CERN’de Sır Gibi Kapanma: 2030 Hedefi Bir Tesadüf mü?

Dünya gündemi Dünya Kupası gibi büyük etkinliklerle meşgulken, bilim dünyasında dikkat çeken bir gelişme yaşandı. 2008 yılından bu yana aktif olarak çalışan CERN parçacık çarpıştırıcısı, modernizasyon çalışmaları gerekçesiyle resmen kapatıldı. Resmi takvime göre tesisin yeniden faaliyete geçeceği tarih olarak 2030 yılı işaret ediliyor.

Geçmişin İzleri ve Küresel Krizler

CERN’in tarihsel süreçteki kapanış dönemleri, dünyadaki bazı önemli kırılma anlarıyla dikkat çekici bir paralellik gösteriyor. Parçacık çarpıştırıcısının ilk açıldığı 2008 yılı, 21. yüzyılın en büyük finansal krizlerinden birine sahne olmuştu. 2018’deki modernizasyon çalışmaları ise küresel Covid-19 pandemisi ve kapanmalarla aynı döneme denk geldi. Günümüzde ise piyasaların yeniden 2008 seviyelerine yaklaşması, gözlerin bu tesisteki gelişmelere çevrilmesine neden oluyor.

2030: Sürdürülebilirlik mi, Dijital Kontrol mü?

2030 tarihinin son yıllarda hemen her alanda karşımıza çıkması, bu tarihin rastgele seçilmediğini gösteriyor. Birleşmiş Milletler’in “Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri” için belirlediği bu tarih; yoksulluğun azaltılması, sağlık ve eğitim gibi olumlu amaçları barındırsa da, madalyonun diğer yüzü daha tartışmalı.

İlkay Zaman, bu hedeflerin kendisinden ziyade, bunlara ulaşmak için kurulan altyapının “dijital bir hapishane” inşa etme riski taşıdığını savunuyor. Fiziksel dünyanın sınırları zorlanırken, arka planda geleceğin kontrol mekanizmalarının dijital dünyada kurulduğu ifade ediliyor.

Yapay Zeka ve Stargate Projesi

Amerika Birleşik Devletleri’nde 500 milyar dolarlık devasa bir yapay zeka altyapısı olan “Stargate” projesine başlanması, bu kontrol mekanizması iddialarını güçlendiriyor. Sadece “daha hızlı cevap almak” için kurulmadığı düşünülen bu sistemlerin, insan davranışlarını analiz etme, kişileri tanıma ve gelecekteki kararları önceden tahmin etme kapasitesine sahip olacağı vurgulanıyor.

İLKAY ZAMAN