Yeni arkeolojik bulgular helal gıdanın İspanyol engizisyonuna nasıl dayandığını gösteriyor

Granada’daki son arkeolojik kazılar, fetihten sonra on yıllar boyunca gizlice devam eden Müslüman yemek uygulamalarının kanıtlarını ortaya çıkardı.

Mirat Haber Ajansı

Güney İspanya’nın Endülüs bölgesindeki Granada, Endülüs olarak bilinen İslami İberya’nın son kalıntısıydı. Endülüs, bir zamanlar İspanya ve Portekiz’in çoğuna yayılan bir bölgeydi. 1492’de şehir Katolik fethine düştü. Sonrasında, Müslüman olan Endülüslülerin dinlerini uygulamaya devam etmelerine izin verildi. Ancak sadece on yıl sonra İslami gelenek ve ritüelleri uygulamak yasaklandı. Bununla birlikte, Granada’daki son arkeolojik kazılar, fetihten sonra on yıllar boyunca gizlice devam eden Müslüman yemek uygulamalarının kanıtlarını ortaya çıkardı. “Küçük Faslı” anlamına gelen “Morisco” terimi, Kastilya Krallığı tarafından çıkarılan bir ferman sonrasında 1502 yılında Katolikliğe geçmek zorunda kalan yerli Müslümanları ifade etmek için kullanılıyordu. İspanya genelinde silahlı ayaklanmaları kışkırtan benzer kararnameler çıkarıldı. Sonuç olarak, 1609 ve 1614 yılları arasında Moriskolar, İspanya’nın çeşitli krallıklarından kovuldu. Müslümanlar 15. yüzyılın sonlarında Portekiz’den çoktan ihraç edilmişlerdi. Böylece bu, İberya’da sekiz asırdan fazla süren İslam kültürüne son verdi. Birçoğu için, Granada’nın fethi Elhamra ile sembolize edilir. Bir zamanlar İslami Nasrid hükümdarlarının saray ikametgahı olan bu tepedeki kale, yeni Katolik rejim altında kraliyet sarayı haline geldi. Bugün İspanya’nın en çok ziyaret edilen tarihi anıtı ve dünyadaki en iyi korunmuş ortaçağ İslam mimarisi örneği.

Yemek arkeolojisi

Modern şehrin eteklerinde bir tepe olan Cartuja’daki Granada Üniversitesi kampüsündeki geliştirme çalışmaları öncesinde yapılan son kazılar, Neolitik döneme (MÖ 3400-3000) kadar uzanan insan faaliyetlerinin izlerini ortaya çıkardı. Arkeologlar ayrıca iyi bağlanmış bir ev ve tarım arazisi ortaya çıkardılar. Kuyu, istenmeyen inşaat malzemelerinin atılması için çöplük olarak kullanıldı. 16. yüzyılın ikinci çeyreğine ait benzersiz bir hayvan kemikleri koleksiyonu da dahil olmak üzere başka atıklar da bulundu. Arkeolojik birikintilerde gıda hazırlama ve tüketimden kaynaklanan atılan atıklar, çoğunlukla hayvan kemiği parçaları, bitki kalıntıları ve seramik sofra takımları, geçmiş hanelerin mutfak uygulamalarının paha biçilmez bir kaydını sağlar. Özellikle hayvan kemikleri bazen farklı dini topluluklar tarafından uygulanan belirli diyetlerle bağlantılı olabilir. Kemiklerin yanında bulunan seramikler, ataifores adı verilen büyük kaselerden yiyecek paylaşan bir grup insanı içeren Endülüs yemek uygulamalarını yansıtıyordu. 

Helal gıda gizli gizli devam etti

Koyun kemikleriyle birlikte bu kaselerin varlığı ve domuzların bulunmaması, bir Morisco hanesine işaret ediyor. Katolik rejimi, Endülüs Müslüman kimliğiyle ilişkilendirilen bu ortak yemek uygulamalarını onaylamadı ve sonunda yasakladı. Domuz eti tüketimi, daha çok Engizisyon olarak bilinen Kutsal Ofis tarafından yemek yeme alışkanlıklarını denetlemenin en ünlü ifadesi haline geldi. Bu yemek devriminin yankıları bugün, chorizo ​​ve jamón gibi küresel olarak ihraç edilen kurutulmuş etler de dahil olmak üzere İspanyol mutfağında domuz etinin rolünde görülebilir. Engizisyon, dikkatini domuz etinden kaçınmak da dahil olmak üzere İslam’ı gizlice uyguladığından şüphelenilen Moriskolara çevirdi. Yasanın gözünde, bu Müslümanlar resmi olarak Katolikti, bu nedenle eski inançlarına bağlı kalmaya devam ederlerse kafir olarak görülüyorlardı. Dahası, dini ve siyasi bağlılık eşitlendiğinden, onlar da devletin düşmanı olarak görüldüler. Bir Morisco hanesinden bu türden ilk arkeolojik örnek olan Cartuja’dan atılan atıklar, Endülüs ailelerinin dünyaları değişirken en azından birkaç on yıl boyunca geleneksel yemek kültürlerine nasıl sarıldıklarını gösteriyor.