Kennedy’ye Bilim Tarihi Cevabı: Müslümanların Katkıları İnkâr Edilemez

ABD Sağlık Bakanı Kennedy’nin Müslümanları hedef alan sözleri, bilimsel gerçeklerle çelişiyor. Müslüman bilim insanlarının insanlığa kazandırdığı buluşlar, modern bilimin temelinde yaşamayı sürdürüyor.

ABD Sağlık Bakanı Kennedy, Müslümanları Hedef Aldı

ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., bilimsel başarıları kimlikler üzerinden küçümseyen açıklamalarıyla tepki çekti. Kennedy, Michigan’daki seçim etkinliğinde Arapların bilim ve edebiyat üretmediğini savundu. Nobel gibi önemli ödülleri kazanamadıklarını da ileri sürdü. Oysa Nobel kayıtları, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkça gösteriyor.

Müslüman bilim insanları, insanlığın hizmetine sunulan çok sayıda buluşa ve yönteme imza attı. Cebirden optiğe, tıptan astronomiye uzanan katkıları, bilim tarihinin ayrılmaz parçaları arasında bulunuyor. Kennedy’nin dışlayıcı genellemeleri, bu birikimin çağımızdaki devamını da görünmez kılıyor.

İnsanlığın ortak hayatını değiştiren bilimsel miras

Hârizmî’nin cebir çalışmaları, matematik tarihinde yeni bir araştırma alanının gelişmesini sağladı. Denklemleri sistemli biçimde ele alan eseri, günlük meselelerin çözümünü de hedefliyordu. Miras paylaşımı, arazi ölçümü ve ticari hesaplamalar, bu çalışmaların uygulama alanlarıydı.

Bu miras, Müslüman âlimlerin yalnızca eski bilgileri aktarmadığını gösteriyor. Önceki birikimi eleştirdiler, geliştirdiler ve özgün yöntemler ortaya koydular. Bugün öğretilen cebirin tarihsel temellerinde, Hârizmî’nin çalışmaları önemli yer tutuyor.

İbnü’l-Heysem ise ışık ve görme konularındaki araştırmalarıyla optiğin gelişimine katkı sundu. Varsayımları deneylerle sınayan yaklaşımı, bilimsel araştırma tarihinde önemli bir aşamaydı. UNESCO, kendisini modern optiğin öncüleri arasında değerlendiriyor. Eserlerinin Latinceye çevrilmesi, bu birikimin Avrupa’ya ulaşmasını sağladı.

Batı üniversitelerinde okutulan Müslüman âlimler

Müslümanların bilimsel katkıları, Avrupa’nın eğitim tarihinde de somut izler bıraktı. İbn Sînâ’nın el-Kānûn fi’t-Tıbb eseri, bunun en güçlü örneklerinden biri oldu. Latinceye çevrilen eser, Avrupa üniversitelerinde yüzyıllarca tıp eğitiminde kullanıldı.

Michigan Üniversitesi’nin bilim tarihi sergisi, bu etkiyi açıkça belgeliyor. Üniversitenin açıklamasına göre eser, Avrupa’daki tıp müfredatında merkezi bir konum kazandı. Râzî’nin tıp çalışmaları da Latince çeviriler aracılığıyla Avrupa’da yayıldı.

Bu eserler, günümüzde modern tedavi kitaplarının yerine kullanılmıyor. Ancak ortaya koydukları birikim, bilim tarihi eğitiminde incelenmeye devam ediyor. Kennedy’nin görev yaptığı ülkenin üniversiteleri bile bu katkıları belgeleriyle anlatıyor.

Nobel kayıtları Kennedy’nin iddiasını çürütüyor

Kennedy’nin ödüller hakkındaki sözleri de basit bir kayıt kontrolüyle çürütülebiliyor. Mısırlı bilim insanı Ahmed Zewail, 1999 Nobel Kimya Ödülü’nü kazandı. Kimyasal tepkimelerin son derece kısa zaman aralıklarında incelenmesini sağlayan çalışmalar yaptı.

Mısırlı yazar Necib Mahfuz, 1988 Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Arapça edebiyatın uluslararası alandaki güçlü temsilcilerinden biri oldu. Omar Yaghi ise 2025 Nobel Kimya Ödülü’nü paylaşan bilim insanları arasında bulundu. Bu örnekler, çağdaş bilim ve edebiyat üretiminin sürdüğünü açıkça gösteriyor.

Ayrıca Arap kimliğiyle Müslüman kimliği aynı anlama gelmiyor. Araplar arasında farklı dinlerden insanlar bulunuyor. Dünya Müslümanlarının büyük çoğunluğunu ise Arap olmayan toplumlar oluşturuyor. Bu ayrımı gözetmeyen genellemeler, tartışmayı daha da çarpıtıyor.

CAIR’den görevden alma çağrısı

Amerikan İslam İlişkileri Konseyi, Kennedy’nin açıklamalarına sert tepki gösterdi. CAIR, 27 Ekim tarihli açıklamasında sözleri ırkçı ve bağnaz olarak nitelendirdi. Kennedy’nin derhâl görevden alınmasını istedi.

Kuruluş, Arapların insanlığa katkılarının silinmeye çalışılmasını da eleştirdi. Bu söylemin Araplara ve Müslümanlara yönelik nefreti körükleyebileceği uyarısında bulundu. Bütün topluma hizmet etmesi gereken bir kamu görevlisinin sorumluluğunu hatırlattı.

Bilimsel üretimdeki sorunlar elbette araştırılmalı, eğitim ve araştırma kurumları güçlendirilmelidir. Ancak toplumları aşağılamak, bu sorunlara çözüm sunmaz. Müslümanların insanlığa kazandırdığı bilimsel miras, seçim meydanlarındaki ötekileştirici sözlerle silinemez.