
Bazı insanlar vardır; söyledikleri türküler yalnızca kulaklara değil, gönüllere dokunur. Bazı sesler vardır ki aradan yıllar geçse de eskimez, çünkü anlattıkları şey insanın kendisidir. Neşet Ertaş, işte böyle sanatçılardan biridir.
Bozkırın bağrından yükselen sesiyle Anadolu insanının sevdasını, hüznünü, garipliğini ve gönül dünyasını dile getiren Neşet Ertaş, ardında yalnızca türküler değil, üzerinde düşünülmesi gereken bir insanlık mirası da bırakmıştır.
Onun türkülerinde gönül vardır, sevda vardır, ayrılık vardır. Ama bütün bunların ötesinde insan vardır.
Peki, insanı insan yapan nedir?
İslam‘ın bu soruya verdiği cevaplardan biri tevazudur. Kibirden uzak durmak, kendisini başkalarından üstün görmemek, insanlara merhametle yaklaşmak…
Kur’an-ı Kerim’de Rahmân Suresi’nin 63. ayetinde şöyle buyrulur:
“Rahmân’ın kulları, yeryüzünde tevazu ile yürüyen kimselerdir.” (Furkan, 25/63)
Neşet Ertaş’ın sanatında da insanı düşündüren yönlerden biri bu tevazu meselesidir. Büyüklenmekten uzak, gösterişten arınmış, Anadolu’nun sade insanının diliyle konuşan bir sanat anlayışı…
Elbette bir sanatçının kişiliğini yalnızca eserlerinden hareketle bütünüyle tanımlamak doğru değildir. Ancak eserlerinde öne çıkan değerler üzerinden bir gönül ve ahlak okuması yapmak mümkündür.
Gönül dediğimiz şey, yalnızca sevmenin adı değildir.
Gönül; incitmemektir, hor görmemektir, bir insanın acısını kendi acın gibi hissedebilmektir. Peygamber Efendimiz (s.a.s.), Allah’ın insanların suretlerine ve mallarına değil, kalplerine ve amellerine baktığını bildirmiştir. (Müslim, Birr, 34)
İşte insan sevgisinin İslam’daki karşılığı da burada saklıdır. İnsana makamından, malından, mevkiinden dolayı değil, Allah’ın yarattığı bir kul olduğu için değer vermek…
Neşet Ertaş‘ın türkülerinde sık sık karşımıza çıkan gariplik duygusu da üzerinde durulmaya değer. Garip olmak, yalnızca kimsesiz kalmak değildir. Bazen kalabalıkların içinde anlaşılmamaktır. Bazen bir gönül yarasını kimseye anlatamamaktır.
İslam ise garibin, yoksulun, yetimin ve mazlumun yanında durmayı öğütler. Çünkü insanın değeri, sahip olduklarıyla değil, taşıdığı ahlakla ölçülür.
Belki de Neşet Ertaş’ın türkülerinin yıllardır gönüllerde karşılık bulmasının sebeplerinden biri budur: İnsan kendisinden bir parça bulur o türkülerde.
Bir ayrılıkta, bir özlemde, bir gönül yarasında…
Ve belki de en çok, insan olmanın ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatan o sade duygularda.
Çünkü gönül yapmak, gönül yıkmaktan daha büyük bir iştir.
Yunus Emre’nin asırlar öncesinden seslenen gönül diliyle söylersek:
“Bir kez gönül yıktın ise, bu kıldığın namaz değil.”
Neşet Ertaş’ın sazından dökülen ezgiler de bize bir kez daha şunu düşündürüyor: İnsanlık, yalnızca güzel söz söylemek değil; güzel bir gönül taşıyabilmektir.
İSLAMİ HABER “MİRAT”