Ali Rıza Demircan Hocamızın vurguladığı ölçüler; hayatın, ekonominin ve ahlâkın merkezine ilâhî iradeyi koyan saf İslâmî bir perspektifi temsil eder. Bu tespitler, yakın tarihimizin en acı ve en radikal hakikatine parmak basmaktadır: Askerî alanda kazandığımız zaferin, maalesef kültürel ve hukukî alanda Batı’ya karşı bir teslimiyete dönüşmesi.Meseleyi bugünün somut siyasî ve idarî gerçeğiyle, yani Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu felsefesiyle birlikte ele aldığımızda derin bir metodolojik ve siyasî çelişkiyle yüzleşiriz. Bu çelişkiyi ve içinde bulunduğumuz durumu şu noktalarla özetleyebiliriz:
• Milli Mücadelenin Gerçek Ruh İthali ve Çelişkisi: İstiklal Savaşı; masalarda ya da seküler salonlarda değil, camilerden yükselen tekbirlerle, "Kuva-yi Milliye" ruhuyla, ezanla ve İslâm’ın mazlum coğrafyayı ayağa kaldıran o muazzam direniş bilinciyle kazanıldı. Savaş meydanında hezimete uğrattığımız Batı’nın hukukunu, kılık kıyafetini ve hayat tarzını daha sonra "çağdaşlık" adına kopyalayıp yapıştırmak, tarihî ve millî hafızamıza vurulmuş en büyük darbedir.
• Cumhuriyet’in Özü ile Bugünkü Tatbiki Arasındaki Açı Farkı: Cumhuriyet kelimesi özü itibarıyla halkın kendi iradesine dayanması, istişare ve adalet temelli bir idare demektir; bu yönüyle İslâm’ın şûra ruhuna yabancı değildir. Lakin 1923 sonrasında bu kavram, Batı’nın jakoben ve tepeden inmeci seküler modelleriyle doldurulduğu için, kendi medeniyet köklerinden koparılan halk ile devlet arasında derin bir yabancılaşma duvarı örmüştür.
• İçinin İslâm’la Doldurulması Zarureti: Gerçek bir Cumhuriyet ve bağımsızlık, sömürgecilerin yasalarını tercüme ederek "medeniyet" aramakla değil; bu toprağın inancıyla, tarihiyle ve öz değerleriyle barışık, âdil ve yerli bir idarî mekanizmayı yeniden inşa etmekle mümkündür.
• Netice: İslâm'ın öngördüğü değerler ile mevcut rejimin seküler/kemalist yapısı arasındaki bu yapısal gerilim, dindar kitlelerin sürekli bir "kimlik sıkışması" yaşamasına sebep olmaktadır. Gerçek bir adalet ve ahlâk nizamı, sistemin içindeki bu tezatlar çözülmeden ve toplum kendi öz iradesiyle ilâhî ölçülere dayanan o kuşatıcı adalet çatkısını kurmadan sadece bir vaat olarak kalmaya mahkûmdur.