İNSANLIK USLANMAK İÇİN ZOR OLAN YOLU SEÇTİ!

Ziya Paşa’nın o meşhur, dillerden düşmeyen terkib-i bendi bugünlerde kulağımıza her zamankinden daha yüksek perdeden çalıyor: “Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir. / Tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir.”

​Eskilerin hikmetle süzüp söylediği bu söz, aslında insanlık tarihinin kısa bir özeti gibi. Gönül isterdi ki insanlık, yolunu bulmak için o her daim ulaşılması kolay olan, nezaketle sunulan “nasihat” yolunu seçsin. Ancak geldiğimiz noktada görüyoruz ki; modern dünya, uslanmanın yolu olarak “hakkı kötek” olan bir devridaim sürecini adeta elleriyle tercih etmiştir.

​Bu sosyolojik döngünün en çarpıcı örneklerini hem kendi topraklarımızda hem de okyanus ötesinde izliyoruz.

Türkiye siyasetine baktığımızda; merhum Necmettin Erbakan gibi bir liderin yıllarca süren nezaketli nasihatlerini, uyarılarını ve “önce ahlak ve maneviyat” düsturunu görmezden gelen, 28 Şubat zihniyetinin baskılarına sessiz kalan toplumsal bir iradenin yaşanmışlığını hep birlikte izledik.

​Erbakan’ın sunduğu o yumuşak geçişi ve nasihat dilini elinin tersiyle itenler, bugün gelinen noktada Erdoğan gibi sert ve pragmatik bir siyasi gerçeklikle yüzleşmek; deyim yerindeyse bu tarza “tahammül etmek” durumunda kalmıştır. Çünkü tarih bize fısıldar: Yumuşak uyarıyı reddeden, sert uygulamaya mahkûm olur.

​Benzer bir tabloyu bugün ABD’de de izliyoruz. Demokratların temsil ettiği yerleşik düzenin hatalarını, halka tepeden bakan tavırlarını nasihatle düzeltemeyen Amerikan toplumu; çareyi Trump gibi sistemin ayarlarıyla oynayan, kural tanımayan bir figürde buluyor. Bu da aslında küresel ölçekte bir “kötek” aşamasına geçişin göstergesidir.

​İnsanlık tarihi, insanların tercihlerine göre şekillenen bir sistemler bütünüdür. Ne yazık ki nasihatin kapısını kapatanlar, tekdirin (azarlanmanın) sert rüzgârına yakalanır; onda da uslanmayanlar için “kötek” kaçınılmaz bir son olur.

​Görünen o ki; insanlık olarak “uslanmak” için en zor yolu seçtik. Belki de Ziya Paşa’nın dediği gibi, artık nasihat dönemi kapandı ve her şey için çok geç. Şimdi, kendi ellerimizle ördüğümüz bu sert devridaimin sonuçlarını yaşama zamanı.

Fehmi Yağlı

Yazarımızın Diğer Yazılarını Okumak İçin Lütfen Bu Linki Ziyaret Ediniz.

Mirat Haber – YouTube