Malezya’nın Yolsuzluklar Başbakanı Geri Dönüyor

Mirat Haber Ajansı

Malezya, 95 yaşındaki efsanevi lider Mahathir Mohamad ile eski sağ kolu ve geleneksel rakibi Anwar Ibrahim arasındaki bir sonraki başbakanın kim olabileceği konusunda savaşa odaklanmışken, önümüzdeki yıllarda Malezya siyasetini etkileyecek çok daha önemli bir şey oluyor. Türkiye’deki Varlık Fonu’na karşılık gelen dev devlet fonu 1MDB o zamanki tek başına iktidar partisi Birleşik Malezya Ulusal Örgütü UMNO tarafından yağmalandı. Devlete ait milyarlarca dolar kötüye kullanıldı. Kayıp paranın bulunması, eski başbakan Najib Razak’ın da aralarında bulunduğu o zamanki iktidardaki UMNO’nun bir düzine üst düzey liderinin yolsuzlukla suçlanmasına neden oldu. Hepsi suçlamaları reddetti. Necib’in ailesi de yakalandı. Eşi Rosmah Mansor, milyonlarca dolar rüşvet almakla suçlandı. İlk evliliğinden oğlu, Wall Street’in Kurtu adlı ünlü filmin yapımcısı olarak bilinen Riza Aziz, 1MDB’den kötüye kullanıldığı iddia edilen para aklamayla suçlandı. Ayrıca yanlış yapmayı reddediyorlar.

UMNO Mart ayında iktidara geldiğinden beri Najib’i, ailesini ve 1MDB ile ilişkili olanları arıyor. Hükümet değişikliğinden bu yana, yeni Malezya başsavcısı UMNO bağlantılı iki kilit kişiye, Riza Aziz ve Musa Aman’a karşı yüksek profilli davaları düşürdü, beraat ettiler. Bu Malezya’da yasal, çünkü İngilizlerden miras alınan hukuk sistem uyarınca, başsavcı, kovuşturma söz konusu olduğunda mutlak takdir yetkisine sahip tek otorite. Tek başına suçlamaları kaldırabiliyor.

Necib’in de duruşmasındaki gelişmeler onun için iyi haberleri gösteriyor. Haziran başında, 1MDB soruşturmasında Najib’i yok ettiği için eleştirilen eski Başsavcı Mohamed Apandi Ali, Najib’in duruşmasındaki başsavcı Gopal Sri Ram’un Najib’e karşı fazla olumsuz olduğuna dair bir beyanda bulundu. Eleştirilerin hedefindeki Gopal duruşmadan çıkarılırsa, eleştirmenler Necib aleyhindeki davanın düşeceğini düşünüyorlar. Najib ve 1MDB hızlı bir şekilde aklanırsa, UMNO markasının rehabilitasyon süreci başlar. Mahathir Mohamad yönetimindeki hükümette, duruşmalar nedeniyle UMNO’ya kabinede yer verilmemişti.

Eğer Necib yeniden iktidara gelirse, 1MDB’yi etkinleştiren kleptokrasi kültürü hızlı bir geri dönüş yapacak. 1MDB skandalı zaten ülke milyarlarına mal oldu ve bankacılık sistemini kötü bir şekilde salladı. Aslında, yarım düzine ülkenin bankacılık sistemleri. Daha da önemlisi, büyük skandallar çözülmeden Malezya hiçbir zaman tam gelişmiş bir ülke olma hedefine ulaşmaz.