KUR’AN’DA ADI GEÇEN BESİNLER “HARDAL”

KUR’AN’DA ADI GEÇEN BESİNLER “HARDAL”

يَا بُنَيَّ اِنَّهَٓا اِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ ف۪ي صَخْرَةٍ اَوْ فِي السَّمٰوَاتِ اَوْ فِي الْاَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللّٰهُۜ اِنَّ اللّٰهَ لَط۪يفٌ خَب۪يرٌ

“Evlâdım! Yaptığın iyilik veya kötülük hardal tanesi ağırlığında bile olsa, bir kayanın içinde saklı da olsa, göklerin veya yerin herhangi bir noktasında bile bulunsa, Allah onu çıkarıp âhirette karşına getirir. Çünkü Allah her şeyi bütün incelikleriyle bilir, her şeyden hakkıyla haberdardır.” (Lokman 16)

Giriş

Hardal bitkisinin beyaz (veya sarı, Latince: Sinapis alba), kahverengi (veya Hint, Latince: Brassica juncea) ve kara (Brassica nigra) olmak üzere çeşitleri vardır.

Hardalın Akdeniz bölgesinden köken aldığı düşünülmektedir. Ancak, günümüzde bütün dünyada yaygın olarak bulunmaktadır. Hardal bitkisi daha çok tohumu için yetiştirilmekte ve hardal sosu üretiminde kullanılmaktadır.

Hardal bitkisi 80-90 santim boyuna ulaşabilen mevsimlik bir bitkidir.

Hardal halk arasında daha çok sos yapmak için kullanılmaktadır. Genellikle et ve peynirle birlikte tüketilen hardal sosunun onlarca çeşidi olmakla birlikte, genelde şöyle hazırlanır: Bütün, öğütülmüş, parçalanmış veya çürük hardal tohumu, parlak sarıdan koyu kahverengiye kadar değişen bir macun veya sos oluşturmak için su, sirke, limon suyu veya diğer sıvılar, tuz ve çoğu kez diğer tatlandırıcılar ve baharatlarla karıştırılır. Tatlıdan baharatlı acıya kadar geniş bir yelpazede hardal sosları vardır.

2000 yıldan fazla bilinen geçmişi olan bu bitkinin halk arasında soğuk algınlığının tedavisinde sıcak banyolarda kullanıldığı belirtilmektedir. Çin halk tıbbında da kışın oluşabilecek astım ve bronşit gibi hastalıkları önlemek amacıyla yaz mevsiminde cilde hardal uygulandığı bilinmektedir model group (fed with normal forage and treated with 5%imiquimod cream. Diğer taraftan, Hz. İsa’nın İncilde (Matthew 13:31-32) kara hardaldan bahsettiğine inanılmaktadır. Türkiye’de Turgutlu’da yapılan bir araştırmada köylülerin tedavi amacıyla 54 bitki çeşidini kullandıkları, bunları arasında kara hardalın kullanım değeri açısından üst düzeylerde olduğu belirlenmiştir…

Besin Değeri

Özellikle kahverengi Hint hardalının yapraklarından da faydalanılmaktadır. Hardal özellikle vitamin A ve vitamin K açısından zengindir. Hint hardalının besin değerleri aşağıda  verilmiştir.

Hardalla İlgili Tıbbi Araştırmalar

Hardal hakkında bilimsel literatür araması yapılmıştır. PubMed’de (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/) 17 Haziran 2019 tarihinde “Sinapis alba” OR “Brassica juncea” OR “Brassica nigra” anahtar kelimeleriyle yapılan bir aramada 1944 adet makale bulunmuştur. Bunların arasından derleme tarzındaki 23 adet makale incelenmiş, ayrıca bu makalelerin kaynaklarında belirtilen makalelerden yararlanılmıştır.

Vitamin Desteği

Hardalda özellikle vitamin A düzeylerinin yüksek olduğu dikkati çekmektedir. Deride ve gözlerde kuruma, gece körlüğü, kısırlık, gelişme geriliği ve enfeksiyonlara maruziyet gibi sorunlara yol açan ^[6] vitamin A eksikliğinin hardal desteği ile giderilebileceği belirtilmiştir .

Diyabet

Sarımsak, soğan, sarısabır, fesleğen ve kimyon gibi bitkilerin yanında hardal da şeker hastalığı açısından araştırılmış ve şekeri düşürmede anlamlı düzeyde etkinliğinin olduğu gösterilmiştir . Bir araştırmada hardalın bu etkisinin kandaki çinko (Zn), krom (Cr), vanadyum (V), mangan (Mn), selenyum (Se) ve magnezyum (Mg) düzeylerini etkileyerek gerçekleştiği belirtilmiştir.

Kahverengi hardalla yapılan bir araştırmada farelerde

kan insülin ve şeker düzeylerinde anlamlı şekilde olumlu etkilerin olduğu belirlenmiştir. İnsülin düzeyleri doza bağımlı olarak artmaktadır. Kahverengi hardalın serum insülin düzeylerine  (Lm/µ) kısa ve uzun vadede olan etkisi.

Bilişsel işlevlere etkisi

Diyabet hastalığının uzun vadeli komplikasyonların-

dan biri de zihin işlevlerinde bozulmaların olmasıdır. Bir araştırmada şeker hastalığı oluşturulan farelerde kahverengi hardalın zihin işlevlerine olan etkisi incelenmiştir. Deney sonucunda hardalın unutkanlığı giderici etkisinin olduğu bulunmuştur. Hardalın bilişsel işlevlerle ilişkili olduğu bilinen asetilkolinesteraz seviyelerini düşürdüğü, superoksit dismutaz ve katalaz seviyelerini ise önemli ölçüde artırdığı saptanmıştır.  Araştırmada azami etkili dozun 10 gün boyunca her gün kilogram başına 100mg olduğu belirtilmiştir.

Şişmanlık ve kan yağlarına etkisi

Yüksek kolesterol içerikli besinle beslenen sıçanlarda yapılan bir deneyde hardal takviyesinin vücutta yağ birikimini azalttığı, lipid profillerini ve lipogenezi düzenlediği ve kolesterol metabolizmasına bağlı gen ve protein ekspresyonunu düzenlediği saptanmıştır. Hardalın kilo alımına olan etkisi Tablo 3’te verilmiştir.

Antidepresan etki

Diyabetik hayvan deneylerinde hardalın domain, norepenefrin ve serotonin düzeylerini doza bağımlı olarak artırdığı bulunmuştur. Araştırmacılar, diyabetik insanlara kahverengi hardal verilmesinin bu hastalarda sıkça görülen depresyonla mücadelede fayda sağlayabileceğini düşünmektedir.

Sıtmaya karşı etki

Farelerde klorokine hassas Plazmodiyum berdhei ile yapılan bir deneyde araştırmacılar 200 ve 400 mg/kg dozunda intravenöz hardal ekstresi verilen hayvanlarda hem koruyucu, hem de tedavi edici etkinin gözlendiğini bulmuştur .

Diğer etkileri

Kara hardalın yanında lahana, brokoli ve Brüksel lahanası gibi başka bitkilerde de sinigrin denilen bir etken madde bulunmaktadır. Sinigrinin farmakolojik etkileriyle ilgili araştırmalar bu maddenin kansere, bakterilere, mantarlara karşı etkisinin yanında antioksidan, anti enflamatuvar  ve yara iyileştirici etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Hardalın antioksidan etkileri başka araştırmalarda da kanıtlanmıştır.

MİRATHABER.COM

MİRATYOUTUBE