ABD ve İran Heyetleri Umman’da Bir Araya Geldi

Görüşmeler Umman’da Yapıldı

ABD ile İran arasındaki temaslar, Umman’ın başkenti Maskat’ta gerçekleşti. Sürece ev sahipliği yapan Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamad el-Busaidi, görüşmeler öncesinde ABD heyetinden Steve Witkoff ve Jared Kushner ile ayrı ayrı bir araya geldi. Umman tarafı, müzakerelerde kolaylaştırıcı rol üstlendi.

İran heyetine başkanlık eden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, görüşmeler sırasında olumlu bir atmosfer oluştuğunu söyledi. Arakçi, karşı tarafa İran’ın tutumunu net şekilde ilettiklerini belirterek, müzakerelerin sürdürülmesi konusunda karşılıklı mutabakat sağlandığını ifade etti.

Gündem Nükleer Programla Sınırlı Tutuldu

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, görüşmelerin yalnızca İran’ın nükleer programı etrafında şekillendiğini açıkladı. İran tarafı, bu aşamada başka başlıkların masaya getirilmediğini özellikle vurguladı. ABD yönetimi ise nükleer dosyanın yanı sıra İran’ın balistik füze kapasitesi ve bölgedeki silahlı gruplarla ilişkilerinin de ele alınması gerektiği görüşünü sürdürüyor.

Arakçi, müzakerelerin sağlıklı biçimde devam edebilmesi için Washington’un tehdit söylemini sona erdirmesi gerektiğini dile getirdi. İranlı yetkililer, müzakere sürecinin bundan sonraki adımlarını Tahran ve Washington’daki siyasi makamlarla yapılacak istişarelerin ardından belirleyeceklerini açıkladı.

Yaptırımlar Görüşmelerin Ardından Geldi

Müzakerelerin tamamlanmasından kısa süre sonra ABD yönetimi, İran’ın petrol sektörünü hedef alan yeni yaptırımlar duyurdu. Açıklanan yaptırımlar kapsamında 15 kuruluş, iki kişi ve 14 gemi yaptırım listesine alındı. Bu adım, görüşmelerin yarattığı diplomatik havaya rağmen Washington’un ekonomik baskı politikasını sürdürdüğünü ortaya koydu.

Söz konusu temaslar, haziran ayında İsrail’in İran’a yönelik başlattığı ve 12 gün süren çatışmalar sırasında İran’ın nükleer altyapısına düzenlenen saldırıların ardından yapılan ilk görüşme olma özelliği taşıyor.

Görüşmelerin Niteliği Tartışma Konusu Oldu

İran devlet televizyonu, görüşmelerin dolaylı biçimde yürütüldüğünü bildirirken, Umman Dışişleri Bakanlığı her iki heyetle ayrı ayrı yapılan temaslara ait fotoğraflar yayımladı. ABD merkezli haber sitesi Axios ise iki kaynağa dayandırdığı haberinde, Maskat’ta Abbas Arakçi, Steve Witkoff ve Jared Kushner arasında doğrudan görüşmeler gerçekleştiğini öne sürdü.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, X platformunda yaptığı paylaşımda, Maskat’ta İran ve ABD arasında ciddi ve kapsamlı görüşmeler yapıldığını ifade etti. Bakanlık, bu temasların tarafların pozisyonlarını netleştirdiğini ve ilerleme alanlarının belirlenmesine katkı sağladığını açıkladı.

ABD’nin Tutumu ve Askeri Baskı

Washington’da Beyaz Saray Sözcüsü Caroline Leavitt, ABD heyetinin görüşmelerde İran’ın “sıfır nükleer kapasiteye” ulaşmasını hedeflediğini söyledi. Leavitt, Trump’ın diplomasi dışında başka seçeneklere de sahip olduğunu vurguladı ve ABD ordusunun küresel ölçekte güçlü bir caydırıcılığa sahip olduğunu dile getirdi.

Görüşmelerin yapıldığı dönemde ABD, Ortadoğu’daki askeri varlığını artırdı. Abraham Lincoln uçak gemisi ve ona bağlı saldırı grubu bölgeye konuşlandırıldı. İran ise olası bir saldırı durumunda bölgedeki ABD üslerini hedef alacağını duyurdu.

Protestolar ve İnsan Hakları Gölgesi

Müzakereler, İran’da son dönemde yaşanan geniş çaplı protestoların sert şekilde bastırılmasının ardından gerçekleşti. İranlı yetkililer, olaylar sırasında çoğunluğu güvenlik personeli ve sivillerden oluşan yaklaşık üç bin kişinin hayatını kaybettiğini kabul etti. İnsan hakları örgütleri ise çok daha yüksek can kaybı rakamları açıkladı.

ABD merkezli HRANA, protestolar sırasında çoğunluğu gösterici olmak üzere 6 bin 900’den fazla kişinin öldüğünü ve on binlerce kişinin gözaltına alındığını bildirdi.

Yeni Bir Görüşme Bekleniyor

Taraflar, görüşmelerin tamamen kopmaması konusunda ortak bir irade ortaya koydu. Trump’ın açıklamalarına göre, ABD ve İran heyetleri önümüzdeki haftanın başlarında yeniden bir araya gelmeyi planlıyor. Diplomasinin seyri, nükleer dosya, yaptırımlar ve bölgesel güvenlik başlıklarında atılacak adımlara bağlı olarak şekillenecek.

Mirat Haber – YouTube