Refah Sınır Kapısı Pazar Günü Sınırlı Şekilde Yeniden Açılıyor

Refah Sınır Kapısı, İsrail Kontrolünde Sınırlı Olarak Açılıyor

İsrail, Gazze Şeridi ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı’nı hafta sonu itibarıyla iki yönlü olarak yeniden açacağını duyurdu. Ancak bu açılış, Gazze halkının temel insani ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir adım olmaktan çok, İsrail’in güvenlik ve siyasi çıkarları doğrultusunda şekillendirilmiş dar kapsamlı bir uygulama olarak öne çıkıyor.

Gazze’ye yönelik insani yardım koordinasyonundan sorumlu İsrail askeri birimi COGAT, pazar gününden itibaren yalnızca sınırlı sayıda kişinin geçişine izin verileceğini açıkladı. Açıklamaya göre geçişler İsrail ve Mısır güvenlik makamlarının denetimine tabi tutulacak. Süreç Avrupa Birliği sınır görevlilerinin gözetimi altında yürütülecek. Gazze’den çıkacak ve Gazze’ye dönecek Filistinliler ise İsrail ordusunun kontrolündeki bitişik koridorda ilave güvenlik taramalarından geçirilecek.

Bu düzenleme, ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünü yaptığı ateşkes planının bir parçası olarak sunulurken, fiiliyatta İsrail’in Gazze üzerindeki askeri ve idari denetimini kalıcı hale getiren bir mekanizma niteliği taşıyor.

Aylar Süren Ablukanın Ardından Gelen Sembolik Açılış

Refah Sınır Kapısı, İsrail’in Mayıs 2024’te bölgenin kontrolünü ele geçirmesinin ardından neredeyse tamamen kapalı tutuldu. Bu süreçte İsrail yönetimi, Hamas’ın sınır hattı üzerinden silah kaçakçılığı yaptığı iddiasını gerekçe göstererek Gazze’nin dış dünyayla tek doğrudan bağlantısını ortadan kaldırdı.

Kapı, 2025 yılının başlarında sağlanan kısa süreli ateşkes sırasında yalnızca çok sınırlı tıbbi tahliyeler için açıldı. Bu uygulama, Gazze’deki geniş çaplı insani yıkım karşısında son derece yetersiz kaldı.

İsrail yönetiminin kapının yeniden açılmasına uzun süre direndiği bilinirken, Gazze’de tutulan son İsrailli rehinenin cenazesinin İsrail’e teslim edilmesi süreci hızlandıran temel unsur oldu. Netanyahu, bu gelişmenin ardından yaptığı açıklamada kapının kontrollü ve sınırlı biçimde açılacağını duyurarak, insani bir adım atıldığı izlenimini vermeye çalıştı.

Tıbbi Tahliyeler Kısıtlı ve İnsani İhtiyaçlar Görmezden Geliniyor

İsrailli yetkililer, ilk aşamada her iki yönde de sınırlı sayıda Filistinlinin geçişine izin verileceğini açıkladı. Planlamaya göre 50 tıbbi tahliye vakasının Gazze’den çıkmasına, 50 kişinin de Gazze’ye geri dönmesine izin verilecek. Tıbbi hastalara refakat eden kişilerin geçişine izin verilip verilmeyeceği konusunda belirsizlik sürüyor.

Gazze Sağlık Bakanlığı verileri, yaklaşık 20 bin hasta ve yaralı Filistinlinin Gazze dışında tedaviye ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor. Önceki tahliyelerde çocuklar, kanser hastaları ve ağır travma geçiren siviller önceliklendirilmiş olsa da bu sayı, Gazze’deki sağlık krizinin boyutları karşısında son derece sınırlı kaldı. Tahliye edilen hastaların büyük kısmı Mısır’da tedavi gördü.

Ateşkesin İkinci Aşaması ve İsrail’in Dayatmaları

Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması, ABD arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında atılan ilk somut adımlardan biri olarak sunuluyor. Bu aşamada Gazze’nin silahsızlandırılması, Hamas’ın tamamen etkisiz hale getirilmesi ve savaşta büyük ölçüde yıkılan bölgenin yeniden inşasını yönetecek yeni bir yönetim yapısının oluşturulması gibi son derece tartışmalı başlıklar bulunuyor.

Savaş boyunca Gazze’nin sağlık altyapısı büyük ölçüde tahrip edildi. Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre 18 binden fazla yaralı, ileri düzey cerrahi müdahaleler için yurt dışına sevk edilmeyi bekliyor. Buna rağmen, Refah Kapısı üzerinden sağlanan geçişlerin kapsamı son derece dar tutuluyor.

Gazze’nin Dünyaya Açılan Tek Kapısı Üzerindeki Kontrol

Refah Sınır Kapısı, savaş öncesinde de ağır kısıtlamalara tabi tutuluyordu ve Gazze’nin başka bir ülkeye doğrudan bağlanan tek geçiş noktası olma özelliğini taşıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2022 yılında kapıdan 133 binden fazla giriş ve 144 binden fazla çıkış gerçekleşti. Aynı yıl içinde 150 gün boyunca ticari geçişlere izin verildi ve 32 binden fazla yardım ile ticari mal taşıyan kamyon Gazze’ye ulaştı.

Gazze’nin İsrail ile bağlantılı dört ayrı sınır kapısı bulunuyor, ancak Refah Kapısı Mısır üzerinden dış dünyaya açılan tek kapı olma niteliğini koruyor. Bu nedenle kapı üzerindeki kontrol, Gazze halkının yaşam koşulları üzerinde doğrudan belirleyici bir etki yaratıyor.

Bu açıklamalar, Refah Sınır Kapısı üzerindeki İsrail kontrolünün, müzakere süreçlerinde bir baskı ve pazarlık aracı olarak kullanılmaya devam edeceğini gösteriyor. Gazze halkının temel insani ihtiyaçları ise bu siyasi ve askeri hesapların gölgesinde kalmayı sürdürüyor.

Mirat Haber – YouTube