyor. Otomobil sigortacıları ayrıca, sürüş stillerini izleyen akıllı telefon uygulamalarından alınan bilgileri kullanılarak hesaplanan puanlara göre prim artırıyor. Satıcıları, her tüketicinin benzersiz puanına göre bir saniyede otomatik kararlar alma yetkisi veriliyor.

Tüm bunları, demografik verilerimizi, gelirimizi, yüz özelliklerimizi, sesimizi, kesin konumumuzu, alışveriş geçmişimizi, tıbbi durumlarımızı, genetik bilgilerimizi, internette aradıklarımızı, web sitelerini içeren verilerimizi pratik olarak gönüllü olarak teslim ederek mümkün kılıyoruz. Bir e-postayı okuduğumuzda, hangi uygulamaları kullandığımızı ve bunları ne kadar süreyle kullandığımızı ve ne sıklıkla uyuduğumuzu, egzersiz yaptığımızı sunmuş oluyoruz. Bununla birlikte, puanın yanlış mı, modası geçmiş mi yoksa yüzsüz bir yazılım mühendisi tarafından programlanmış önyargılı veya ayrımcı bir kodun ürünü olup olmadığını bir yana, bir kişinin ne zaman bir puanın kurbanı olduğunu bilmesi bile artık neredeyse imkansız ve buna itiraz da edemiyor. Bu gizli gözetim puanlamaları, bazı tüketicilerin reddedildiği pazarlar oluşturuyor. Yeni puanlama teknolojileri, milyarlarca insanın farkında olmadığı bir biçimde, kaybedenlerin ikinci sınıf vatandaş statüsüne düşürüldüğü bir şekilde bireyleri maddiyata “sahip olanlar” ve “olmayanlar” olarak da ayırıyorlar.