Çin, Kalibaf Ziyareti Öncesinde İran’a Dört Şart Sundu

Çin’in Kalibaf Ziyareti Öncesinde İran’a Dört Şart Sunduğu İddiası Gündem Yarattı

İran siyasetinde son günlerde geniş yankı uyandıran bir iddia ortaya atıldı. Kargozaran Partisi Genel Sekreteri Hüseyin Meraşi, Çin yönetiminin, İran Meclis Başkanı ve iki ülke arasındaki 25 yıllık yol haritasının yürütülmesinden sorumlu isim olan Muhammed Bakır Kalibaf’ın muhtemel Pekin ziyareti öncesinde Tahran’a dört açık şart sunduğunu öne sürdü.

Bartarıha ve Akharin Khabar gibi İran basın kuruluşlarında da yer bulan iddiaya göre Pekin yönetimi, ikili ilişkilerin genişletilmesi ve iş birliğinin derinleştirilmesi için şu taleplerin karşılanmasını istedi:

• İran, Hürmüz Boğazı’nı uluslararası gemi trafiğine tamamen açmalı.
• Boğazdan geçen gemilerden ücret alma girişiminden vazgeçmeli.
• Suudi Arabistan ile mevcut anlaşmazlıklarını tamamen çözmeli.
• Amerika Birleşik Devletleri ile yaşanan sorunları sona erdirmeli.

Pekin İçin Hürmüz Boğazı’nın Hayati Önemi

Ekonomisi Körfez ülkelerinden gelen enerji kaynaklarına büyük ölçüde bağımlı olan Çin için Hürmüz Boğazı kritik bir coğrafi öneme sahip bulunuyor. Pekin yönetimi daha önce de boğazdaki seyrüsefer güvenliğinin korunmasını açıkça talep etmiş ve uluslararası su yollarında uygulanabilecek geçiş ücretlerine karşı tutum sergilemişti. Reuters kaynaklı değerlendirmelere göre, Çin ve ABD’nin Hürmüz’deki ücret uygulamalarına karşı ortak bir tavır sergilemiş olması, Pekin’in bu konudaki hassasiyetini artırıyor.

25 Yıllık Anlaşma Stratejik Sınavda

2021 yılında imzalanan ve iki ülke arasında 25 yıllık bir yol haritası çizen kapsamlı iş birliği anlaşmasına rağmen ortaya atılan bu iddialar, İran kamuoyunda “Pekin’in önceliğinin ekonomik çıkarlar ve enerji güvenliği olduğu” yönündeki tartışmaları alevlendirdi. Uzmanlar, Çin’in stratejik ortaklık söylemlerine rağmen Tahran’a açık çek vermediğini ve menfaatler dengesini ön planda tuttuğunu belirtiyor.