Afrika Neden Hâlâ Fakir? Emperyalizmin 150 Yıllık Bilançosu

Somaliland Cumhurbaşkanı’nın İsrail ziyareti, Afrika’nın bugününü anlamak için geçmişine bakmayı gerekli kılıyor.

Çünkü Afrika‘da yaşanan birçok siyasi kriz, sınır anlaşmazlığı, iç savaş ve dış müdahalenin kökleri yüz yıl öncesinin sömürge düzenine uzanmaktadır.

Bugün bağımsız görünen birçok Afrika ülkesi, gerçekte ekonomik, siyasi ve askerî bakımdan eski sömürge güçlerinin etkisi altında yaşamaya devam etmektedir.

Peki Afrika nasıl sömürüldü?

1. Afrika’nın Paylaşılması (1884 Berlin Konferansı)

1884-1885 yıllarında Almanya’nın başkenti Berlin’de toplanan Avrupa devletleri, Afrika halklarına hiçbir şey sormadan kıtayı harita üzerinde cetvelle bölüştüler.

İngiltere, Fransa, Belçika, Almanya, Portekiz ve İtalya milyonlarca insanın yaşadığı bölgeleri kendi nüfuz alanları olarak ilan etti.

Bugün Afrika’daki birçok iç savaşın temelinde işte bu yapay sınırlar bulunmaktadır.

Aynı kabileler farklı devletlere bölündü.

Birbirleriyle tarihî husumeti bulunan topluluklar ise aynı devlet içinde yaşamaya zorlandı.

2. İngiltere’nin Afrika Modeli

İngiltere;

• Sudan’ı,
• Kenya’yı,
• Uganda’yı,
• Nijerya’yı,
• Güney Afrika’yı,
• Somali’nin bir bölümünü

uzun yıllar kontrol altında tuttu.

Amaç medeniyet götürmek değildi.

Amaç;

• altın,
• elmas,
• petrol,
• tarım ürünleri,
• ucuz iş gücü

elde etmekti.

İngiliz şirketleri zenginleşirken Afrika halkları yoksullaştı.

3. Fransa’nın Görünmeyen Zincirleri

Bugün bile birçok Afrika ülkesinin para sistemi Paris’in kontrolündedir.

CFA Frangı kullanan ülkelerin önemli bir kısmı para politikalarında Fransa’ya bağımlıdır.

Fransa;

• Nijer’in uranyumundan,
• Mali’nin altınından,
• Çad’ın kaynaklarından,

on yıllar boyunca büyük ekonomik avantajlar elde etti.

Nijer halkı elektriksiz yaşarken Fransız şehirleri Nijer uranyumuyla aydınlandı.

Bu tablo, sömürgeciliğin sadece şekil değiştirdiğini gösteriyor.

4. ABD’nin Yeni Dönem Sömürgeciliği

ABD klasik sömürgecilik yapmadı.

Ancak;

• askerî üsler,
• darbeler,
• vekâlet savaşları,
• çok uluslu şirketler

aracılığıyla kıta üzerinde büyük nüfuz kurdu.

Bugün AFRICOM üzerinden birçok Afrika ülkesinde Amerikan askerî varlığı bulunmaktadır.

Terörle mücadele söylemi çoğu zaman stratejik ve ekonomik çıkarlarla iç içe geçmektedir.

5. Afrika Neden Hâlâ Fakir?

Çünkü mesele kaynak eksikliği değildir.

Afrika;

• dünyanın en büyük altın rezervlerine,
• en büyük kobalt yataklarına,
• büyük petrol ve doğal gaz kaynaklarına,
• verimli tarım arazilerine

sahiptir.

Sorun kaynakların Afrikalılar için değil, küresel güçler için işletilmesidir.

Sonuç

Bugün Somaliland meselesinden Sudan‘a, Libya‘dan Kongo‘ya kadar birçok krizi anlamak isteyenler, önce Afrika’nın sömürge geçmişine bakmalıdır.

Çünkü emperyalizm çoğu zaman üniformasını değiştirir; fakat niyetini değiştirmez.

Dün Afrika limanlarına savaş gemileriyle gelenler, bugün yatırımcı, danışman, barış gücü veya stratejik ortak sıfatıyla gelmektedir.

Ancak değişmeyen gerçek şudur:

Afrika’nın zenginliği Afrikalılara ait olmadıkça, kıtanın bağımsızlığı da eksik kalacaktır.

Bu analizin devamında “Kongo’nun talanı”, “Fransa’nın CFA Frangı sistemi“, “Somali’nin parçalanma süreci” ve “Sudan‘daki dış müdahaleler” başlıklarıyla çok güçlü bir seri oluşturabilirsiniz.

İSLAMİ HABER “MİRAT”

YOUTUBE