ABD ile İran arasında Cenevre’de imzalanması beklenen barış anlaşması öncesinde, 300 milyar dolarlık fonun detayları netleşti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın bu fona erişimi olabileceğini doğruladı; ancak söz konusu paranın ABD bütçesinden çıkacak bir “savaş tazminatı” olmadığını, Körfez ülkeleri ve özel sektör odaklı bir “yeniden inşa ve yatırım fonu” olduğunu vurguladı.

ABD-İran Anlaşmasında “300 Milyar Dolar” Detayı: Vance’ten “Tazminat Değil, Körfez Yatırımı” Açıklaması

ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimi sonlandırması hedeflenen ve Cenevre’de imzalanması beklenen tarihi barış anlaşması öncesinde, basına sızan “300 milyar dolarlık paket” tartışmalarına ABD yönetiminden net açıklama geldi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, CBS News ve NBC News’e verdiği demeçlerde, İran’ın anlaşma kapsamında 300 milyar dolarlık bir fona erişim sağlayabileceğini doğruladı. Ancak Vance, bu paranın Amerikan vergi mükelleflerinden çıkacak bir “savaş tazminatı” veya doğrudan bir ABD yardımı olduğu iddialarını kesin bir dille yalanladı.

“Amerikan Halkının Tek Bir Kurşu Gitmeyecek”

JD Vance, yaptığı açıklamada bütçenin kaynağına ve şartlarına şu sözlerle dikkat çekti:

“Bu paradan tek bir kuruş bile Birleşik Devletler’den çıkmıyor. Eğer İran yükümlülüklerine uyar, nükleer programını tamamen sonlandırır ve zenginleştirilmiş malzeme stoklarını imha ederse; Körfez ülkeleri koalisyonunun ve özel sektör yatırımcılarının finanse edeceği bu Yeniden İnşa ve Kalkınma Fonu’na erişim sağlayabilir.”

Tazminat Talebi Reddedildi, Yatırım Formülü Bulundu

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, İran yönetimi müzakerelerde ilk etapta uğradığı savaş hasarları için ABD’den 400 milyar dolarlık bir “savaş tazminatı” talep etti. Ancak Washington bu talebi kesin olarak reddetti.

Bunun yerine, İran ekonomisinin yaptırımlardan arındırılması ve küresel pazara entegre edilmesi amacıyla uluslararası bir yatırım formülü geliştirildi. Kurulacak olan Yeniden İnşa ve Kalkınma Fonu; enerji, lojistik, imalat ve ulaşım gibi sektörlerde özel şirketlerin ve başta Körfez ülkeleri olmak üzere Asya ve Avrupa’dan aktörlerin yatırımlarını kapsayacak özel bir yatırım aracı olarak işlev görecek.

Donald Trump: “Amerikan Ödemesi Haberleri Yalan”

ABD Başkanı Donald Trump da kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden iddialara değinerek, ABD’nin İran’a doğrudan bir nakit ödemesi yapacağı yönündeki haberleri “yalan haber” (fake news) olarak nitelendirdi ve Washington’ın doğrudan bir hükümet yardımı planlamadığının altını çizdi.

Anlaşmanın Yürürlüğe Girmesi İçin Şartlar Ağır

300 milyar dolarlık yatırım fonunun kademeli olarak serbest kalması, İran’ın şu şartları yerine getirmesine ve bu sürecin uluslararası mekanizmalarca doğrulanmasına bağlı kılınacak:

• Nükleer Programın Sonlandırılması: Nükleer çalışmaların durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarının tamamen tasfiyesi.
• Sıkı Denetim: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve ilgili kurumların çok sıkı bir doğrulama ve yaptırım rejimini kabul etmesi.
• Stratejik Koridorların Açılması: Hürmüz Boğazı’nın ticari trafiğe tamamen açık tutulması.

Müzakerelerin ardından tarafların cuma günü İsviçre’nin Cenevre kentinde nihai barış mutabakatını imzalaması bekleniyor.

İslami Haber ”MİRAT” – YouTube