KUS BİN SAİDE

İnsanlık tarihinin başlangıcından bu yana, insanlara ders verecek yararlı şeyler söyleyen çok sayıda kişiler gelip geçmiştir. Hiç şüphesiz Kus b. Saide’nin de bu konuda önemli bir yeri vardır. Bu nedenle kısaca kendisinden ve hitabesinden bahsetmek istiyoruz.

Cahiliye döneminde Hz. Muhammed’in (sav.) kendisini dinlediği, tevhit inancına bağlı hatip ve şair Kus b. Sâide b. Amr el-İyâdî (ö. 600), İsa Peygamberin (as.) dinindendi ve İyad kabilesinin reisi idi. O, tevhit inancına sahip bir şairdi. Kus, Ukaz Panayırında bir cemaate hitap etmiş ve onlara Allah inancını tebliğ etmişti. O zaman Hz. Muhammed (sav.) de o cemaatin arasında bulunuyordu. Kus b. Sâide’nin bu meşhur hutbesi şöyledir:

“Ey insanlar!

Geliniz, dinleyiniz, belleyiniz, ibret alınız!

Yaşayan ölür, ölen fena bulur/yok olur, olacak olur. Yağmur yağar, otlar biter; çocuklar doğar, anaların babaların yerini tutar. Sonra hepsi mahvolur gider. Olaylarının ardı arkası kesilmez; hepsi birbirini takip eder.

Dikkat edin, söylediklerime kulak verin! Gökten haber var; yerde ibret alacak şeyler var! Yer­yü­zü se­ril­miş bir dö­şek, gök­yü­zü yük­sek bir ta­van. Yıldızlar yürür, denizler durur.

Gelen kalmaz, giden gelmez. Acaba var­dık­la­rı yer­den memnun ol­duk­la­rı için mi ora­da ka­lı­yor­lar; yok­sa alı­ko­nu­lup da uy­ku­ya mı da­lı­yor­lar.

Yemin ederim, Allah’ın indinde bir din var ki, şimdi bulunduğunuz dinden daha sevgilidir ve Allah’ın gelecek bir Peygamber’i var ki, gelmesi pek yakındır. O’nun gölgesi başınızın üzerine düşmüştür. Ne mutlu o kimseye ki, O’na iman edip de, O dahi ona hidayet eyleye! Vay o bedbahta ki, O’na isyan ve muhalefet eyleye!

Yazıklar olsun ömürlerini gaflet içinde geçiren ümmetlere!

Ey insanlar!

Gafletten sakının! Her şey fânidir, ancak Cenabı-ı Hak Baki’dir. Birdir, şerik ve naziri yoktur. İbadet edilecek yalnız odur. O doğmamış ve doğurmamıştır.

Evvel gelip geçenlerde bizler için ibretler çoktur.

Ey İyad kabilesi! Ha­ni ba­ba­la­rı­nız ve de­de­le­ri­niz? Ha­ni mü­zey­yen/süslü kâşaneler ve taş­tan haneler ya­pan Ad ve Se­mûd kavimleri? Ha­ni dünya var­lı­ğı­na mağrur olup da kav­mi­ne hitaben, “Ben si­zin en bü­yük Rab­bi­ni­zim” di­yen Fi­ra­vun ve Nemrut?

Bu yer, on­la­rı de­ğir­me­nin­de öğüt­tü, toz et­ti. Ke­mik­le­ri bi­le çü­rü­yüp da­ğıl­dı. Ev­le­ri de yı­kı­lıp ıs­sız kal­dı. Yer­le­ri­ni şim­di kö­pek­ler şen­len­di­ri­yor. Sa­kın on­lar gi­bi gaf­let et­me­yin. Onla­rın yo­lu­ndan git­me­yin. Her şey fâni, an­cak Cenabı Hak Bâ­kîdir.

Ölüm ırmağının girecek yerleri var, ama çıkacak yeri yok!.. Küçük büyük herkes göçüp gidiyor. Herkese olan bana da ola­caktır.”[1]

Kus bin Sâide bu güzel sözleri söylerken bahsettiği son peygamber Hazret-i Muhammed’in (sav.) de orada bulunduğundan habersizdi. Kus, bundan bir müddet sonra vefat etmiştir. Ancak kabilesi, peygamberlik geldiğinde Müslüman olmuş ve gelip Hz. Muhammed’e (sav) biat etmiştir. Hz. Muhammed (sav.) onun Müslüman olan kabilesine şöyle söylemiştir:

“Kus bin Sâide’nin Ukaz Panayırında deve üzerinde, ‘Yaşayan ölür, ölen fenâ bulur/yok olur, olacak olur!’ diyerek hutbe okuduğu hiç hatırımdan çıkmamaktadır. Bu gün bu hutbeyi okuyabilecek kimse var mıdır?”

Heyettekiler, o hutbeyi kabilelerinden hemen herkesin okuyabileceğini söylemişler. Hz. Muhammed (sav.)  buna çok sevinmiştir. Orada hazır bulunan Hz. Ebubekir, Hz. Muhammed’e (sav.) hitaben, “Ya Rasûlallâh, o gün ben de oradaydım, söylediklerinin hepsi ezberimdedir” demiş ve hutbeyi baştan sona okumuştur. Ardından İyâd kabilesinden biri ayağa kalkmış ve Kus bin Sâide’nin şiirlerinden okumuştur. Bu şiirlerde Hz. Muhammed’in (sav.) soyu olan Haşimoğlularından büyük bir peygamberin çıkacağı, açıkça bildiriliyordu.[2]

Hz. Muhammed (sav.) Kus bi Sade hakkında şöyle söylemiştir:

“Yüce Allah, Kus bin Sâide’ye rahmet eylesin! O kıyamet günü ayrı bir ümmet olarak ba’s olunacaktır!”[3]

SONUÇ

Allah’a inanmak, emir ve yasaklarına uygun bir şekilde hareket etmek, her zaman için erdemli insanların yolu olmuştur. Hak, adalet ve emanetin yerine getirilmesi, Allah’a inanan insanların uyması gereken önemli hususlardır. Bunlara uygun hareket etmeden Allah’tan, imandan, tevhitten, inançtan ve İslam’dan bahsetmek, kuru bir palavradan başka bir şey değildir.

Herkese selam, saygı ve hürmetler.

NURETTİN TURGAY 

MİRATHABER.COM -YOUTUBE-

YAZARIN DİĞER YAZILARINA ULAŞMAK İÇİN BURAYA TIKLAYINIZ 

[1] Beyhakî, Kitâbü’z-Zühd, II, 264; İbn-i Kesîr, el-Bidâye, II, 234-241; Heysemî, IX, 418.

[2] İbn-i Kesîr, el-Bidâye, II, 234-241.

[3]  İbn-i Ke­sîr, el-Bi­dâ­ye, II, 239.