Çin Ordusunda Dev Yolsuzluk Tasfiyesi

Çin Ordusunda Dev Yolsuzluk Tasfiyesi: Komuta Kademesi Neredeyse Tamamen Değişti

2023’ten Beri Süren Soruşturmalar Ordunun Kalbine Ulaştı

Çin’de 2023 yılından itibaren başlayan ve Xi Jinping’in liderliğindeki yoğun anti-yolsuzluk kampanyasının bir parçası olan soruşturmalar, Halk Kurtuluş Ordusu’nda (PLA) tarihin en büyük tasfiyelerinden birine yol açtı. Özellikle stratejik öneme sahip birimlerdeki üst düzey komutanlar hedef alındı; birçok general kamuoyundan “kayboldu”, akıbetleri belirsiz kaldı veya resmen görevden alındı.

Roket Kuvvetleri’nde Başlayan Dalga: Nükleer ve Füze Komutanlıkları Hedef Oldu

Soruşturmalar ilk olarak 2023’te PLA Roket Kuvvetleri’ni vurdu. Bu birim, Çin’in nükleer silahları ve uzun menzilli füzelerinden sorumlu kritik bir yapı. Eski komutanlar Li Yuchao, Zhou Yaning ve Wei Fenghe gibi isimler dahil olmak üzere birden fazla üst düzey yetkili görevden alındı veya soruşturuldu. Roket Kuvvetleri’nin eski komutan yardımcısı ve siyasi komiserleri de tasfiye edildi. Bu skandallar, füze ve ekipman tedarikinde yolsuzluk iddialarıyla ilişkilendirildi; bazı raporlara göre su dolu füzeler gibi teknik sorunlar bile gündeme geldi.

Merkezi Askeri Komisyon (CMC) Üyelerinin Çoğu Tasfiye Edildi

Xi Jinping’in başkanlık ettiği Merkezi Askeri Komisyon (CMC), Çin ordusunun en üst karar organı. 2022’de atanan 7 üyeden neredeyse tamamı (Xi hariç) tasfiye edildi veya soruşturma altında:

• Savunma Bakanı Li Shangfu (2023-2024’te kayboldu ve görevden alındı)
• Eski Savunma Bakanı Wei Fenghe
• CMC Başkan Yardımcısı He Weidong (2025’te ihraç edildi)
• Siyasi Çalışma Dairesi Başkanı Miao Hua
• En son Ocak 2026’da CMC Başkan Yardımcısı Zhang Youxia (Xi’nin yakın müttefiki olarak görülen en kıdemli general) ve Ortak Kurmay Dairesi Başkanı Liu Zhenli soruşturma altına alındı.

Bu gelişmelerle CMC fiilen Xi Jinping ve disiplin sorumlusu Zhang Shengmin’e indirgendi. Kültür Devrimi’nden bu yana görülmemiş ölçekte bir tasfiye olarak nitelendiriliyor.

Diğer Kritik Birimler de Etkilendi

• Donanım Geliştirme Dairesi (Ekipman tedariki ve geliştirme): Çok sayıda yetkili yolsuzluktan soruşturuldu.
• Siyasi Çalışma Dairesi (Personel atamaları ve ideolojik eğitim): Liderleri dahil tasfiyeler yaşandı.
• Tiyatro komutanlıkları (örneğin Doğu Tiyatro Komutanlığı) ve diğer kuvvet komutanlıklarında da geniş çaplı değişiklikler oldu.

Nedenler ve Etkiler: Yolsuzluk mu, Sadakat Testi mi?

Resmi açıklamalarda “ciddi disiplin ve yasa ihlalleri” olarak geçen soruşturmalar, yolsuzluk (rüşvet, usulsüz atama, ekipman yolsuzluğu) olarak sunuluyor. Ancak analistler, Xi’nin mutlak sadakat ve parti kontrolünü pekiştirmek için ideolojik temizlik yaptığını belirtiyor. Tasfiyeler, ordunun modernizasyonunu (2027 hedefleri) ve olası Tayvan senaryolarını etkileyebilir; komuta zincirinde boşluklar ve güven kaybı yaratıyor. Savunma sanayii gelirlerinde düşüşler rapor edildi.

Son Durum (2026 Başlangıcı)

Tasfiyeler hız kesmeden devam ediyor. Xi, ordunun “devrimci dövülmesinden” bahsederek sıfır tolerans vurgusu yapıyor. Bu süreç, Çin ordusunun yapısını kökten değiştirirken, Xi’nin gücünü daha da merkezileştirdiği bir dönemi işaret ediyor.