KUR’ÂN’DAN BİR HİKÂYE

Kur’ân’ın Kehf Sûresi’nden geçen ve 32-46. âyetler arasında yer alan bir hikâye vardır. Allah Hz. Peygamber’den bu hikayeyi müminlere anlatmasını istemiştir:

“Onlara şu iki adam örneğini ver; ki onlardan birine iki üzüm bağı bahşetmiş, onların çevresini hurmalıklarla çevirmiş ve aralarına da ekili bir alan yerleştirmiştik.[1]

Bu her iki bahçe de beklenen ürünü veriyor, verimlerinde herhangi bir eksilme göstermiyorlardı; çünkü Biz her birinin içinden bir dere akıtmıştık.[2]

Böylece [bu bahçenin sahibi] bolluk içinde ürün kaldırıyordu. Ama [bir gün] bu adam komşusuyla tartışırken söz arasında ona: ‘Benim malım, mülküm senden çok; nüfusça da senden daha güçlü, daha ilerdeyim!’ dedi.[3]

[İşte] kendi kendine [böylece] yazık eden bu adam: ‘Bu bahçenin bir gün yok olacağını asla düşünemiyorum!’ diyerek bahçesine girdi.[4]

‘Son Saat’in (bir gün) gelip çatacağını da düşünemiyorum’ (diye ekledi.) ‘Hem, [o saat gelse ve] ben Rabb’imin huzuruna çıkarılacak olsam bile, sonuç olarak, her halde bundan daha iyisini karşımda bulacağım!’[5]

Kendisiyle tartışmaya girdiği komşusu ona: ‘Seni tozdan topraktan, sonra bir damla döl suyundan yaratıp da [eksiksiz] bir insân şekline sokan Allah’a karşı nankörlük mü yapıyorsun?’ dedi.[6]

‘Bana gelince, [biliyorum ki] benim Rabb’im Allah’tır ve ben ilâhî nitelikleri O’ndan başka kimseye yakıştıramam.’[7]

[Devâmla,] ‘Yazık, keşke bahçene girerken ‘Allah’ın dilediği [olur, çünkü] yaratıcı güç ancak Allah’ın elindedir’ deseydin! Mal ve evlatça, gördüğün gibi, senden daha güçsüz isem de Rabb’im bana senin bağından bahçenden pekâla daha hayırlısını verebileceği gibi, [senin] bu [bahçe]ne gökten bir âfet gönderir de [bahçen o zaman] yerle bir olabilir.[8]

Yahut bir daha asla bulup çıkaramayacağın biçimde onun suyu çekilebilir!’[9]

Ve [gerçekten de böyle oldu.] Ürünlerle dolup taşan bahçeleri çepeçevre târümâr edildi; ve o [bahçenin] târümâr olmuş çitleri, çardakları karşısında, boşa giden emeğine yanarak ellerini oğuştura oğuştura: ‘Ah, n’olurdu, Rabb’imden başkasına ilâhî nitelikler yakıştırmamış olsaydım!’ demekten başka söyleyecek bir şey bulamadı.[10]

Çünkü şimdi artık onun Allah yerine kendisine yardım ulaştıracak ne kimsesi vardı, ne de kendi başının çaresine bakabilecek durumdaydı.[11]

İşte bunun içindir ki, koruyucu-kayırıcı güç bütünüyle, Tek ve Gerçek ilâh olan Allah’a aittir. Hak edilen karşılığı vermekte de, sonucun ne olacağını belirlemekte de en iyi olan O’dur.[12]

Dünyâ hayatının gökten indirdiğimiz suya benzediğini onlara anlat. Öyle ki, yerin bitkileri onu emerek zengin bir çeşitlilik içinde boy verip birbirine karışırlar; ama bütün bu canlılık, eşitlilik sonunda rüzgârın savurup götürdüğü çer-çöpe döner. İşte (bunun gibi,) her şeye karar veren [yalnız] Allah’tır.[13]

Mal, mülk ve çocuklar dünyâ hayatının süsleridir; ama ürünü kalıcı olan dürüst ve erdemli davranışlar ise, karşılığı bakımından, Rabb’inin katında daha değerli ve bir ümit kaynağı olarak daha verimlidir.”[14]

Bu âyetler kümesinin bize vermek istediği mesajları şöyle özetleyebiliriz: 1) Mal ve servet insânı şımartır, azdırır, zâlimliği meziyet sayan bir rûh hâli içine sokar. Bu rûh hâli, insânları küçük görme, ezme duygusunu da beraberinde getirir. 2) Bu duygu, mal ve servet sahibini Allah’a bile kafa tutacak bir azgınlığa taşır. 3) Mal ve servetle şımaranlar, âhiret hayatını da garantiledikleri yolunda bir sanıya sahiptirler. 4) Servet ve refah şımarıklığının sonu şirktir. 5) Azgınlık illetine tutularak müşrikleşen mal ve servet istifçilerini hiçkimse kurtaramaz; böylelerinin hem dünyâsı hem de âhireti mahvolmuştur. 6) Mal ve servet azgınları kendilerini çok güçlü sansalar da gerçekte yenilgiye mahkûmdurlar. 7) Mal ve servet azgınlarının şımarmaması için her türlü tedbir alınmalı, servetin bu şımarıklığı besleyecek noktaya ulaşması engellenmelidir.

Çok ilginçtir Kehf/45. âyette azgınların uğradıkları son anlatılırken Allah’ın “Muktedir” isim-sıfatı kullanılmıştır. Böylece gerçek muktedirin servet şımarıkları değil, ilkeleri koyan Allah olduğuna vurgu yapılmıştır. Gerçek muktedir Allah olduğuna göre, bunun sosyolojik anlamı şudur: “Kamu otoritesi, mal ve servet azgınlarını her zaman denetim altında tutmalı ve gerektiği anda onları hizaya getirmelidir.”

Dipnotlar

[1] Kehf/32.
[2] Kehf/33.
[3] Kehf/34.
[4] Kehf/35.
[5] Kehf/36.
[6] Kehf/37.
[7] Kehf/38.
[8] Kehf/39.
[9] Kehf/40-41.
[10] Kehf/42.
[11] Kehf/43.
[12] Kehf/44.
[13] Kehf/45.
[14] Kehf/46.

Necmettin Şahinler

Yazarımızın Diğer Yazılarını Okumak İçin Lütfen Bu Linki Ziyaret Ediniz.

Mirat Haber – YouTube