islami haberdini haberortadoğu haberleriislam coğrafyası
DOLAR
50,5777
EURO
55,6141
ALTIN
5.774,92
BIST
11.261,44
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Yağmurlu
22°C
İstanbul
22°C
Yağmurlu
Cumartesi Hafif Yağmurlu
17°C
Pazar Parçalı Bulutlu
16°C
Pazartesi Yağmurlu
19°C
Salı Az Bulutlu
10°C

Fulya Kıroğlu’nun kara delik araştırmalarına NASA’dan iki kabul

ODTÜ Fizik Bölümü mezunu Dr. Fulya Kıroğlu’nun iki projesi NASA tarafından kabul edildi. Araştırmalar, kara delik-yıldız etkileşimlerine ve erken evrende kara deliklerin büyümesine odaklanıyor.

Fulya Kıroğlu’nun kara delik araştırmalarına NASA’dan iki kabul
20/11/2026 00:24
A+
A-

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Fizik Bölümü mezunu Dr. Fulya Kıroğlu’nun kara delikleri inceleyen iki araştırma projesi NASA tarafından kabul edildi. Milliyet’in haberine göre, ABD’de Northwestern Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren Kıroğlu, Fermi ve Nancy Grace Roman uzay teleskoplarının gözlemleriyle ilişkilendirilecek araştırmalarında kara delik-yıldız etkileşimlerini ve erken evrendeki yoğun gaz ortamlarının etkisini ele alacak.

İki araştırmanın temel noktaları

  • Fermi projesi, kara delik-yıldız etkileşimlerinin oluşturabileceği çok parlak gama ışını kaynaklarını araştıracak.
  • Roman’ın ilk gözlem dönemi kapsamındaki proje, 374 başvuru arasından seçilen 118 programdan biri oldu.
  • Kıroğlu, üç boyutlu simülasyonlarla Roman’ın kızılötesi gözlemleriyle karşılaştırılabilecek sentetik ışık eğrileri üretmeyi planlıyor.
  • Araştırmacı, Northwestern Üniversitesi’ne bağlı CIERA’da doktora sonrası çalışmalarına devam ediyor; SkAI bünyesinde de araştırma yürütüyor.

Gama ışınlarıyla hangi kara delikler incelenecek?

İlk proje, NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu ile kara delik-yıldız etkileşimlerinin oluşturabileceği son derece parlak gama ışını kaynaklarını araştıracak. Kıroğlu’nun açıklamasına göre, bu olayların Dünya’dan çok uzak mesafelerden fark edilebilmesi, evrenin bugünkünden çok daha genç olduğu dönemlerdeki kara delikleri incelemek için kullanılacak.

Roman projesi yoğun gaz ortamlarını modelleyecek

İkinci çalışma, “Gaz Bakımından Zengin Erken Evrende Gelgit Parçalanma Olayları: Roman ile Kara Delik Büyümesine Yeni Bir Pencere” başlığını taşıyor. Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun ilk gözlem dönemi kapsamında kabul edilen proje, erken evrendeki galaksi merkezlerinin gaz bakımından zengin yapısına odaklanıyor.

Kıroğlu’nun aktardığına göre, bu merkezler bugüne kıyasla çok daha fazla gaz içeriyordu. Araştırmanın yanıt aradığı soru ise yoğun gazın kara deliklerin beslenmesini ve parçalanan yıldızlardan yayılan ışığı nasıl etkilediği.

Kıroğlu, bu ortamlardaki olayları üç boyutlu hidrodinamik simülasyonlarla modelleyecek. Ardından Roman’ın kızılötesi gözlemleriyle karşılaştırılabilecek sentetik ışık eğrileri üretecek. Böylece hesaplamalarla öngörülen sonuçlar ile teleskop gözlemleri arasında bir karşılaştırma zemini kurulması hedefleniyor.

Burs desteğinden genç araştırmacı yetiştirme hedefine

Kıroğlu, lisans eğitimi boyunca Türk Eğitim Vakfı (TEV) bursiyeriydi; 2019’da Fulbright bursuyla ABD’ye gitti. Milliyet’e yaptığı açıklamada TEV desteğinin, maddi kaygılar yerine derslerine ve araştırmaya odaklanmasını sağladığını anlattı. Bursun yalnızca ekonomik güvence sunmadığını, sonraki adımları atabilmesi için kendisine cesaret de verdiğini belirtti.

Bugün Northwestern Üniversitesi’ne bağlı Disiplinlerarası Astrofizik Keşif ve Araştırma Merkezi’nde (CIERA) doktora sonrası araştırmacı olarak çalışan Kıroğlu, Gökyüzü için Yapay Zekâ Enstitüsü’nde (SkAI) de araştırmalarını sürdürüyor. Bundan sonraki hedefleri arasında yapay zekâ yöntemlerini astrofizik simülasyonlarıyla birleştirerek yıldızların ve kara deliklerin evrimini daha hızlı ve kapsamlı modelleyen araçlar geliştirmek var.

Kıroğlu ayrıca birkaç yıl içinde kendi araştırma grubunu kurmayı ve NASA ile çalışmalarını ilerletmeyi planlıyor. Genç Türk araştırmacıların yetişmesine katkıda bulunmak ve deneyimlerini paylaşmak da açıkladığı hedefler arasında yer alıyor.

Sık sorulan sorular

Fulya Kıroğlu’nun projeleri hangi teleskoplarla bağlantılı?

İlk proje Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu ile yürütülecek. İkinci proje Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun ilk gözlem dönemi kapsamında kabul edildi ve Roman’ın kızılötesi gözlemleriyle karşılaştırılabilecek simülasyon çıktıları üretmeyi amaçlıyor.

Roman projesinde hangi bilimsel soruya yanıt aranıyor?

Erken evrendeki yoğun gazın kara deliklerin beslenmesini ve parçalanan yıldızlardan yayılan ışığı nasıl etkilediği araştırılacak. Kıroğlu bu amaçla üç boyutlu hidrodinamik simülasyonlar kullanacak.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.