ECIPE Direktörü Fredrik Erixon, Türkiye’nin “Made in EU” kapsamına alınmasını savundu. Entegre ticaret ortaklarının dışlanmasının Avrupa’da üretim maliyetlerini artıracağı uyarısını yaptı.

Avrupa Uluslararası Politik Ekonomi Merkezi (ECIPE) Direktörü Fredrik Erixon, Avrupa Birliği’nin üzerinde çalıştığı “Made in EU” düzenlemesine Türkiye’nin de dahil edilmesi gerektiğini söyledi. Bloomberg HT’ye konuşan Erixon, Türkiye ile Avrupa sanayisi arasındaki tedarik bağlarına işaret ederek dışlayıcı kuralların Avrupa’daki üreticiler için maliyetleri artıracağı ve ihracatı pahalılaştıracağı görüşünü dile getirdi. Tartışmanın merkezinde, Avrupa’da üretilen ürünlere öncelik tanıyan yaklaşımın AB dışındaki hangi ticaret ortaklarını kapsayacağı bulunuyor. Erixon’un aktardığına göre İngiltere ve Norveç’in kapsama alınmasını isteyen bir yaklaşım var. Türkiye’nin yanı sıra AB ile serbest ticaret anlaşması bulunan Japonya, Güney Kore ve Kanada’nın da düzenlemeye dahil edilmesi tartışılıyor. Türkiye açısından öne çıkan gerekçe, AB ile Gümrük Birliği çerçevesindeki ticaretin büyüklüğü. Erixon, bu ilişkinin Türkiye’nin kapsama alınmasını savunan görüşlerde önemli bir yer tuttuğunu belirtti. Böylece tartışma, yalnızca üretimin nerede yapıldığına değil, Avrupa sanayisinin hangi ülkelerle birlikte üretim yaptığına da uzanıyor. Müzakerelerin takvimi konusunda ise Erixon temkinli konuştu. Sürecin hızla değiştiğini belirterek İrlanda dönem başkanlığı sırasında yıl sonuna kadar anlaşmaya varılması hedefinin gerçekleşmesini oldukça düşük ihtimal olarak değerlendirdi. Bu değerlendirme, müzakerelerin sonucuna ilişkin bir öngörü niteliğinde. Erixon’un Türkiye için verdiği somut örnek otomotiv parçaları ticareti oldu. Türkiye’nin bu alanda AB’ye karşı önemli bir ticaret fazlası bulunduğunu belirten Erixon, Avrupa’ya gönderilen parçaların önemli bölümünün oradaki üretimde kullanıldığını, daha sonra üçüncü ülkelere satılan ürünlerin içine girdiğini anlattı. Bu değerlendirmeye göre Türkiye’den alınan bir parçanın maliyetini yükselten kısıtlama, yalnızca o parçanın ticaretini etkilemiyor; Avrupa’daki nihai ürünün maliyetine de yansıyor. Erixon’un uyarısı, ithalata getirilecek engellerin Avrupa’nın dış pazarlara yaptığı satışları da pahalılaştırabileceği yönünde. Bu nedenle Türkiye’deki parça tedarikçileri ile Avrupa’daki üreticiler açısından tartışmanın belirleyici başlığı, kapsamın nasıl çizileceği. Erixon’un savunduğu yaklaşım, birbirine bağlı üretim süreçlerinin ticaret kuralları oluşturulurken dikkate alınması gerektiğine dayanıyor. Tüketiciler bakımından ise Erixon, etkinin sanayi şirketleriyle sınırlı kalmayacağını söyledi. İthal hammaddeler ve ara mallardaki maliyet artışlarının farklı sektörlere yayılabileceğini, özellikle konut inşaatında kullanılan malzemelerin pahalılaşabileceğini belirtti. Bunlar, düzenlemenin olası sonuçlarına ilişkin uyarılar; gerçekleşmiş fiyat artışları olarak aktarılmıyor. Erixon’un eleştirisinin ikinci boyutu, ticaret ortaklarının verebileceği karşılık. AB’nin diğer ülkelerin Avrupa pazarına erişimini sınırlaması halinde, bu ülkelerin de Avrupalı şirketlere benzer kısıtlamalar uygulayabileceği uyarısında bulundu. Dünyanın geri kalanıyla ticaretinde büyük fazlalar veren AB açısından bunun olumsuz ekonomik sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Erixon, yüksek ticaret engellerinin Avrupa’nın üretim kapasitesini ve büyüme potansiyelini de zayıflatabileceğini savundu. Avrupa sanayisinin uluslararası ölçekte birbirine bağlı tedarik zincirlerine dayanmasını, korumacı kuralların değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken temel unsur olarak gösterdi. Tartışmanın siyasi boyutunda ise ticaret ortaklarının Avrupa’ya duyduğu güven bulunuyor. Erixon’a göre serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelerin dışlanması, mevcut anlaşmaların değerini azaltabilir ve AB’nin öngörülebilir bir ortak olarak konumuna zarar verebilir. Erixon bu uyarıyı, Avrupa’nın yeni ortaklık arayışlarıyla birlikte değerlendirdi. AB’nin Kanada ile daha yakın ortaklık ihtimalini ele aldığını; Japonya, Güney Kore ve Güneydoğu Asya ülkeleriyle ilişkilerini derinleştirmeyi hedeflediğini aktardı. Latin Amerika ülkeleri ve Avustralya ile yürütülen müzakereleri de hatırlatarak pazara erişimi zorlaştıran kuralların bu hedeflerle çelişebileceğini belirtti. Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamındaki ticarete ve entegre tedarik zincirlerine dayanıyor. Özellikle Türkiye’den alınan otomotiv parçalarının Avrupa’daki üretimde kullanılarak üçüncü ülkelere ihraç edilen ürünlere girdiğini vurguluyor. Erixon, İrlanda dönem başkanlığı sırasında yıl sonuna kadar anlaşmaya varılması hedefinin gerçekleşmesini oldukça düşük ihtimal olarak değerlendiriyor. Müzakerelerin hızla değişen bir süreçte ilerlediğini belirtiyor.Tartışmanın temel noktaları
“Made in EU” tartışmasında hangi ülkeler öne çıkıyor?
Üreticiler ve tüketiciler açısından maliyet zinciri
Pazara erişim kısıtlamalarının karşılık bulma riski
Sık sorulan sorular
Erixon Türkiye’nin kapsama alınmasını neden savunuyor?
Yıl sonuna kadar anlaşma bekleniyor mu?