FUTBOLUN GÜCÜ

FUTBOLUN GÜCÜ

MAKALENİN SESLİ ANLATIMI

Futbol, çoğu zaman yalnızca bir spor olarak değerlendirilir. Oysa günümüzde futbol, toplumları etkileyen en güçlü sosyal olgulardan biridir. Milyarlarca insanın ilgiyle takip ettiği bu oyun, bazen siyasetin, bazen ekonominin, bazen de kültürler arası iletişimin en etkili araçlarından biri hâline gelmektedir. Bu nedenle futbolun toplumlar üzerindeki olumlu etkileri, üzerinde daha fazla durulmayı hak eden önemli bir konudur.

2019 yılında yayımlanan akademik bir araştırma, Mısırlı yıldız futbolcu Muhammed Salah’ın Liverpool’a transferinin ardından İngiltere’nin Merseyside bölgesinde nefret suçları ile İslam karşıtı söylemlerde dikkat çekici bir düşüş yaşandığını ortaya koymuştur. Araştırmacılar bu durumu literatüre “Mo Salah Etkisi” olarak kazandırmıştır. Bir futbolcunun yalnızca sahadaki performansıyla değil, toplumun farklı kesimleri üzerindeki olumlu etkisiyle de akademik çalışmalara konu olması son derece dikkat çekicidir.

Bugün dünyanın önde gelen kulüplerinde forma giyen Müslüman futbolcular, aslında futbolun çok ötesinde insanlığa önemli hizmetlerde bulunmaktadır. Ne var ki bu önemli gerçek çoğu zaman gözlerden kaçmaktadır. Avrupa’nın en büyük kulüplerinde başarılarıyla milyonlarca insanın sevgisini kazanan Müslüman sporcular, yıllardır süregelen birçok önyargının kırılmasına katkı sağlamıştır.

İnsanlar çoğu zaman tanımadıkları kişi ve topluluklar hakkında ön yargılar geliştirirler. Ancak bir futbol takımının vazgeçilmez yıldızı olan, karakteriyle örnek gösterilen ve saha içinde olduğu kadar saha dışında da saygı uyandıran bir Müslüman futbolcu, bu önyargıları sessiz ama etkili bir şekilde değiştirebilmektedir. Taraftarlar önce futbolcusunu sevmekte, zamanla onun inancını, kültürünü ve yaşam biçimini daha yakından tanıma fırsatı bulmaktadır. Böylece önyargının yerini merak, merakın yerini ise anlayış ve empati almaktadır.

Özellikle son yıllarda Avrupa’nın birçok ülkesinde yükselişe geçen ırkçı ve yabancı düşmanı hareketlerin toplumun tamamına yayılmasının önünde, sporun ve özellikle futbolun küçümsenmeyecek bir etkisi olduğu görülmektedir. Elbette bu etkiyi yalnızca futbolculara bağlamak doğru olmaz. Ancak milyonlarca insan tarafından sevilen ve örnek alınan sporcuların toplum üzerindeki olumlu etkisini de görmezden gelemeyiz. Nitekim bu konuda yapılan çeşitli akademik araştırmalar da sporun, farklı kültürler arasında köprü kurma gücüne sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Ne var ki böylesine önemli bir konu kamuoyunda yeterince gündeme gelmemektedir. Futbol denildiğinde çoğu zaman transferler, şampiyonluk yarışları, hakem tartışmaları veya ekonomik boyut konuşulmaktadır. Oysa futbolun insanları birbirine yaklaştıran, farklı din ve kültürlerden insanları ortak bir sevinçte buluşturan yönü çok daha fazla konuşulmayı hak etmektedir.

Elbette futbol, geçmişte olduğu gibi bugün de kötü amaçlarla kullanılabilir. Şiddetin, ayrımcılığın ve nefret söylemlerinin tribünlere taşındığı örnekler de vardır. Ancak bu olumsuzluklar, futbolun özünü temsil etmez. Asıl yapılması gereken, futbolu insanları birbirine düşman eden bir araç olmaktan çıkarıp, dostluğu, kardeşliği ve karşılıklı saygıyı güçlendiren bir hayır vesilesine dönüştürebilmektir.

Irkçılığın ve yabancı düşmanlığının dünyanın birçok bölgesinde yeniden güç kazandığı bir dönemde yaşıyoruz. Böyle bir ortamda insanları ortak değerlerde buluşturan her unsur büyük önem taşımaktadır. Futbol da bu ortak değerlerin başında gelmektedir. Sahada atılan bir gol bazen milyonlarca insanı aynı anda sevindirebilir; örnek bir sporcunun sergilediği ahlak ve karakter ise yıllardır süren önyargıları sessizce yıkabilir. Belki de futbolun en büyük gücü tam olarak budur. Kazanılan kupalardan çok daha değerli olan, insanların kalplerinde kurduğu köprülerdir.

Nejdet Demirel

Selam ve duayla…