Afrika’yı Çalmak: İngiltere Kıtanın Sanatını Nasıl Yağmaladı? – 15

Beşinci Bölüm: Afrikalılar Ne Diyor?

Afrika sanatının koruyucusunun kim olması gerektiği konusundaki tartışma, yakın zamanda Benin Bronzları üzerine çok sayıda eleştiri kitapları yazan akademisyenler ve “uzmanlar”la Küresel Kuzey’de yoğunlaştı. Ayim samimi bir şekilde, bunun rahatsız edici bir gerçeği ortaya çıkardığını; küresel tartışmalar için hayati önem taşıyan ve iade için pratik adımlar atan Afrikalıların ağırlıklı olarak beyaz adamların sesleri tarafından susturulduğunu söylüyor.

Ayim, “Aslında, birileri adına konuşan ve olması gerekenin bu olduğunu söyleyen sömürgecilerin yüzyıllardır yaptığı şeyi yapıyorsunuz.” diye ekliyor.

Pitt Rivers Müzesi, iade konusuna odaklanan çeşitli programlara ev sahipliği yapmasına rağmen, yağmalanan Afrika eşyalarını geri göndermedi. Pitt’in herhangi bir Benin Bronzunu iade edip etmediği sorulduğunda, müze Al Jazeera’ya “Hayır.” dedi.

Gerçekte, iade etme(nin  durumu) sadece sözden ibaret bir eylemsizlik olmuştur. LagosPhoto Festivali ve Afrika Sanatçıları Vakfı’nın kurucusu ve yöneticisi Azu Nwagbogu, kurumların “kendilerini putlaştırdığını” söylüyor.

Nwagbogu, “İade etme, Afrika ve diasporasıyla ilgili her şey gibi metalaştı, bu Batılı kurumlardaki entelektüellerin durumla ilgili konferanstan konferansa gidebileceği bir şey haline geldi.” ifadelerini kullanıyor.

Afrikalı küratörler, kıtanın genç nesliyle daha anlamlı tartışmalar yapılması çağrısında bulunuyor. Nijerya’nın en büyük uluslararası sanat festivali LagosPhoto, geçen yıl diyaloğu daha kapsayıcı hale getirmeye çalıştı. Ev Müzesi projesi, vatandaşlardan Hızlı Yanıt Tazmini teması altında şahsi öneme sahip objelerin fotoğraflarını göndermelerini istedi.

Etkileşimli çevrimiçi sergi, her biri benzersiz bir hikaye anlatan 200’den fazla kişisel efemera ve aile yadigarı sunumu içeriyor. Nwagbogu bunun diplomatlar ve entelektüellerden vatandaşlara kadar, kayıp mirasla ilgili diyaloğu değiştirmekle ilgili olduğunu söylüyor. Ona göre fotoğraf, “sadece bir hikayeyi çizmek veya anlatmak için değil, aynı zamanda hafızayı, fikirleri ve tarihi de kaydettiği için” güce sahiptir.

Onun Generator isimli bir diğer projesi, Frankfurt’taki Weltkulturen Müzesi’nin müdürü olan Clémentine Deliss ile iş birliğinde olan projedir. Proje, sanat eğitimi ve araştırmalarına erişim yoluyla yerel kültürlerin muhafızlarını geliştirmeyi amaçlıyor. Nwagbogu, “Afrika’daki bu müzeler fiziksel olarak hayata geçirildiğinde, başka yerlerden küratörler kiralamak istemiyoruz.” diyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor, “Sahada ilgili ve yetenekli insanların olmasını istiyoruz.”

Çeviren: Zehra Kaya

Kaynak: https://www.aljazeera.com/features/2021/10/12/stealing-africa-how-britain-looted-the-continents-art