islami haberdini haberortadoğu haberleriislam coğrafyası
DOLAR
50,5697
EURO
55,5123
ALTIN
5.731,95
BIST
11.131,32
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Az Bulutlu
16°C
İstanbul
16°C
Az Bulutlu
Pazartesi Yağmurlu
20°C
Salı Az Bulutlu
9°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
10°C
Perşembe Az Bulutlu
14°C

Andromeda’da dev yıldızın eşini yutmasına ilişkin yeni bulgular

Andromeda’daki bir ışık patlaması, dev yıldızın eşini yutmasıyla açıklanıyor. Ancak iki yıldızın daha dar bir yörüngede varlığını sürdürmesi de olası.

Andromeda’da dev yıldızın eşini yutmasına ilişkin yeni bulgular
23/11/2026 00:32
A+
A-

Andromeda galaksisindeki WNTR23bzdiq adlı kırmızı devde gözlenen parlaklık artışı ve ardından gelen ışık patlaması, yıldızın eşini yutmuş olabileceğine işaret ediyor. Hürriyet’in aktardığı, Nature dergisinde yayımlanan araştırma, uzun süredir kuramsal olarak öngörülen bu sürecin ilk gözlemsel örneği olarak değerlendiriliyor. Ancak sistemde iki yıldızın mı, yoksa birleşmiş tek bir yıldızın mı kaldığı henüz kesinleşmiş değil.

Gözlemin temel bulguları

  • İncelenen kırmızı dev, yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunuyor.
  • Arşiv kayıtları, yıldızın 2018’den itibaren giderek parlaklaştığını gösteriyor.
  • 2025’in sonlarında belirlenen ışık patlamasından 47 gün sonra James Webb Uzay Teleskobu sistemi gözlemledi.
  • Hesaplamalara göre patlama, Güneş’in kütlesinin yaklaşık 0,1 ila 0,2 katı kadar maddeyi dışarı attı.

Parlaklık artışı nasıl fark edildi?

Araştırmacılar, 2023 yılında NEOWISE uzay teleskobu ve California’daki Palomar Gözlemevi’nde bulunan WINTER teleskobuyla yapılan gözlemlerde yıldızın parlaklığının arttığını fark etti. Önceki kayıtların incelenmesi, değişimin tek bir ani parlamadan ibaret olmadığını; 2018’e uzanan kademeli bir artış bulunduğunu ortaya koydu.

WNTR23bzdiq, Güneş’ten yaklaşık yedi kat daha ağır ve 350 kat daha geniş bir kırmızı dev. Araştırmacıların değerlendirdiği açıklamaya göre, eş yıldız devin çekirdeğine doğru spiral çizerek ilerlerken oluşan sürtünme, ısı ve ışık üreterek bu parlaklık artışına yol açmış olabilir.

2025’in sonlarındaki büyük ışık patlaması ve ardından yapılan James Webb gözlemi, ekibin bu açıklamayı daha ayrıntılı incelemesini sağladı. Çalışmada patlamanın, Güneş’in kütlesinin yaklaşık yüzde 70’ine sahip eş yıldızın dev yıldızın merkezine ulaşması sonucu meydana gelmiş olabileceği öne sürülüyor.

Araştırmacılar için belirleyici adım: Patlama sonrasını izlemek

Çalışmanın başyazarı, Columbia Üniversitesi astrofizikçisi Viraj Karambelkar’ın Space.com’a yaptığı açıklamaya göre, bir yıldızın eşini yutmasının oluşturduğu değişimi yakalamak zor. Bu nedenle gökyüzünü uzun süre izleyen hassas teleskoplar önem taşıyor. Bu araştırmada da yeni gözlemlerle geçmiş kayıtların birlikte değerlendirilmesi, olayın gelişimini izlemeyi mümkün kıldı.

Şimdi araştırmacıların önündeki temel görev, patlamanın etkisi azaldığında sistemin davranışını gözlemlemek. Karambelkar, Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ve Vera Rubin Gözlemevi gibi yeni teleskopların benzer olayları bulmada yararlı olacağını belirtiyor. Böylece tek bir sistemin takibinin yanı sıra başka örneklerin aranması da araştırmanın devamındaki başlıklardan birini oluşturuyor.

Gözleme ilişkin merak edilenler

Yıldız birleşmesi kesinleşti mi?

Hayır. Bulgular, “Bao” lakaplı ikili sistemde iki yıldızın birleşerek tek yıldıza dönüşmüş olabileceğini gösteriyor. Ancak Karambelkar’a göre iki yıldızın çok daha dar bir yörüngede hayatta kalması da mümkün. Hangi açıklamanın doğru olduğunu belirlemek için patlama sonrasında sistemin izlenmesi gerekiyor.

Bu olay neden önemli görülüyor?

Çalışma, bir yıldızın eşini yutmasına ilişkin onlarca yıldır öngörülen sürecin ilk gözlemsel örneği olarak sunuluyor. Yıldızın yıllara yayılan parlaklık değişimi ile sonraki patlamanın birlikte incelenmesi, araştırmacılara bu kuramsal açıklamayı gözlemlerle değerlendirme olanağı sağlıyor.

Haberin dayanağı: Hürriyet’in araştırma ve bilim insanlarının açıklamalarını aktardığı haber.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.