“HÜKÜMLERİN EFENDİSİ” İÇİN 1001 İMZA Başlayan çözüm sürecinin başarıyla sonuçlanması amacıyla toplumun çeşitli kesimleri sivil destek vermeye devam ediyorlar. Bu çerçevede geçen cumartesi günü (12 Eylül 2026) çok sayıda yazar, siyasetçi, akademisyen, kanaat önderi bir bildiri yayınladı; benim de altına imza attığım bildiriye “Barış ve Demokratik Cumhuriyet İçin 1001 İmza”...
Yeniden İslâmî Medeniyet Mümkün mü? – 1 MODERN MEDENİYETİN BÜYÜK ÇELİŞKİSİ: İNSAN DÜNYAYA HÜKMETTİ, KENDİNE HÜKMEDEMEDİ Medeniyet tartışmasına doğru yerden başlayabilmek için önce medeniyetin ne olduğunu açıklamak gerekir. Çünkü bugün medeniyet çoğu zaman gelişmiş ekonomi, ileri teknoloji, güçlü devlet, düzenli şehirler, yüksek eğitim seviyesi ve maddî refahla özdeşleştirilmektedir. Oysa bunların...
ALLAH’IN ADIYLA OKUYAN BİR NESİL Bugün eğitim denince aklımıza ne geliyor? Okul, sınıf, öğretmen, sınav, diploma, üniversite… Peki, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) insan yetiştirirken neye önem veriyordu? İşte asıl mesele burada. Çünkü İslâm’ın eğitim anlayışı sadece çocuğun kafasına bilgi doldurmak değildir. Mesele, bilgiyi insanın hayatına yerleştirmektir. Kur’an’ın ilk emri boşuna “Oku!”...
TARİHSEL KÖKLERDEN GÜNÜMÜZE İSTİBDAD Osmanlı modernleşmesinin ivme kazandığı, toplumsal ve siyasi yapıların köklü sarsıntılar geçirdiği dönemde en çok tartışılan, dönemin siyasal ve zihni iklimini belirleyen merkezi kavramların başında şüphesiz “İstibdad” gelmektedir. İstibdadın karşısına konumlandırılan meşveret, hürriyet ve müsavat üçlüsü, yeni dönemin kurucu paradigmalarını oluştururken, hürriyet telakkisi özellikle İslamcı mütefekkirler ve...
YAPAY ZEKÂYA BİR SORALIM Oğlum birkaç gündür hastaydı. Midesi bulanıyor, zaman zaman kusuyordu. Ateşi olmadığı için mide üşütmesi olduğunu düşündüm. Ne yapmam gerektiğini bildiğim hâlde, iyileşme döneminde yanlış bir şey yedirmemek için yapay zekâdan da fikir aldım. Sonra iştahı yeniden açıldı. “Ne yemek istersin?” diye sordum. “Sen yapay zekâya sor,...
TARİHSELLİK YA DA AYETLERİ MUMYALAMAK Dini metinleri tarihsel okumak ve belirli bir süreç içerisine hapsetmek Batı’da başlayan bir akımdır. Temelinde, ilahi olmayan, tutarsız ve selim akla aykırı ifadeleri aklileştirmek ve toplumu bu metinleri kabule hazırlamak vardır. Muharref Hristiyanlığın çelişkili ve tutarsız metinleri için tarihselliğe sarılmak Batılılar için önemlidir. Durum böyleyken...
KUR’AN’DA SEBÎLÜ’R-RÜŞD ve SEBÎLÜ’R-REŞÂD KAVRAMLARI – Reşed ve Reşâd Bunlar, ‘raşide’ fiilinin diğer masdarlarıdır ve doğru yolu bulup ona sülûk etme, girme anlamındadır. Kur’an bunları doğru olan, en iyi olan, maksada en uygun olan ve iyilik manasında da kullanıyor. Üç âyette geçen ‘reşed’ kelimesi Allah’a izâfe ediliyor: Ashab-ı Kehf şöyle...
HZ. ZÜLKARNEYN VE YAHUDİLİK Kuran’daki Hz. Zülkarneyn (Ar. çiftboynuzlu) kim? Neden Arapların onun adını duyduklarında tanıyacakları varsayılıyor? Zülkarneyn’in kimliğini ve İslam’ın tarihini bilmek, özellikle bugünkü Yahudiliği anlamamızı kolaylaştıracaktır. Bunun için geleneksel kalıplardan çıkmalıyız. Hz. Zülkarneyn’in Büyük İskender olduğu konusunda İslam tarihinde bir ortak anlayış vardı. Bulunan İskender devri sikkelerinde İskender’in...
AHİRET Mİ? MUTLAK ADALETİN TAA KENDİSİDİR Ahirete iman, adalete imanımızın gereğidir. Ahiretin varlığının bir sebebi de gecikmiş ödül veya cezanın ifa ve infazı için adaletin gerçekleşme zorunluluğudur. İnsan adalete inanıyorsa, mantıken ahirete de inanmak zorundadır. Niçin? Çünkü gerçek ve mutlak adalet için bu dünya dardır, küçüktür, yetersizdir. Çıkarına, rantına ve...
KUR’ANİ BİR KAVRAM OLARAK TAKVA: TANIMI, MERTEBELERİ VE AHLAKİ İNŞASI Giriş: Takva’nın Ontolojik Temeli ve Şems Suresi Bağlamında İnsan Doğası İslam düşünce atlasında takva, insanın varoluşsal serüvenini belirleyen en temel kavramlardan biridir. Şems suresinde ifade edilen “nefse fucur ve takvanın ilham edilmesi” hakikati, insanın ontolojik yapısındaki ikili meyli açığa çıkarır....
TARİKATLARA SIZMIŞ OLAN BİDAT VE HURAFELER Cemaat ve tarikatların yaptıkları yanlışlardan kaynaklanan kişisel ve sosyal bir olay patlak verdiğinde “Bu münferit bir olaydır, genelleme yapmayalım” denilerek körü körüne tepki ortaya koyuyoruz ve yanlış yapıyoruz. Münferit olarak nitelesek de olayı veya olayları objektif olarak masaya yatırmamız ve nerede yanlış yaptığımızı ortaya koymamız...
İKTİDARIN ÖTESİNDE: ADALET, EMANET VE İSLÂMÎ YÖNETİM Yıllardır savaşlar, darbeler, dış müdahaleler, yoksulluk, ayrışmalar ve bitmeyen krizlerle boğuşup duruyoruz. Bir taraftan emperyalist akbabalar dışarıdan tepemize binerken, diğer taraftan kendi içimizde birbirimizi tüketiyoruz. Sınırlar çizilmiş, ülkeler birbirinden koparılmış, insanlar birbirine yabancılaştırılmış… Fakat artık bir şeyler değişiyor. Daha doğrusu, değişmek zorunda! Bugün...
TANRI VE MİTOLOJİK TANRILAR Modern dünyada ateizmi besleyen faktörlerden biri de sosyal bilimlerin tarihe ilişkin, özellikle antropoloji ve dinler tarihinin Tanrı ve dinler konusunda geliştirdikleri senaryolardır. Antropologlar, başta insanın tabiat olaylarını bilimsel olarak açıklayamadığından veya kendisinde var olan niteliklerin yetkin formunu yansıttığı hayali bir varlıktan hareketle tanrıyı zihninde yarattığından, genel...
BASTONA MAHKÛM BİR İLAH (!): TUTANKAMON’UN GENETİK ENKAZI VE İLÂHÎ ADALET (10) Fecr Suresi’ndeki “Kazıklar Sahibi Firavun” nitelemesinden yola çıkarak, inşa ettiğimiz bu yazı dizisinde; piramitlerin ve Krallar (Firavunlar) Vadisi’nin mimarî sırlarından, o sarsılmaz mülkü korumak adına düşülen ensest (akraba evliliği) sapıklığına kadar Firavun kibrinin (tuğyanının) röntgenini çekmiştik. Serinin bu...
SEKÜLER VE MODERN DÜNYADA HASİDİK YAHUDİLERİ Yakın zamanda, Beyaz Saray’da Hasidik Yahudilerden bir heyetin, Trump’ı ziyaret etmesiyle gündeme gelen Yahudi Cemaati, yaşadığımız dünyada medyanın çerçevesini çizdiği modernist ve seküler anlayışa zıt bir yaşama felsefesinin tartışılmasına imkan verdi. Yahudiliğin, İlahi Kurallarla Bağlantısı Yahudilik, İsrailoğulları ve Hz. Musa ile birlikte İlahi büyük...
LAİKLEŞEN DİN, İLAHLAŞAN İNSAN İslâm düşüncesinin en temel meselesi, yalnızca Allah’ın varlığına inanmak değil, Allah’ın insan ve hayat üzerindeki hüküm ve belirleme hakkını kabul etmektir. Tevhid, Allah’ı gökyüzünde kabul edip yeryüzünü insan iradesine terk eden parçalanmış bir inanç değildir. Allah’ın yaratıcı olduğunu kabul etmek ile O’nun hüküm sahibi olduğunu kabul...
YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA BİLGELİĞİN ÖNEMİ Günümüzde yapay zekâ hayatın her köşesinde kendisine yer ediniyor, insan zekâsıyla adeta yarışıyor. Tıp, hukuk, eğitim, finans ve daha sayamayacağımız birçok alanda bir yandan işlerimizi kolaylaştırıyor, diğer yandan yeni soruları beraberinde getiriyor: Acaba çok gelişmiş bir yapay zekâ insana hükmedebilir mi? Yapay zekâya ne kadar...
ANADOLU’YU ANLAMAK Derler ya, “ol mahiler ki, derya içredirler de deryayı bilmezler.” Biz de Anadolu’da yaşıyoruz da, bu coğrafyayı, bu toprağın tarihini doğru düzgün bilmiyoruz. İşin daha kötü yanı, bilmediğimizi de bilmiyoruz. Anadolu’da hayat ne Osmanlı ile başladı ne de Mustafa Kemal’le. Biz buraya 1071’de gelmedik. Fatih, 1453’te İstanbul’u Bizans...