ÜÇ AYLAR

ÜÇ AYLAR

Halk arasında “Üç Aylar” diye bildiğimiz Recep, Şaban ve Ramazan aylarına bir kez daha kavuşmuş bulunuyoruz. Bu vesileyle, Üç Aylar hakkında sıkça konuşulan bazı konulara, yanlış bilinenlere ve aşırıya kaçan uygulamalara kısaca değinmek faydalı olacaktır.

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v), Recep ayı girdiğinde bu ayın sıradan bir zaman olmadığını dikkate alarak davrandığı bilinmektedir. Yine Efendimiz’in Şaban ayında oruca daha fazla önem verdiği, bunun sebebi sorulduğunda da şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:

“Şaban, Recep ile Ramazan arasında kaldığı için insanların gaflet ettiği bir aydır. Bu ayda ameller âlemlerin Rabbi’ne arz edilir. Ben de amelimin oruçluyken arz edilmesini isterim.”
(Ebû Davud, en-Nesâî)

Recep ve Ramazan aylarının fazileti zaten bilinen bir husustur. Şaban ayı ise iki kıymetli ay arasında kaldığı için ihmal edilen bir aydır. Efendimiz (s.a.v) de bu ihmale dikkat çekmiştir.

Ayrıca Efendimiz’in, Recep ayı girince şu duayı yaptığı da rivayet edilmiştir:

“Allah’ım! Recep ve Şaban’ı bize mübarek kıl, bizi Ramazan’a ulaştır.” (Ahmed İbn-i Hanbel)

Ancak burada önemli bir noktayı da açıkça ifade etmek gerekir: Büyük hadis âlimlerinden İbn Hacer’in belirttiği gibi, Recep ayının veya bu ayda tutulan orucun faziletiyle ilgili sahih (kesin) bir hadis yoktur. Bu konuda rivayet edilen sözlerin bir kısmı zayıf, bir kısmı ise uydurmadır. Bu gerçek göz ardı edilmemelidir.

Şaban ayına gelince… Efendimiz’e (s.a.v) bazı insanların özellikle Recep ayında oruç tuttuğu haber verildiğinde, “Peki Şaban’da ne yapıyorlar?” buyurarak, asıl önem verilmesi gereken ayın Şaban olduğuna işaret etmiştir.

Hz. Âişe (r.anha) validemiz de Peygamber Efendimiz’in Ramazan dışında en çok oruç tuttuğu ayın Şaban olduğunu, hatta bu ayın büyük bir kısmını oruçla geçirdiğini haber vermektedir. Bu rivayetler, Şaban ayının ibadet açısından ayrı bir yeri olduğunu açıkça göstermektedir.

Üç Aylar denince kandil geceleri de akla gelir. Regaib, Miraç, Berat ve Kadir geceleri bu zaman dilimi içinde yer aldığı için Üç Aylar halk arasında daha da önem kazanmıştır. Belki de bu sebeple, Kur’an’da açıkça belirtilen “haram aylar” konusunda aynı hassasiyet her zaman gösterilmemiştir. Bir başka sebep de Üç Aylar’ın Ramazan’a açılan bir kapı olmasıdır.

Üç Aylar hakkında genelde iki uç anlayış vardır:

Birinci anlayışa göre Üç Aylar boyunca geceler mutlaka namazla, gündüzler oruçla geçirilmelidir. Bu görüşte olanlar, bu ibadetlere çok büyük sevaplar vaat eden rivayetleri, sağlam olup olmadığına bakmadan esas alırlar. Bu yaklaşımda iyi niyet, ibadet aşkı ve dinî hassasiyet vardır; fakat ölçü kaçırılmamalıdır. Zira bu rivayetlerin çoğu zayıf ya da uydurmadır. Yapılan ibadetler, “zayıf hadisle faziletli amellerde amel edilebilir” prensibi çerçevesinde değerlendirilmelidir.

İkinci anlayış ise Üç Aylar’ı ve bu aylarda yapılan özel ibadetleri tamamen “bid’at” olarak görür. Hatta kandil geceleri de dâhil olmak üzere, bu uygulamaların terk edilmesi gerektiğini savunur.

Doğru olan ise bu iki uç arasında orta yolu tutmaktır. Üç Aylar ve kandil gecelerinde yapılan ibadetleri farz veya kesin sünnet gibi görmek de yanlıştır; bu ibadetleri yapanları bid’atle suçlamak da doğru değildir. Yanlış uygulamalar olabilir; önemli olan bunları tamamen yok saymak değil, doğru bilgiyle düzeltmektir.

Üç Aylar, Müslüman için bir muhasebe, toparlanma ve Ramazan’a hazırlanma fırsatıdır. Bu fırsatı ölçülü, bilinçli ve samimi bir şekilde değerlendirmek en doğru yoldur.

Allah’ım!
Recep ve Şaban’ı bizim için arınmaya vesile kıl.
Kalplerimizi gafletten uyandır, niyetlerimizi hâlis eyle.
Günahlarımızı bağışla.
Ramazan’a sağlık, sıhhat ve afiyetle ulaşmamızı nasip eyle.
Kur’an’ı hayatımıza taşımayı nasip et.
Namazlarımızı huşû ile süsle.
Üç Aylar’ı ümmet-i Muhammed için hayra,
Mazlumlar için feraha,
Gönüllerimiz için hidayete çevir.
Bizi Sana layık kul, Resûlüne layık ümmet eyle Allah’ım.
Âmin. 🤲

Kadir Bekil

YAZARIMIZIN DİĞER YAZILARINI OKUMAK İÇİN LÜTFEN BU LİNKİ ZİYARET EDİNİZ

İSLAMİ HABER “MİRAT”

MİRATYOUTUBE