MOHOR PARA CAMİİ

Mimar: A K M Tanvir Hassan Niru, Nahid Akram, Manifa Rehnuma, Kamrun Nahar Aliza

Yapım Yeri: Mohorpara, Bangladeş

YapımYılı: 2014

Müşterinin ve topluluğun ihtiyaçları doğrultusunda Mohor Para köyü için sosyo-kültürel bir dönüm noktası tasarlamak amaçlanmıştır. Müşterinin arzusu sadece topluma İslam’ın aydınlanmasında hizmet etmek değil, aynı zamanda caminin gelişmenin itici güç olduğu, bir araya gelmek için onlara sosyo-kültürel bir alan sunmaktır.  

Tasarlanan caminin kökleri geleneğe bağlı, ancak malzeme ve teknolojide çağdaştır. Böylece köylülerin entelektüel ve manevi olarak ilerlemeleri hedeflenmiştir. İslam’ın yanlış anlaşıldığı bu çağda, tüm dinlere daha sempatik olmak için gerçek İslam ideolojisini ve eğitimini ortaya koymaya çaba gösterilmiştir.

Cami, manevi rehberliği ve her yerde bulunuşu ile Mohor Para’yı ve ötesini aydınlatan coşkulu yeşilliklerin ortasında bir ‘kırsal fener’ olarak tasarlanmıştır. Beyaz parlak cephe, cesur ama yüce, gün boyunca ibadet edenlere ve yoldan geçenlere hitap etmektedir. Gece boyunca caminin şeffaflığı, karanlığa karşı bir fener görevi görür ve Yüce Allah’a teslim olmaya çağırır. Beyaz cami, arazi şeklinin yanı sıra peyzajın da doğuştan gelen bir parçası haline gelirken, geleneksel camiler, kırmızı tuğla veya kireç sıvası ile gür yeşil arasında yüzmektedir.

Babür öncesi ve Babür Camileri toplu olarak küçük ölçekli ama özünde anıtsal yapılardır. Mohorpara Camii, Bengals’teki eski camilerin geleneksel yüksek ibadet salonlarını ve ön oda (eyvan) kemerli cephelerini çağdaş söylemiyle tercüme eder. Birbirinden kopan iç içe geçmiş eğriler, sivri bir kemere benzeyen, ancak yalnızca uzamsal-zamansal-görsel alanda birbirine bağlanan ilerleyici bir birlik manzarası yaratır. İnananlar ve Yaradan arasındaki soyut bağlantıyı temsil eder.

Sivri kemer, kemer yanılsaması yaratan yarı kavisli çizgilerle değiştirilmiştir. Bu yarım kemerler gündüz dış ışığı dağıtır ve hoş bir ambiyans yaratır. Tam tersine geceleri ise, yarım kemerler ışığı saptırır ve bir fener görevi görür.

Tesis doğal olarak havalandırılmıştır. Kuzey-Güney cephesindeki geniş açık pencereler, hakim rüzgar sirkülasyonu sağlar. Sıcak hava tavana yükselir ve mekanik bir egzoz fanı havanın sirkülasyonunu sağlar. Mihrap nişi de yanlardan gelen ışığı yansıtacak şekilde dönüştürülmüştür.

Haftalık Cuma namazı bölgede törensel bir faaliyet haline gelmiştir. Dakka’dan bir imam her Cuma hutbe vermek için gelmektedir. Cuma namazına özellikle mütevazi imamın hutbesine katılmak için yakın çevreden insanlar katılır. Cami ayrıca okul çocuklarına, camiyi kullananlara ve yoldan geçenlere içme suyu sağlar.

Müşteriye göre beyaz Mohorpara Camii yerel kullanıcılar üzerinde bir etkiye sahiptir. Temizlik ve hijyen konusunda daha bilinçli hale gelmişlerdir. Camiyi sahip olduğu beyaz renk gibi uğurlu ve saf tutmaya çalışmaktalardır.

Camii toplanmak için bir köy merkezi haline gelmiştir. Caminin etrafındaki alçak duvarlar, kullanıcıları ve yerlileri canlı bir şekilde oturup sohbet etmeye teşvik eder. İslam merkezinin gelecekteki genişlemesi köy sakinleri tarafından öngörülmektedir. Müşteri, cami platformunun genişletilmesini, içinde bir kütüphane, araştırma merkezi, galeri ve yaşlılar için Maktab ile genişletmeyi istemektedir.

Chhatim (Alstoniaakademis) gibi yerli ağaçlar, aroması ve güzel yaprak oluşumu ile mevsimlik beyaz küçük çiçekleri için dikilir. Geleneksel Bengal köylerinde bölge, Betel fındık ağaçlarının (Areca catechu) dikilmesiyle tanımlanır. Burada yerel fidancılık takip edilmiş ve kuzey tarafı boyunca Betel fındıkları ekilmiştir. Biyoçeşitliliği geliştirmek için çevredeki plantasyonların bir uzantısıdır.