ABD’nin Irak İşgalinin 22’nci Yılı

ABD, 20 yıl önce Irak’ı işgal etti. Geride hak ihlalleri, sivil katliamları, işkenceler ve savaş suçları bırakan bu askeri hamle, halen daha istikrarı elde edemeyen bir ülkenin de başlıca mimarı oldu.

İkinci Körfez Savaşı olarak da anılan işgal, temel olarak iki ana safhadan oluşuyordu. İlk safha, ABD ve İngiliz güçlerinin yoğun hava saldırıları ve kara harekatı ile Saddam yönetimini ve düzenli orduyu mağlup etmesiydi. İkinci safha ise bunun ardından gelen gerilla hareketleri ile sürdürülen savaştı.

Irak’ın Kuveyt’i işgali sonrası başlayan Birinci Körfez Savaşı sonrası mağlubiyet yaşayan Saddam yönetimindeki Baas Partisi, buna rağmen ülkedeki kontrolünü sürdürdü.

11 Eylül saldırısı ve Afganistan işgalinin ardından gözlerin çevrildiği ikinci ülke Irak oldu. Bu dönemde Baas yönetimindeki Irak, ABD ve İngiltere öncülüğündeki BM tarafından sürekli bir biçimde yasaklı silahlar üretmekle suçlandı. Yaptırımlar ve siyasi hamleler Saddam’ı yönetimden uzaklaştırmakta yetersiz kalınca, askeri işgal kartı devreye girdi.

Dönemin ABD Başkanı George W. Bush ve İşgal Süreci

20 Mart 2003 tarihinde ABD ve İngiltere öncülüğünde Irak işgali başladı. Irak’a ait askeri ve siyasi merkezler, Baas rejiminin önemli noktaları ani hava saldırılarıyla hedef alındı. Ardından ülkenin güneyindeki Kuveyt ve kuzeydeki Kürt bölgeleri üzerinden kara harekatı başladı. Irak’ın düzenli ordusu kısa bir süre içinde tamamen çöktü, birçok asker savaşmadan teslim olmayı seçti.

Paramiliter grupların ağırlıklı olarak yer aldığı lokal çatışmaların ardından, 9 Nisan’da başkent Bağdat tamamen düştü. Kuzeyde de TBMM’nin tezkereyi geçirmemesi nedeniyle yaşanan gecikmelere rağmen 10 Nisan’da Kerkük, 11 Nisan’da Musul ele geçirildi. Saddam yönetiminin en büyük kalesi Tikrit de 13 Nisan tarihinde kontrol altına alındı. Takip eden süreç içerisinde Irak direnişi Felluce gibi birçok şehirde ağır savaşlara sahne olacak yerel ayaklanmalar ve saldırılar tertip etti.

1 Mayıs’ta ABD Başkanı Bush savaşın büyük kısmının sona erdiğini ilan etti. Kısa bir süre sonra, 13 Aralık tarihinde Saddam Hüseyin yakalanarak yargılandı. Saddam yaklaşık 3 sene sonra, 30 Aralık 2006 tarihinde idam edilecekti.

Irak İşgalinin Sonuçları ve Mirası

Irak’ın işgalinin ardından ülkede kaos, mezhep çatışmaları ve terör örgütlerinin yükselişi hız kazandı. Bağdat yönetimi merkezi otoriteyi sağlamakta zorlanırken, ABD’nin çekildiği 2011 yılı sonrasında Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) gibi örgütler geniş bir alanı kontrol etmeye başladı.

Milyonlarca sivilin hayatını kaybetmesine ve yerinden edilmesine neden olan savaş, bölgede yıkıcı etkiler bıraktı. ABD’nin varlığı ve işgali, Irak’ın siyasi ve ekonomik yapısını derinden sarstı. Günümüzde Irak hala istikrarsızlık, yolsuzluk ve güvenlik sorunları ile mücadele etmeye devam ediyor.

İşgale dair tartışmalar ve ABD’nin bölgedeki politikalarının eleştirisi sürerken, savaşın mirası halen Ortadoğu’yu şekillendirmeye devam ediyor.

MiratHaber.com – YouTube