İlham Aliyev’in Gazze Çıkışı Tartışma Yarattı

İlham Aliyev’in Gazze Çıkışı Tartışma Yarattı: “İsrail’e Sırt Dayamak Tarihsel Hata”

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, yerel televizyon kanallarına verdiği röportajda, Gazze’de çatışmalar sonrası kurulması önerilen “Gazze İstikrar Gücü”ne asker göndermeyeceklerini net bir şekilde açıkladı. Aliyev, “Gazze dahil sınırlarımız dışında barışı koruma operasyonlarına asker göndermeyi düşünmüyoruz” diyerek, Azerbaycanlı askerlerin hayatını “birilerinin hatırı için” riske atmayacaklarını vurguladı. Ayrıca, Azerbaycan’ın zor zamanlarında “kendi kaderine terk edildiğini” ve “kimsenin bizi korumadığını” ifade etti.

Bu açıklamalar, özellikle Türkiye ve İslam dünyasında tepki çekti. Eleştirmenler, Aliyev’in tutumunu Azerbaycan’ın İsrail’le yakın ilişkilerinin bir yansıması olarak görüyor. Azerbaycan, İsrail’in en önemli petrol tedarikçilerinden biri olup, İsrail’den de ileri teknoloji silahlar alıyor. 2020 Dağlık Karabağ Savaşı’nda İsrail yapımı dronlar ve silah sistemleri Azerbaycan’ın zaferinde kritik rol oynamıştı. Güncel verilere göre Azerbaycan, İsrail’in petrol ihtiyacının yaklaşık %40-60’ını karşılıyor ve bu ticaret Gazze savaşı sırasında dahi devam etti.

İslam Dünyasının Desteği Unutulmamalı
Eleştirilerin odak noktasında, Aliyev’in “zor zamanlarda yalnız bırakıldık” sözleri yer alıyor. Oysa 2020 İkinci Dağlık Karabağ Savaşı’nda Türkiye başta olmak üzere birçok Müslüman ülke Azerbaycan’ın yanında yer aldı. Türkiye, Azerbaycan’a drone ve askeri danışmanlık desteği sağlayarak zaferde belirleyici rol oynadı. Pakistan, Azerbaycan’ı açıkça destekledi ve Ermenistan’ı tanımıyor. İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkeler de Azerbaycan lehine kararlar aldı. İran hariç tutulursa, İslam alemi genel olarak Bakü’ye sahip çıktı.

Bu bağlamda Aliyev’in Gazze konusunda tarafsız kalması –hatta İsrail’le ilişkileri derinleştirmesi– “nankörlük” olarak nitelendiriliyor. Gazze’de önerilen istikrar gücüne katılmayı reddetmek, ABD ve İsrail yanlısı bir tutum olarak yorumlanıyor. Aliyev, ABD’nin Azerbaycan’ın katılımını onayladığı yönündeki iddiaları yalanlasa da, diplomatik temaslar ve 20 soruluk sorgulama süreci bu algıyı güçlendiriyor.

Tarihsel Ders: İsrail’e Sırt Dayayanlar Kaybetti
Tarih, İsrail’e aşırı yakın duran liderlerin uzun vadede zarar gördüğünü gösteriyor. Bölgedeki birçok aktör, İsrail ittifakını kısa vadeli kazanç için tercih etti ancak halk desteği ve bölgesel prestij kaybıyla karşılaştı. Azerbaycan’ın İsrail’le stratejik ortaklığı (enerji, savunma, istihbarat) anlaşılır olsa da, Gazze gibi sembolik bir konuda sessizlik veya tarafsızlık, İslam dünyasında izolasyona yol açabilir.

Kısa vadede petrol ve silah ticareti devam edebilir, ancak uzun vadede Türkiye gibi güçlü müttefiklerle ilişkiler zedelenebilir. Eleştirmenlere göre Aliyev yanlış yolda: “İslam alemi Ermeni işgaline karşı Azerbaycan’ı destekledi, şimdi sıra Gazze’de dayanışma göstermekte. İsrail’in uşağı olmak, tarihin tozlu raflarına gömülmek demektir.”

Azerbaycan yönetimi ise pragmatizmi savunuyor: Her vatandaşın hayatı değerli ve çatışmalı operasyonlara katılmak riskli. Ancak bu açıklama, bölgesel dinamikleri göz ardı etmekle suçlanıyor. Gelişmeler, Azerbaycan’ın dış politikasında yeni bir dönemi işaret ediyor.