İNKILAP ADI ALTINDA BİR TOPLUMUN HAFIZASI DEĞİŞTİRİLDİ!

1924-1937 arasında gerçekleştirilen düzenlemeler yalnızca devletin yönetim biçimini değil, Türkiye toplumunun dinle, tarihle ve kendi medeniyet değerleriyle ilişkisini de köklü biçimde değiştirdi.

Bir toplumu değiştirmek için her zaman silahlara, toplara ve tüfeklere ihtiyaç yoktur. Bazen o toplumun eğitimini, hukukunu, kültürünü ve tarih bilincini değiştirmek yeterlidir. Çünkü bir milletin asıl gücü, sahip olduğu topraklardan önce inancında, değerlerinde ve medeniyet hafızasında saklıdır.

Cumhuriyet’in kuruluşundan sonraki 13 yıl, Türkiye açısından böylesine köklü bir dönüşümün yaşandığı dönem oldu.

3 Mart 1924’te hilafet kaldırıldı, Şer’iye ve Evkaf Vekâleti lağvedildi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim tek çatı altında toplandı. 30 Kasım 1925’te tekke ve zaviyeler kapatıldı. 1926’da İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak yeni hukuk düzeni oluşturuldu. 1928’de Anayasa’daki devletin dininin İslam olduğu hükmü çıkarıldı. Nihayet 1937’de laiklik anayasal ilke hâline getirildi.

Peki, bütün bunlar yalnızca bir devletin modernleşme çabası olarak mı değerlendirilmelidir?

Hemen ifade edelim ki bazı kurumların kötüye kullanılması, o kurumların temsil ettiği bütün dinî ve manevi mirasın ortadan kaldırılmasını haklı kılmaz. Asıl tartışılması gereken meselelerden biri de budur.

Eğitim sisteminin yeniden düzenlenmesiyle birlikte dinî eğitimin alanı daraldı. Geleneksel eğitim kurumları kapatıldı, din dersleri zamanla okul programlarından çıkarıldı. Böylece yeni nesillerin yetiştiği eğitim düzeninde dinin belirleyici konumu giderek zayıfladı. <Cite refs={[“turn677014search0″,”turn677014search13”]}/>

Üstelik değişim yalnızca kanunlarla sınırlı kalmadı. Yeni nesillere yeni bir tarih anlatısı, yeni bir toplumsal kimlik ve yeni bir değerler sistemi sunuldu. Okulda, devlet kurumlarında ve resmî törenlerde Cumhuriyet’in kurucu ilkeleri merkeze yerleştirildi. Zamanla bu ilkeleri sorgulamak yerine ezberlemek, tarihî şahsiyetleri değerlendirmek yerine onların etrafında oluşturulan resmî anlatıyı benimsemek yaygın bir anlayışa dönüştü.

Bugün dinin hayatın dışına itilmesini, inancın yalnızca bireysel alana hapsedilmesini ve seküler yaşamın doğal bir toplumsal tercih gibi sunulmasını konuşuyorsak, bu tarihî dönüşümün sonuçlarını da sorgulamak zorundayız.

Rabbimiz Ra’d suresinde şöyle buyuruyor:

“Bir toplum kendilerinde bulunanı değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez.” (Ra’d, 13/11)

Mesele yalnızca geçmişte hangi kanunun çıkarıldığı değildir. Mesele, bu kanunlarla birlikte bir toplumun hangi değerlerinden uzaklaştığıdır.

Bir milleti kendi tarihine, inancına ve medeniyetine yabancılaştırmak, onu başka kültürlerin etkisine açık hâle getirebilir. Kültürel bağımsızlığını kaybeden toplumlar, zamanla kendi değerlerini sorgularken başkalarının değerlerini ölçü kabul etmeye başlayabilir.

İnkılapların gerçek bilançosunu yalnızca değişen kanunlarda değil, değişen nesillerin zihninde ve kaybolan toplumsal hafızada da aramak gerekir.

İSLAMİ HABER “MİRAT”

YOUTUBE