MODERNİST BİR SÖYLEM VE RECM ÖRNEĞİNDE METODOLOJİ SORUNU 

MODERNİST BİR SÖYLEM VE RECM ÖRNEĞİNDE METODOLOJİ SORUNU

Günümüzde kendilerine “modernist Müslüman” diyen veya İslam’ın tarihsel birikimini ve geleneksel mirasını bütünüyle reddeden, buna rağmen itikadi açıdan kendilerini Ehl-i Sünnet çizgisinde gören bir yaklaşım dikkat çekmektedir. Bu kesim, İslam’ın bazı meselelerinin henüz tartışılmamış ve çözüme kavuşmamış olduğu izlenimi vererek, adeta bu konuları ilk kez gündeme getirip çözmeye çalışıyor.

Ancak bu çaba, İslami ilimlerin köklü metodolojisini bir kenara bırakıp, kişisel tercihlere dayalı yeni bir yöntem benimsemektedir. Bu yöntem genellikle iki şekilde işliyor: Ya hadislerin tümünü topyekûn reddederek işe başlanıyor ya da sadece kendi ideolojik kabullerine uygun bulunan hadisler seçilip, diğerleri görmezden gelinerek meselelere delil getiriliyor. Daha da ötesi, delil olarak sunulan ayet ve hadisler, gerçek bağlamlarından koparılarak yoğun bir yoruma (tevil) tabi tutulmakta ve nihayetinde modern anlayışa uydurulmaya çalışılmaktadır.

Buradaki temel motivasyon, samimiyetsizlik veya ihlastan uzak oluşun yanı sıra, İslam’ı modern dünya görüşüne uyarlama veya en azından onunla çatışmadığını ispatlama çabası olarak öne çıkıyor.

Söz konusu tartışmalar genellikle birkaç ana başlıkta toplanıyor: Kölelik-cariyelik, miras paylaşımı, şahitlik, hırsızlık cezası, nüşuz halindeki kadına yönelik tedbir ve recm cezası.

Bu yazıda, recm meselesini, bir makalenin sınırları dâhilinde ele almayı ve mevcut geleneksel perspektifi ana hatlarıyla aktarmayı hedefliyorum.

İslam Cezalarının Amacı ve Recm

Kur’an ve Sünnet’in belirlediği cezalar, toplumsal huzur ve güvenliği sağlamayı, iyiliği (maruf) hâkim kılıp kötülüğü (münker) ortadan kaldırmayı esas alır. İslam, suçu cezalandırmadan önce, suça zemin hazırlayan sosyal ve ahlaki sebepleri bertaraf eden bir toplum inşa etmeyi hedefler. Nihai gaye, cezadan ziyade, suçu önleyici bir toplumsal düzen kurmaktır.

Zina suçu, nesillerin karışmasına, aile içi güvenin yok olmasına, toplumda iffetsizliğin yayılmasına ve toplumsal çatışmalara yol açabilecek ciddi bir cinayettir. İslam, bu denli büyük bir toplumsal tahribata sebep olan bu suçu, caydırıcı bir ceza ile önlemeyi amaçlar.

Ayrıca unutulmamalıdır ki, had cezalarının uygulanabilmesi için adaletli bir İslam devletinin varlığı bir ön şarttır. Darülharp veya isyancıların kontrolündeki bir bölgede bu cezaları uygulamak hem meşruiyet hem de pratik imkân açısından mümkün değildir.

Modern Çağda Recm Tartışmaları

Günümüzün sosyo-kültürel ikliminde, recm cezasının aşırı sert olduğu yönünde eleştiriler yükselmektedir. Hatta bazı çevreler, bu cezanın İslam’da aslında hiç olmadığını ispatlamaya çalışmaktadır. Ancak geleneksel İslami anlayış, hem sahih hadisler hem de tarihsel uygulama örnekleri ışığında, belirli şartlar altında recmin meşru bir ceza olduğunu savunmaktadır.

Bu çalışmada, recm cezasının İslam şeriatında var olduğunu temel delillerle ortaya koyacak ve karşıt görüşte olanların ileri sürdüğü argümanların ne derece zayıf, tutarsız ve manipülatif olduğunu ana hatlarıyla göstermeye çalışacağım. İlk olarak, recm cezasını kabul etmeyenlerin dayandıkları başlıca argümanları şu şekilde sıralayabilirim:

1. “Kur’an’da Recm Cezası Geçmiyor” İddiası

Bu iddiayı savunanlar, recmin Kur’an’da yer almamasını gerekçe göstererek hadislerin dinde bağlayıcı delil (hüccet) olamayacağını öne sürmektedir. Oysa Allah Teâlâ, birçok ayette Peygamber’e (s.a.v.) itaati emretmiş, ona helal ve haram koyma yetkisi vermiş ve onu ümmet için bir örnek (üsve-i hasene) kılmıştır. Zaten sadece recm değil, birçok temel ibadet ve muamelat kuralı –zekatın miktarı ve veriliş şekli, Cuma namazının vakti ve rekat sayısı, cenaze namazının kılınışı ve defin işlemleri gibi– Kur’an’da tafsilatlı olarak açıklanmamış; bu konuların detayları bizzat Peygamber uygulaması (Sünnet) ile öğrenilmiştir.

2. “Recm Sadece Yahudilere Uygulanmıştır” İddiası

Bu iddia, tarihî gerçeklerle bağdaşmamaktadır. Hadis kaynakları ve güvenilir tarihî rivayetler, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) Mâiz bin Mâlik el-Eslemî, Gâmid kabilesinden bir kadın, Cüheyne kabilesinden bir kadın ve bir bedevi ile zina eden evli bir kadın gibi Müslüman bireylere de recm cezasını uyguladığını mütevatir derecesinde aktarmaktadır.

3. “Nûr Sûresi’nin 2. Ayeti ile Recm Cezası Neshedilmiştir” İddiası

Recmin neshedildiği (hükmünün kaldırıldığı) iddiası da dayanaksızdır. Kaynaklara baktığımızda, Nûr Sûresi’nin 2. ayeti indikten sonra dahi Allah Resulü’nün (s.a.v.) recm uyguladığına dair rivayetler bulunmaktadır. Mâiz bin Mâlik ve Gâmidiyeli kadın hadiseleri, Hz. Ömer’in (r.a.) meşhur hutbesi ve İbn Hacer el-Askalânî, Bedreddin el-Aynî gibi birçok otorite âlimin eserleri, bu cezanın neshedilmediğinin açık delilleridir.

4. “Recm, Zayıf ve Âhâd Haberlere Dayanır ve Bir Tâzir Cezasıdır” İddiası

Recm cezasının sadece zayıf (âhâd) haberlere dayandığı ve bir had değil de tâzir cezası olduğu iddiası da isabetli değildir. Recm ile ilgili rivayetler elliden fazla sahabî kanalıyla bize ulaşmıştır. Bu kadar çok kanaldan gelen ve ümmetin uygulamasıyla desteklenen bir hüküm, âhâd kapsamında değerlendirilemez. Bilakis, bu rivayetler mütevatir derecesine ulaşmış kabul edilir ve recmin bir had cezası olduğu konusunda İslam ümmeti tarih boyunca genel bir kabul (icmâ) oluşmuştur.

M.Emin CAN

YAZARIMIZ  “M.Emin CAN’IN”  DİĞER  YAZILARINA  ULAŞMAK  İÇİN  BURAYA  TIKLAYINIZ