Dürziler İsrail’de Parti Kurdu

İsrail siyasetinde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. 1992 yılından bu yana ilk kez bağımsız bir Dürzi partisi seçimlere katılmaya hazırlanıyor. “Brit Ahim” (ברית אחים – Kardeşler İttifakı) adıyla kurulan parti, emekli Dürzi albay Vecdi Serhan liderliğinde siyasi arenaya çıkmaya hazırlanıyor.

İsrail’de bugüne kadar Dürzi siyasetçiler farklı partiler bünyesinde faaliyet gösterirken, yeni oluşum doğrudan Dürzi toplumunun temsilini hedefliyor. Parti girişimi, son yıllarda Dürzi toplumunda artan rahatsızlıkların ve eşit yurttaşlık taleplerinin siyasete yansıması olarak değerlendiriliyor.

Dürziler uzun yıllardır İsrail devletiyle yakın ilişki içinde olmalarına rağmen, özellikle ekonomik kaynak dağılımı, imar izinleri, altyapı yatırımları ve arazi politikalarında ayrımcılığa maruz kaldıklarını dile getiriyor.

2018 yılında kabul edilen “Yahudi Ulus Devlet Yasası” da Dürzi toplumunda büyük tepki çekmişti. Yasa, İsrail’i yalnızca Yahudi halkının ulusal devleti olarak tanımlarken, Dürzi toplumunun önemli bir bölümü kendilerinin ikinci sınıf vatandaş konumuna itildiğini savunmuştu.

İsrail ordusunda yıllardır aktif görev yapan ve güvenlik bürokrasisinde önemli roller üstlenen Dürziler, buna rağmen devlet içinde hak ettikleri siyasi ve sosyal karşılığı alamadıklarını ifade ediyor.

Bu nedenle Brit Ahim partisinin ortaya çıkışı, yalnızca yeni bir siyasi oluşum değil; aynı zamanda Dürzi toplumunun eşit temsil, kimlik ve hak arayışının yeni bir aşaması olarak yorumlanıyor.

İsrail’de yaklaşık 154 bin Dürzi yaşıyor

İsrail’deki Dürzi nüfusunun yaklaşık 154 bin olduğu, bunun da yaklaşık 40 bin aileye karşılık geldiği belirtiliyor. Dürziler; İsrail, Suriye ve Ürdün’e yayılan küçük ancak tarihsel ve toplumsal açıdan etkili bir topluluk olarak biliniyor.

İsrail’de Dürzi nüfusunun en yoğun yaşadığı yerleşimlerin başında Daliyat el-Karmel ve Yarka geliyor. Daliyat el-Karmel’de yaklaşık 17 bin 700, Yarka’da ise yaklaşık 16 bin 400 Dürzi yaşıyor.

Dürziler, İsrail toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 1,5 ila 1,6’sını oluşturuyor.

Devlete bağlılık tartışmaları ve toplumsal rahatsızlık

İsrail’de Dürzi erkekler 1956 yılından bu yana zorunlu askerlik hizmetine tabi tutuluyor.

Uzun yıllardır İsrail ordusunda görev alan Dürziler, devlet kurumlarına bağlılıklarıyla öne çıksa da özellikle son dönemde topluluk içinde ciddi bir rahatsızlık biriktiği belirtiliyor.

Dürzi kanaat önderleri ve aktivistler, askeri hizmete ve devlet kurumlarındaki varlıklarına rağmen kendi yerleşim bölgelerinde altyapı eksikliği, konut krizi, imar sorunları ve ekonomik eşitsizliklerle karşı karşıya kaldıklarını dile getiriyor.

Birçok Dürzi yerleşiminde yapılaşma izinleri ve arazi politikaları nedeniyle uzun süredir devletle gerilim yaşandığı ifade ediliyor.

İsrail güvenlik bürokrasisinde etkin rol

İsrail’de Dürzi erkekler 1956 yılından bu yana zorunlu askerlik hizmetine tabi tutuluyor.

Bu durum nedeniyle Dürziler, özellikle İsrail ordusu ve güvenlik bürokrasisi içinde daha görünür bir konuma sahip. Uzun yıllardır güvenlik kurumlarında görev alan Dürzi isimlerin etkisi, topluluğun devlet yapısıyla kurduğu ilişkileri de şekillendiriyor.

Eğitim ve istihdam oranları dikkat çekiyor

İsrail’deki Dürzi toplumu, ekonomik ve eğitim göstergelerinde de diğer bazı Arap gruplardan ayrışıyor.

Verilere göre Dürzilerde çalışan nüfus oranı yüzde 84,3 seviyesinde bulunuyor.

Üniversiteye devam oranı da yüzde 43,2 seviyesinde.

Siyasi anlamı tartışılıyor

Uzmanlar, Brit Ahim partisinin ortaya çıkışını yalnızca yeni bir siyasi oluşum olarak değil, aynı zamanda İsrail’deki Dürzi toplumunun kimlik, temsil ve devletle ilişkilerini yeniden tanımlama girişimi olarak yorumluyor.

Partinin seçim sürecinde nasıl bir destek bulacağı ve İsrail siyasetinde nasıl bir etki oluşturacağı ise önümüzdeki dönemde netlik kazanacak.

İslami Haber ”MİRAT” – YouTube