KUR’AN’DA ADI GEÇEN BESİNLER “SARIMSAK”

“Hani, “Ey Mûsâ! Biz bir çeşit yemeğe asla katlanamayız. O hâlde, bizim için Rabbine yalvar da, o bize yerden biten sebze, kabak, sarımsak, mercimek, soğan versin” demiştiniz. O da size, “İyi olanı düşük olanla değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyle ise inin şehre! İstedikleriniz orada var” (Bakara 61)

Sarımsak  (Allium sativum) zambakgillerden, 25-100 santimetre yüksekliğinde, y apraklarında, saplarında ve toprak altındaki soğanında kokulu yağ bulunan bir kültür  bitkisidir. Sarımsak Orta Asya ve Kuzeydoğu İran kökenli olmakla birlikte, bütün dünyada binlerce yıldır bilinmekte ve yetiştirilmekte olup dünyadaki üretimin %80’i Çin tarafından sağlanmaktadır. Sarımsak hem baharat olarak, hem de tedavi amacıyla kullanılagelmiştir. Sarımsağın tıbbi amaçla kullanımı Taze koparılmış sarımsak kökleri.

çağlara kadar dayanmaktadır. Mısır’da lahitler üzerinde İÖ 3700 yıllarına ait sarımsak resimleri bulunmuştur ^[4]. Kur’an’ın yanında İncil’de de Yahudilerin Mısır’dan kaçışı anlatılırken sarımsaktan bahsedilmektedir ^[5]. Türkiye’de en çok Kastamonu sarımsağı, Balıkesir sarımsağı, Kara sarımsak, İspanyol sarımsağı ve İtalyan sarımsağı yetiştirilmektedir, ancak en fazla beyaz sarımsak olarak bilinen Kastamonu sarımsağı ve Siyah (kara) sarımsak üretilmekte ve tedavide beyaz sarımsak kullanılmaktadır ^[6].

Besin Değeri

Çiğ sarımsağın yapısında %59 su, %33 karbonhidrat, %6 protein, %2 lif ve %1’den az yağ vardır. Bu açıdan sarımsaktaki, temel besin öğeleri içeriğinin az olduğunu söyleyebiliriz. Üç diş (9 gram) sarımsak günlük besin ihtiyacının az bir miktarını (<%10) karşılayabilir. Bununla birlikte, sarımsak bazı esansiyel besin maddeleri açısından çok zengindir. Mesela, 100 gram sarımsak, günlük B6 vitamini, C vitamini, manganez ve fosfor ihtiyacının %20’den fazlasını, tiyamin, pantotenik asit, kalsiyum, demir ve çinko ihtiyacının da %10-20’sini karşılayabilir.

100 gram çiğ sarımsağın besin değeri

Sarımsakla İlgili Tıbbi Araştırmalar

PubMed’de 10 Temmuz 2018 tarihinde “Allium sativum ” anahtar kelimesiyle yapılan bir aramada 1306 adet bilimsel makale tespit edilmiştir. Bunlardan tam metin erişime açık ve derleme tarzında olan 31 makale incelenmiştir.

Sarımsak, 2000’in üzerinde biyolojik olarak aktif, uçucu, suda çözünen veya yağda çözünen organosülfür bileşikler, esansiyel yağlar ve lif içermektedir . Bunların arasında selenyum ve germanyum eser miktarlarda mevcut olmasına rağmen, kanser hücrelerinin bölünmesinin azaltılmasında, büyümelerinin inhibe edilmesinde ve hatta kanser hücrelerini yok etmede çok önemlidir .

Yakın zamanda sarımsakta ‘garlicnin’ denilen yeni siklik sulfoksitler de keşfedilmiştir ^[9]. Sarımsak dişi ezildiğinde, kıyıldığında veya başka şekilde işlendiğinde, alliin serbest kalır ve alliinaz enzimi ile etkileşime girer. Reaktif ara madde (alilsülfenik asit) hidrolizi ve ani yoğunlaşması, penisilin ve tetrasiklinden daha güçlü bir antibiyotik olan allisin (dialil tiosülfinat) oluşturur. Allicin kararsızdır ve hızlı bir şekilde farklı bir kimyasal yapıya dönüşür.