Etiket: Batılılaşma

BATILILAŞMA SAVUNUCULARININ ÇELİŞKİLERİ (2) İlk bölümde, Batılılaşmacı söylemde bilim, özgürlük, çoğulculuk ve uzmanlık gibi değerlerin zaman zaman seçici biçimde yorumlanabildiğini ele aldık. Buradan çıkan temel soru şuydu: Bir ilke gerçekten evrensel kabul ediliyorsa, neden herkese aynı ölçüde uygulanmasın? Bu soru yalnızca bireysel özgürlükler bakımından değil, modernlik ve gelenek anlayışımızdan laiklik...

BATILILAŞMA SAVUNUCULARININ ÇELİŞKİLERİ (1) Batılılaşma düşüncesi, modern dünyada bilim, özgürlük, demokrasi, çoğulculuk, insan hakları, laiklik, hukuk devleti ve bireysel tercih gibi birtakım değerlerle birlikte anılmaktadır. Bu değerlerin önemli bir kısmı, insanın onuru, özgürlüğü ve toplumsal düzenin adaleti bakımından gerçekten üzerinde düşünülmeyi hak eden ilkelerdir. Ancak herhangi bir ilkenin değerli olması...

GÜNEŞİN DOĞDUĞU İKİ ÜLKE Maide Suresi 51. ayet bize şunu söylüyor: يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارٰٓى اَوْلِيَٓاءَۢ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَٓاءُ بَعْضٍۜ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَاِنَّهُ مِنْهُمْۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِم۪ينَ İman edenler; Yahudi ve Hristiyanları veliler edinmeyin, onlar birbirlerine velidir. Sizden onları kim veli edinirse, kuşkusuz...

MEDENİYET KAVRAMI MÜSLÜMANLARIN NEYİ OLUR? Günümüzde İslam dünyasının ilerleme, kalkınma, bilimsel gelişme ve toplumsal refah iddialarını temellendirmek için en sık başvurduğu “medeniyet” kavramının, aslında Müslüman düşüncesine ait olmadığı ve yaklaşık iki yüz yıllık bir geçmişe sahip yapısal bir ithal araçtır. Yapılan kavramsal tarih araştırmaları, 1800’lü yılların ilk dönemlerinden önceki hiçbir...

TANZİMAT FERMANI: MİLLET-İ HAKİME’DEN MEDENİLEŞME SÖYLEMİNE ZİHNİYET KIRILMASI Osmanlı İmparatorluğu’nda modernleşme tarihinin en kritik eşiklerinden biri kabul edilen Tanzimat Fermanı, sadece bürokratik bir düzenleme değil; hukuktan eğitime, toplumsal yapıdan zihniyet dünyasına kadar esastan bir kırılmayı temsil ediyor. Sözlük anlamı “düzenleme ve ıslah etme” olan Tanzimat, ilan edildiği 3 Kasım 1839’dan...

BATILILAŞMA MODERNLEŞME Mİ, YABANCILAŞMA MI? Yasin Aktay’ın Tarihin Gerçek Yüzü serisi içinde kaleme aldığı bu eser, Türkiye’nin son üç yüz yılına damgasını vuran en büyük dönüşümlerden birini, Batılılaşma tecrübesini, alışılmış tarih anlatılarının dışına çıkarak yeniden düşünmeye davet ediyor. Fakat kitap yalnızca “Batılılaşma ne zaman başladı, nasıl gelişti, hangi reformlar yapıldı?”...

Kemalist Devrimlerin Dinle İmtihanı: Yabancı Tanıklar Ne Anlatıyor? Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında gerçekleştirilen köklü dönüşümler, Türkiye’nin yalnızca siyasi ve hukuki yapısını değil, toplumun din ve gelenekle ilişkisini de önemli ölçüde değiştirdi. Peki bu dönüşüm dışarıdan nasıl görülüyordu? Alman gazeteci ve yazar Lilo Linke, 1935’teki Türkiye gezisinin ardından 1937 yılında Allah Dethroned:...

İSLÂMİZASYON YA DA NİFAK POLİTİKASI Ülkemizde İslâmî hareketin doğamayışının ve kurumsal hâle gelemeyişinin en başat nedenlerinden biri de hak ile batılı bilerek karıştıran ve batılı hak gibi gösteren İslâmizasyon politikalarıdır. Bu durumu bilen İslâm düşmanları, Müslüman ülkelerde dinî kavramları sıkça kullanmaya başlamışlardır. Bir dönem sömürge ülkesi olan veya ithal resmî ideolojilerin...

“NE VAR HERKES DİYOR” Son yıllarda yaygınlaştı; artık anneler çocuklarına “anneciğim”, babalar “babacığım” diye hitap ediyor. Bunu gören teyzeler, dayılar, amcalar halalar, dedeler, kendi ünvanı artı -cığım ile çocuklara sesleniyor. Hatta geçen hafta bir kadın, café’deki erkek garsonu çağırıyor: “ablacığım, bakar mısın?” Herhalde emsal aldıkları bir aileyi, bebeklerini “anneciğim” sözüne...

TEVFİK FİKRET’İN HAYAL KIRIKLIĞI Birazdan hikâye edeceğim Tevfik Fikret’in karakterinin oluşum sürecinde ve onun idealize ettiği gençlikle ilgili düşüncelerinde kendimce nice hikmetler buldum. Yurt dışına eğitim ya da çalışmak için giden insanlarımızın Yahya Kemal gibi, Nurettin Topçu gibi, Oktay Sinanoğlu gibi milletini seven, milletin geleceği için emek veren şahsiyetler olarak...

BİRİNCİ MECLİS’İN TASFİYESİ, İKİNCİ MECLİS’İN KURULUŞU VE İSLAMÎ MUHALEFETİN BASTIRILMASI Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin sona erdirilmesi, yalnızca olağan bir seçim yenilemesi olarak okunamaz. Bu hadise, Millî Mücadele’yi yürüten çoğulcu, yerli, dinî hassasiyetleri güçlü ve halkın farklı kesimlerini temsil eden Meclis yapısından; daha merkeziyetçi, inkılapçı, parti disiplinine bağlı ve muhalefeti...

MUHAFAZAKÂR MODERNLEŞMENİN İFLASI VE KİMLİK KRİZİ Türkiye’nin son çeyrek asırlık siyasi tarihi, muhafazakâr bir kadronun devletin merkezine yerleşme ve toplumu kendi idealleri doğrultusunda dönüştürme iddiasına tanıklık ediyor. Ancak bugün gelinen noktada, bizzat iktidarın en üst kademelerinden yükselen “ahlaki yozlaşma”, “aile yapısının bozulması” ve “toplumsal şiddet” şikâyetleri, siyasi bir başarı hikâyesi...

YAHYA KEMAL – EZANSIZ SEMTLER Mirat Haber’imizde bugün (10 Nisan 2026) yayımlanan Kadıköy Halkının Cami Rahatsızlığı başlıklı haber bize merhum Yahya Kemal’in “Ezansız Semtler” isimli bir asırlık yazısını hatırlattı. Sunuyoruz: EZANSIZ SEMTLER Kendi kendime diyorum ki: Şişli, Kadıköyü, Moda gibi semtler­de doğan, büyüyen, oynayan Türk çocukları milliyetlerinden tam bir derecede...