BM lideri: yabancı savaşçılar ateşkesi ihlal etmeye devam ediyor

Mirat Haber Ajansı

Birleşmiş Milletler başkanı Antonio Guterres, yabancı savaşçıların ve paralı askerlerin geçen yılki ateşkes anlaşmasını ihlal ederek Libya’da kaldıklarını söyleyerek geri çekilmeleri ve BM silah ambargosunun ihlal edilmesine son verilmesi çağrısında bulundu. BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu bir raporda Guterres, yaptığı açıklamada, Mart ayında yeni bir geçici Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne (UMH) sorunsuz bir şekilde iktidarın devredilmesinin, ülkenin ve kurumlarının yeniden birleşmesi ve kalıcı bir barış için yeni bir umut getirdiğini söyledi. Ancak başbakan, seçimlerin bu yılın sonlarında yapılabilmesi için siyasi, ekonomik ve güvenlik yollarında ilerlemenin devam etmesi gerektiğini söyledi. 2011 yılında NATO destekli bir ayaklanmanın uzun zamandır lider lan Muammer Kaddafi’yi devirmesinden bu yana Libya kaos içinde kaldı. Olaylar sonunda petrol zengini ülkeyi başkent Trablus’ta BM tarafından tanınan bir hükümet ile ülkenin doğusundaki rakip güçler arasında ikiye böldü. Her iki taraf da silahlı gruplar ve farklı yabancı hükümetler tarafından desteklendi.

Nisan 2019’da, darbeci general Halife Hafter ve Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Rus paralı askerler tarafından desteklenen doğu merkezli kuvvetler, Trablus’u ele geçirmek için bir saldırı başlattı. 14 ay süren kampanya, Türkiye’nin BM tarafından tanınan hükümete askeri desteğini asker ve silahlarla artırmasının ardından çöktü. Tüm yabancı savaşçıların ve paralı askerlerin 90 gün içinde Libya’dan ayrılması talebini içeren Ekim 2020 ateşkes anlaşması, yeni ulusal birlik geçiş hükümeti ve 24 Aralık için planlanan seçimler konusunda bir anlaşmaya yol açtı.

40 bin kiralık tüfek

Libya’da Suriyeliler, Ruslar, Sudanlılar ve Çadlılar dahil en az 20.000 yabancı savaşçı ve paralı askerin bulunduğu biliniyordu. Ancak diplomatlara göre, Nisan ayı sonlarında yapılan gayri resmi bir konsey toplantısında konuşmacılar 13.000 Suriyeli ve 11.000 Sudanlı olmak üzere 20.000’den fazla kişinin de olduğunu söyledi. Guterres yeni raporda ateşkes devam ederken, Libya’daki BM siyasi misyonunun merkezi Libya’da tahkimat ve savunma pozisyonları kurulduğuna dair raporlar aldığını söyledi. Eylemler, stratejik Sirte kenti, ülkenin kilit petrol sahalarına ve ihracat terminallerine açılan kapı ve Cufra arasındaki ana yol üzerinde.

Guterres, UMH’nin üst düzey sivil ve askeri atamaların doldurulması da dahil olmak üzere güvenlik sektörü reformuna öncelik vermesi gerektiğini söyledi. Bu, Libya ordusunu yeniden birleştirmek ve yasadışı silahlı grupların çoğalmasını ele almak için bir yol haritası oluşturacak. Geçen ay, Güvenlik Konseyi tüm yabancı güçleri ve paralı askerleri Libya’dan ayrılmaya çağıran ve küçük bir BM ekibine ateşkes anlaşmasını izleme yetkisi veren bir kararı onayladı. Konseye 7 Nisan’da yazdığı bir mektupta Guterres, ülkedeki BM misyonunun bir parçası olarak aşamalı bir görevlendirme için başlangıçta en fazla 60 gözlemci önerdi.