Türk Kızları Hristiyan Yapıldı!

Hasan Mert Kaya X hesabından yapılan bir paylaşım Cumhuriyetin ilk yıllarında Türk kızlarının nasıl Hristiyan yapıldığını belgeleri ile yayınladı. Cumhuriyetin ilk yıllarındaki misyonerlik faaliyetlerinden örnekler…

İşte o paylaşımdan bir bölüm…

Türk Kızları Hristiyan Yapıldı! Bursa Amerikan Kız Koleji Skandalı

Osmanlı döneminde Anadolu’da faaliyet gösteren Amerikan Board misyonerlik örgütüne bağlı Bursa Amerikan Kız Koleji’nde şaşırtıcı bir olay yaşandı. 19. yüzyılda kurulan okulda öğrenim gören dört Türk kız öğrencinin, misyoner öğretmenlerin etkisiyle din değiştirdiği iddia edildi.

Edinilen bilgilere göre, Muadelet, Kamran, Nemika ve Seniha adlı öğrenciler, kendilerine yapılan telkinlerin etkisiyle Protestanlığa geçerek okulun misafirhanesinde vaftiz edildi. Olayın duyulması büyük yankı uyandırırken, kamuoyunda tepki topladı.

Hükümetten Sert Tedbir: Okul Kapatıldı

Yaşanan skandalın ardından, dönemin hükümeti harekete geçerek 1928 yılında Bursa Amerikan Kız Koleji’ni kapatma kararlılığı aldı. Bakanlar Kurulu tarafından alınan karar doğrultusunda okul, Bursa Kız Lisesi’ne dönüştürüldü. Aynı yıl içerisinde, Mustafa Kemal Atatürk’ün himayesinde ve İsmet İnönü’nün başkanlığında Türk Maarif Cemiyeti kurularak yabancı okullara olan bağımlılığın azaltılması hedeflendi.

Misyonerlerin Osmanlı’daki Etkisi

Bursa Amerikan Kız Koleji gibi okullar, 1810 yılında ABD’nin Boston kentinde kurulan American Board misyonerlik örgütüne bağlı olarak faaliyet gösteriyordu. Osmanlı toprakları, özellikle “kutsal topraklar” olması sebebiyle misyonerlerin öncelikli hedefleri arasındaydı. American Board misyonerleri, 1819’da İzmir’e, ardından Beyrut’a gelerek Osmanlı topraklarında yayılma faaliyetlerine başladı.

1830’lardan itibaren Osmanlı’daki Hristiyan tebaya odaklanan misyonerler, zaman içinde yüzlerce okul kurdu. Osmanlı yönetimi başlangıçta bu okullara karışmazken, Sultan II. Abdülhamid döneminde misyoner faaliyetlerine daha sert önlemler getirildi. Özellikle, Ermeni sorununun büyük bir krize dönüşmesiyle birlikte misyoner okullarının Osmanlı’ya karşı ayrılıkçı hareketleri desteklediği düşünülerek tedbirler artırıldı.

Türk Maarif Cemiyeti ve Yerli Eğitim Hamlesi

Bursa Amerikan Kız Koleji’nin kapatılma karıarı, Cumhuriyet döneminde Türk Maarif Cemiyeti’nin kurulusu ile paralel ilerledi. Cemiyet, yerli ve milli eğitim anlayışını benimseyerek yabancı okullara olan ihtiyacın azaltılmasını hedefledi. Bu doğrultuda, misyonerlik faaliyetlerinin etkisini kırmak amacıyla yeni okullar açıldı ve mevcut yabancı okullar üniversite veya lise statüsüne dönüştürüldü.

Bursa Amerikan Kız Koleji’nde yaşanan olay, misyoner okullarının Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde yarattığı hassasiyeti bir kez daha gözler önüne serdi. Bugün hala tarihçiler ve akademisyenler tarafından tartışılan bu olay, dış güçlerin Osmanlı topraklarındaki eğitim yoluyla etki oluşturma çabalarının en çarpıcı örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

MİRAT HABER  YouTube