İngiltere’de Müslümanlar: Tarihi Bir Perspektiften – 4

“İlk başladığımızda zordu, insanları röportaj vermeye ikna etmek haftalar ve aylar alıyordu. Onlara bunun neden gerekli olduğunu ve neden bunu yaptığımızı açıklamak da zordu.”

Ahmed ailesi ve arkadaşlarıyla röportaj yaparak başladı ve sonrasında proje ağızdan ağıza ve sosyal medya aracılığıyla büyüdü, bu da onun “daha geniş bir kitle ile bağlantı kurabileceği” manasını taşıyordu.

Koronavirüs salgını öncesi Ahmed veya tamamı görüşme teknikleri konusunda eğitim almış 10 gönüllüden biri katkıda bulunanlarla genellikle kendi evlerinin rahatlığında görüşme yapardı.

“Tüm süreci yürütüyoruz. Bu sadece birinin evine gitmek, bir röportaj gerçekleştirmek ve tekrar dışarı çıkmaktan ibaret değil. Bu aynı zamanda duygusal olarak dahil olmanız gereken, duygularınızla orada hazır bulunmanızı gerektiren bir süreç.” şeklinde açıklıyor.

Bazı röportajların düzenlenmesi haftalar ya da aylar alabiliyor. “Bir keresinde birinden fotoğraf almaya çalışmıştık, yalnızca bu fotoğrafı almak 18 ayımızı aldı.” Herkese benzer bir dizi soru sorulduğundan emin olmak için bireysel hikayelerin içerisinde yer aldığı bir şablon kullanılıyor ve her görüşme bir saatten biraz fazla sürüyor. Tekrarlayan temalar arasında moda, iş, eğitim, ırkçılık, yiyecek ve inanç gibi “gündelik” konular yer alır.

“… Müslüman olan bir insan olmakla ilgili” diyor. “Bu, o kişiyi, deneyimlerini İngiliz tarihi bağlamında konumlandırmak, hayatımızı nasıl yaşadığımızı göstermekle ilgili.”

Kendisiyle röportaj gerçekleştirilenlerden birisi de Mecca2Medina hip hop grubundaki ikiliden biri olan 50 yaşındaki Rakin Fetuga idi. Söylediğine göre 1970’lerde Londra Notting Hill’deki evinde çocukluk zamanında İslam’la ilgili hatırladığı tek şey oturma odasının duvarındaki Mekke fotoğrafı idi. Onun için Nijeryalı ya da İngiliz olmak önce gelirken Müslüman olmak ise sonra geliyordu.

Fetuga ebeveynlerin sadece okula güvenmelerindense çocuklarına evde tarihi öğretmeleri gerektiğine inanıyor. Marcus Garvey, Malcolm X ve Harriet Tubman’ın hikayelerini aktarıyor ama aynı zamanda 1970’li yılların İngiltere’sinde Afrikalı olmanın tarihinin de öğretilmesi gerektiğini söylüyor.

“Çocuklarımıza 70’lerde buraya geldiğimizde kapılarda ‘Siyahlar, İrlandalılar, köpekler giremez’ yazdığını öğretmemiz gerekiyor. Tarihi anlamaları gerekiyor çünkü bugün sınıfta büyüyen çocuklara bir şey söylediğinizde ‘Bu ırkçılık’ diyebiliyorlar. Onlara ‘Affedersiniz, ırkçılığın ne olduğunu bilmiyorsunuz bile’ diyorum.”

EMHAI, Londra’daki Siyahi, Afrikalı ve Afro-Karayipli (BAAC) Müslüman topluluğunun ilk İngiliz hikaye ve hatıra koleksiyonunu da kapsayan üç arşiv meydana getirdi.

Ahmed 2017’de başlatılan proje ile İngiltere’deki “Müslüman topluluğunun çeşitliliğini yansıtmak” istedi ve Siyahi İngiliz Müslümanların Müslüman topluluğu içerisinde sıklıkla fark edilmediğini ifade ediyor, “Siyahi Müslüman’ın ne anlama geldiğinin çeşitliliği anlaşılmalı ve öğretilmelidir.”

O Somalili ve Nijeryalılar gibi farklı topluluklara yoğunlaşan daha çok proje oluşturmayı umuyor fakat henüz bunun için bir finans kaynağı yok.

Ahmed’in çalışması diğerlerine de kendi tarihlerini bir araya getirip düzenlemeleri için ilham verdi.

“Everyday Muslim projesinin gerçekten olmasını istediğim şey diğerlerine de bunu yapmaları için ilham vermekti.” diye açıklıyor, “Çünkü bu sadece bir kişinin ya da bir kuruluşun görevi değil kesinlikle bir toplumsal sorumluluktur. İnsanların hikayelerinin değerini fark etmeye başladığı bir noktaya gelmek biraz zaman aldı.

HABER ÇEVİRİSİ: ZEHRA KAYA  

Kaynak: https://www.aljazeera.com/features/2021/5/3/a-muslim-history-of-the-uk