Nurettin TURGAY

Mushaf’taki sıraya göre 68’nci ve iniş sırasına göre 2’nci olan bu sure, adını birinci ayette yer alan kalem kelimesinden almıştır. 52 ayetten oluşan bu surede Hz. Muhammed’in (sav.) peygamberliği ve onun güzel ahlakı anlatılmaktadır. Ondan sonra Hz. Muhammed’in (sav.) peygamberliğini...

Allah, İnsanların akıllarını doğru kullanmaları, bunun neticesinde hidayeti bulup dünya ve ahirette huzur ve saadet içerisinde bulunmaları için onlara rehber, yol gösterici olarak peygamberler göndermiştir. Bazı rivayetlere göre insanlık tarihi boyunca 124 bin diğer bazı rivayetlere göre 224 bin peygamber...

Müslüman olmayan bir adam, merak ettiği için Kur’an’ı baştan sona inceler. Bir gün Müslümanların cemaatinde bulunur, onlarla sohbet eder ve onlara, “Allah Kur’an’da hiç yalan söylüyor mu?” diye bir soru sorar. Haliyle Müslümanlar hep bir ağızdan, “Asla!” diye cevap verirler....

Bir hac mevsimiydi. On binlerce hacı, derin bir ibadet heyecanıyla mübarek Kâbe’nin etrafında dönüp duruyor, gözyaşlarıyla tavaf ediyorlardı. Bu hacıların arasında Libyalı Malik ile Mısırlı Rukiye Hanım da vardı. Rukiye Hanım, doğrusunu söylemek gerekirse çok güzel ve çok dindar bir...

Kelime olarak barış, genel anlamda düşmanlığın olmaması anlamında kabul edilen bir kavramdır.  Diğer bir ifade ile barış, kötülükten, kavgalardan, savaşlardan kurtuluş, uyum, birlik, bütünlük, sükûnet, sessizlik, huzur içinde yaşamak demektir. Daha çok bir şiddet ve savaş halinin ya da tehdidinin...

Üç çeşit sevme vardır: 1 – “Eğer” kelimesiyle başlayan sevme. Eğer benim istediğim şu işi yaparsan, seni seveceğim. Baba çocuğuna, “Eğer falan fakülteyi kazanırsan, seni seveceğim” der. Çocuk babasının sevgisini kazanmak için çırpınır durur. Kazanamayınca da babasının sevgisini kaybetmenin karkuşuyla...

Birçok anlamda kullanılan temsil kelimesi, birinin veya bir topluluğun adına hareket etme anlamını da ifade etmektedir. Temsilcilik ise, bu görevi yerine getirme yani hak ve görev bakımından birinin veya bir topluluğun adına davranma görevi demektir. Bu görevi yerine getirenlerin makamına...

İnsanlar diğer varlıklar arasında üstün bir derecede yaratılmışlardır. Çünkü insanlarda akıl ve muhakeme duygusu bulunmaktadır. İnsanlar, Allah’ın kendilerine vermiş olduğu akıl sayesinde dünyayı imar ve idare etmektedir. Ancak zaman zaman akıl yetersiz kalmakta ve nefsin egemenliği altına girmektedir. Bu durumda...

Farsça kökenli bir isim olan “paçavra”, kirli bez anlamındadır. Günümüzde isim olarak eskimiş bez veya kumaş parçası ve çaput gibi anlamlarda kullanılmaktadır. Mecazi anlamda ise, değersiz ve iğrenç şey veya kimse demektir. Zaman zaman bazı kişilerin başkalarının bayraklarına paçavra dediklerine...

MAZLUMUN AHI, İNDİRİR ŞAHI “Mazlumun ahı, indirir şahı” cümlesi, büyük anlamlar taşıyan bir atasözüdür. Onu izah etmeden önce, atasözü hakkında bazı bilgileri vermek istiyorum. Atasözleri, hem gerçek, hem de mecaz anlamlarında kullanılabilen özlü ve kısa sözlerdir. Her toplumun kültüründe kendine...

“Kur’ân ve Kadın” başlıklı kitabım, Kitap Yurdu’nda yayınlandı. Kapak bilgileri, önsöz ve sonuç aşağıda yer almaktadır. Bunlardan kitap hakkında bazı bilgileri öğreneniz mümkündür. Okumanız tavsiye ediyorum. Kitapta, konuya farklı yaklaşımlar yer almaktadır. Yerinde yapacağınız tenkit ve değerlendirmeleriniz için şimdiden teşekkür...

İman/inanç, ilim ve ahlakın üçü de, daima insan hayatını canlı ve sağlıklı tutmayı hedeflemektedir. Bu üç duyguyla hareket eden insanlar, daima hak ve hakikat yolunda bulunan ve emin adımlarla mükemmelliğe doğru ilerleyen, insanlardan oluşan bir toplumu meydana getirirler. Her zaman...

İnsanın Allah’a ve dine olan inancı, kendisiyle beraber doğar. Ona göre bu duygular, insanlıkla beraber başlamıştır. Bu nedenle diyebiliriz ki din duygusu, insanla beraber doğmuştur ve insan yaşadıkça, bu duygu onunla beraber yaşayacaktır. Çünkü insanlar, inançsız yaşayamazlar. İnanç, insanlar için...

İslam dininin temel kaynağı Kur’an ve onunun açıklaması durumundaki sünnette, insanlara yönelik çeşitli tavsiyeler vardır. Hiç şüphesiz Allah ile peygamberin tavsiyeleri, insanların iyiliğine yöneliktir. Hz. Muhammed (sav.) bir hadiste şöyle buyurmuştur: “Ameller/işler niyetlere göredir. Her kişi, yaptığı işin karşılığını niyetine...

İslam, barış, güven, huzur, saadet ve benzeri güzel anlamları ifade etmektedir. Bu güzel anlamların toplumda gerçekleşebilmesi için, insanlar arasında hak, hukuk, adalet ve emanet gibi kavramların tüm bireyler için eşit bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Dolayısıyla bunun İslam dininin temelini oluşturan...

İnsanın doğduğu coğrafya, onun kaderidir. Hiçbir insan, doğduğu yeri tercih etme iradesine sahip değildir. Bu, Allah’ın takdiridir. Ben, “Ya Rabbi! Beni Mardin’in dağlarında dünyaya gönder!” demedim. Allah’ın takdiri üzerine orada doğdum. Rahmetli babam, 5 yaşında öksüz kalmış, 50 sene çobanlık...

TEVHİD BİLİNCİNDE OLMAK GEREK! İslam dini, tevhid dinidir. Tevhid, Allah’ın birliğini ifade etmektedir. Tevhid, tevhid kelimesi denilen “Lâ ilahe illallah: Allahtan başka kendisine kulluk edilecek hiçbir ilah yoktur” cümlesiyle ifade edilmektedir. Tevhid kelimesinde ifade edilen Yüce Allah’ın tartışılmaz birliği, İhlas...

DURDUĞUN YER DEĞİL, SÖYLEDİĞİN ŞEY ÖNEMLİDİR İmam Hatip Lisesinde öğrenci iken, camilerde Cuma hutbelerini okumaya başladım. Ondan itibaren sürekli konuştum, vazettim. Uzun yıllar Üniversite sıralarında ders verdim. Konferans, panel, sempozyum, radyo ve TV programlarında yurt içinde ve yurt dışında 50-60...

Mushaf’taki tertip sırasına göre Kur’an-ı Kerimin doksan altıncı suresi olan Alak Suresi, 19 ayetten oluşmaktadır. Adını, ikinci ayette geçen “alak” kelimesinden almıştır. Fatiha Suresi, bir bütün halinde inen ilk suredir. Fakat Alak Suresinin ilk beş ayeti, Kur’an-ı Kerimin ilk inan...

Halk arasında siyaset hakkında değişik fikir ve düşünceler vardır. Pek çok kişi, siyasetin kirli olduğunu, siyasetin yalana dayandığını dolayısıyla siyasetten uzak durmanın gerektiğini söylemektedir. Özellikle Müslüman kesim arasında bu tür kanaatler çok yaygındır. Ben aynı kanaati paylaşmıyorum. Hakka, hukuka ve...

(Yaşanmış bir olayın hikâyesidir.) Yıllar önce, güzel bir öğleden sonraydı. Birçok adamın yapımında çalıştığı Titanik adındaki yeni bir gemi, Amerika’ya gitmek üzere İngiltere’den ilk yolculuğuna çıkmıştı. Gemideki her şey yeni, temiz ve kaliteliydi. Yolcuların bir kısmı zengin tabakadandı. Onlar, geminin...

İngiliz yazar, filozof ve kadın savunucusu Mary Wollstonecraft (1759-1797), insan odaklı çok ciddi ve çarpıcı açıklamalarda bulunmuştur. Bu nedenle kısaca onu tanıtmak ve felsefi yorumlarına yer vermek istiyoruz. Onunla ilgili bilgilere geçmeden önce, insan kavramı hakkında bazı bilgilere yer vermenin...

Müslümanın kutsalı Allah’tır. O, Allah’ın varlığına, birliğine, üstünlüğüne, egemenliğine, yüce kuvvet ve kudretine inanır, iman eder. Onun için Allah’ın rızası her şeyin üstündedir. Bu inanca sahip olan kişi, hiçbir şeyi Allah’ın rızasının ve iradesinin üsünde tutmaz, kabul etmez. Çünkü onun...

Kişi olarak insanın haddini bilmesi, her zamanda ve her mekânda aynı ölçüleri muhafaza etmesi, kâmil insan için ideal bir durumdur. Bu ölçüleri muhafaza etmeye genel olarak tevazu denmektedir. Böyle hareket eden insana da mütevazı denmektedir. İnsana akıl açısından yön veren...

İnsan Suresi, Kur’an-ı Kerim’deki sıralamaya göre yetmiş altıncı ve iniş sırasına göre doksanıncı suredir. Surenin ilk ayetinde “insan” kelimesi geçtiği için ona “İnsan Suresi” ismi verilmiştir. Ona başka isimler de verilmektedir. Bu surede, Allah’ın insanlara olan lütufları, ahiret hayatında kâfirlere...

İnsanlık tarihinin başlangıcından bu yana, insanlara ders verecek yararlı şeyler söyleyen çok sayıda kişiler gelip geçmiştir. Hiç şüphesiz Kus b. Saide’nin de bu konuda önemli bir yeri vardır. Bu nedenle kısaca kendisinden ve hitabesinden bahsetmek istiyoruz. Cahiliye döneminde Hz. Muhammed’in...

Hz. Ali bir komutan, bir idareci ve bir savaşçı olduğu kadar bir müfessir, bir edebiyatçı, bir dilci, bir hatip ve bir şairdi. Arap dil bilgisinin oluşmasında Hz. Ali’nin büyük rolü olmuştur. Hz. Ali’ye ait olduğu düşüncesiyle kayda geçen şiir, hutbe,...

Kur’an’da, kâinatın yaratılışı hakkında çeşitli bilgiler verilmektedir. Bu konu ile ilgili olan bazı ayetler şöyledir: أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقاً فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاء كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَفَلَا يُؤْمِنُونَ “İnkâr edenler, gökler ve yer yapışık iken...

Kur’an, her yönüyle olduğu gibi, dil ve Edebiyat yönü ile de ilahi bir mucizedir. Bilindiği gibi Kur’an, Allah tarafından Hz. Muhammed’e (sav.) indirildiği zaman, Araplar dil ve Edebiyat alanında çok ileri bir seviyede bulunuyorlardı ve edebî sanatları en güzel şekilde...

Yazılı ve sözlü basında, bazı kişilerin İslam’ın ortadan kaldırıldığı, İslam’ın yok edildiği ve bundan sonra da İslam’ın olamayacağı gibi yanlış ifadeler kullandıklarına şahit olmaktayız. Ben, bu gibi düşüncelerin yanlış olduğu kanaatindeyim. Yüce Allah, kıyamet gününe kadar Kur’an’ı koruyacağını haber vermektedir....

Tüm insanlara barış, huzur ve saadet vadeden Kur’an-ı Kerim, Fatiha Suresinde özet olarak anlatılmaktadır. Üzerinde duracağımız Fatiha Suresi, Kur’an-ı Kerim’in girişi, özeti ve hülasası durumundadır. METİN VE MEAL الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ...

Din adına doğru veya yanlış çok şey konuşulmaktadır. Bazen uzaktan yakından İslam dini ile alakası olmayan şeyleri dinlemekteyiz. Hatta çok kere Kur’an’la hiç bağdaşmayan şeylerin din adına söylendiğine şahit olmaktayız. Aslında İslam dinine inanan ve bu dini sağlıklı bir şekilde...

Kur’an’ın Kur’an’la tefsir edilmesi, en sağlıklı ve en doğru tefsir şeklidir. Bu çeşit tefsir, tefsir yollarının en güzeli olarak değerlendirilmektedir. Zira Kur’an’ın bir yerinde umumi olarak anlatılan bir şey, başka bir yerinde hususi anlamda kullanıla bilir. Herhangi bir ayette mücmel...

Çok kere günlük hayatla ilgili bazı dini meseleler sorulmaktadır. Maalesef toplumda bu meseleler sağlıklı bir şekilde bilinmemektedir. Bu meselelerden bazılarını kısaca anlatmak istiyorum: ISKATI SALAT Halk arasında “ISKATI SALAT” meselesi en önemli farzlardan biri olarak kabul edilmektedir. Hatta bazı yerlerde...

Zaman zaman, “Bazı hadis rivayetlerinde kadının, erkeğin kaburga kemiğinden yaratılmış olduğu söylenmektedir. Bu konuda bilgi verir misiniz?” türünden sorular sorulmaktadır. Bu soruya cevap vermeden önce, Hz. Muhammed’in (sav.) Kur’an-ı Kerime aykırı düşecek herhangi bir söz söylemediği ve herhangi bir hükmü...

Küçük bir hayvan olan karınca, Arapçada “nemle” adı ile tanınmaktadır. “Nemle” kelimesinin çoğulu, “neml” ve “nimâl” olarak kullanılmak­tadır. Kur’an’da, bir ayette iki defa “neml” ve bir defa da “nemle” keli­meleri yer almaktadır: “Nihayet karınca vadisine geldikleri vakit, bir karınca, “Ey...

“Şerike” fiilinin mastarı olan şirk, ortak olma demektir. Dinî anlamda şirk, Allah’a eş ve ortak koşma manasına gelir. Bu fiilin dört harfli “if’âl” babındaki şekli, “eşrake”dir ve ortak tanıma, ortak koşma anlamındadır. Bu babın ismi faili olan “müşrik” de, ortak koşan...

Mekke’de nazil olan ayetler, daha çok itikat, ahlak, adalet, insan eşitliği ve benzeri konular ile ilgilidir. Medine’de nazil olan ayetler ise, daha çok toplumun sosyal hayatını ilgilendiren fıkhî/muâmelât konuları ile ilgili bulunmaktadır. Kur’an ilimleri ve tefsir konusunda çalışmalarda bulunurken, Kur’an’ın...

Belagatin tanımı ve gayesi üzerinde durduk. Fesahati tanımlayıp belagatle mukayesesini yaptık. Bu yazımızda da belagatin tarihi seyri üzerinde duracağız. Belâgat, insanda doğuştan var olan bir duygu, bir meleke olduğu ve insanın, düşüncelerini onunla daha iyi ifade ettiği için, onun, insanla...

Belagat ve fesahatin edebiyat alanında önemli yeri vardır. Bundan önce belagatin tanımı, konusu, gayesi ve muhtevası hakkında iki yazı yazmıştım. Bu yazımızda da fesahatin tanımı ve belagat ile mukayesesi hakkında bazı bilgileri vermeye çalışacağım. Fesahat Arapça bir kelime olan fesahat,...

Bundan önceki yazımızda belagatin tanımı hakkında bazı bilgileri verdik. Bu yazımızda da belagatin konuş, gayesi ve muhtevası hakkında bazı bilgileri vereceğiz. Belâgatin konusunu, genel olarak kelâm yani konuşma ve onun vasıtası olan her çeşit söz olarak yorumlamamız mümkündür. Toplumların kültürü...

BELAGATİN TANIMI Her insanın sosyal hayatta daha edebi bir üslupla konuşması ve yazması için, edebiyatla ilgili bazı bilgilere sahip olması gerekir. Bu nedenle birkaç yazımda, belagat hakkında bazı bilgilere yer vermek istiyorum. Önce belagatin tanımı hakkında bazı bazı bilgilere yer...

Tertip sırasına göre Kur’an-ı Kerim’in yüz sekizinci suresi olan “Kevser Suresi”, üç ayetten oluşmaktadır ve adını ilk ayette geçen “Kevser” kelimesinden almıştır. Bu surede Hz. Muhammed’e (sav.) dünya hayatında nimetlerin verildiği, adının şanının yüceldiği ve ahiret hayatında da kendisine nimetlerin...

YALAN SÖYLEMEYELİM!.. Bilindiği gibi insan, edebiyle, güzel ahlakıyla diğer varlıklardan ayrılmakta ve bunu yaşayarak meleklerden bile üstün bir dereceye yükselmektedir. Kur’an ve sünnete dayanan İslam ahlakı, en güzel şeyleri işlemeyi ve her türlü kötü şeylerden de uzak durmayı emretmektedir. Kötü...

Son bir iki sene içerisinde dünyada olduğu gibi Türkiye’de de çeşitli afetler yaşandı. Depremler, seller, toprak kayması, yangınlar, korona salgını vesaire. Son haftada Diyarbakır Mardin arasında yaşanan yangında 15 insan yanarak vefat etti, çok sayıda insan yaralandı, çok sayıda hayvan...

Kur’an’daki tertip sırasına göre doksan üçüncü sırada olan Duha Suresi, 0n bir ayetten oluşmaktadır. İsmini, ilk ayette yer alan “duhâ” kelimesinden almıştır. “Duhâ” kelimesi, kuşluk vakti anlamındadır. Surede Hz. Muhammed’e (sav.) teselli ve müjde gibi mesajlar verilmekte, sonunun daha iyi...

Allah, insanlara akıl vererek onları diğer varlıklar arasında üstün bir derecede yaratmıştır. İnsanlar, akıl denilen nimeti kullanarak dünyayı imar ve idare etmekte, onun çeşitli nimetlerinden yararlanmaktadır. Ancak akıl, her zaman doğruyu yakalayamamaktadır, bazen nefsin etkisinde kalmakta ve görevini gerektiği şekilde...

Bu yazımızda  “dil” kelimesinin tanımı üzerinde durmak istiyoruz. Çünkü dilin, insan hayatında çok önemli bir yeri vardır. Dil, insan yapısında var olan bir şeydir ve onun içgüdülerinin dışarıya yansıması neticesinde ortaya çıkmaktadır. Dil, insanın deneyimlerini, kararlarını, psikolojik durumunu, duygu ve...

Kur’an-ı Kerimdeki tertip sırasına göre yirminci sırada yer alan Tâhâ Suresi, 135 ayetten oluşmaktadır. Bu sure, ismini ilk ayette geçen “Tâ hâ” harflerinden almıştır. Bu surede maksat, Allah’ın varlığını, birliğini, peygamberlik olayını, öldükten sonra dirilmeyi, haşir olayını ve benzeri konuları...

Kelime olarak doğruluk, akıl ve düşüncenin kendi kendisiyle ve gerçeklerle uygun olması demektir. Doğruluk, akıl ve deneyle tespit edilmektedir. Doğruluk, doğru olma hali, hak ve istikamet üzere bulunmak, dürüstlük, sadakat ve benzeri anlamlara gelen itikadi ve ahlaki bir kavramdır. İSLAM...

Nahl Suresi, tertip sırasına göre Kur’an-ı Kerim’in on altıncı suresidir, 128 ayetten oluşmaktadır ve altmış sekizinci ayetinde bal arısı anlamında olan “nahl” kelimesi geçtiği için bu isimle isimlendirilmiştir. Bu surede Allah’ın varlığı ve birliğinden, kainatta bu gösteren delillerden, vahiy ve...

İlk bakışta “Peygamber”, “Resul” ve “Nebi” kelimelerinin aynı anlamı ifade eden eşanlamlı kelimeler olduğu düşünülmektedir. Aynı anlamda kullanılsa da, bu kelimeleri ayrı ayrı ele alarak açıklamak istiyorum. PEYGAMBER Türkçeye Farsçadan geçen “Peygamber” kelimesi, Allah tarafından haber getiren, Allah’ın emirlerini onun...

Kur’an-ı Kerimin özeti ve girişi durumunda olan Fatiha Suresinin başındaki ayetlerde Rahman ve Rahim olan Yüce Allah’ın tüm âlemlerin rabbi ve hem dünya hem de ahiretin sahibi olduğu anlatılmaktadır. O, tüm insanların, hatta yaratmış olduğu tüm varlıkların rabbidir. Onların arasında...

Kavram olarak “bey’at”, satmak, kabul etmek, biat etmek, kontrol yapmak ve bunun gibi anlamlar ifade eden “bâa-yebiu” fiilinden türemiş bir isimdir. Kelime olarak “bey’at”, biat, anlaşma, alış, satış, ticari anlaşma ve benzeri manalar için kullanılmaktadır. KUR’AN’DA BİAT İslam tarihinde başta...

Kur’an-ı Kerim’de çeşitli kavramlar yer almaktadır. Bu kavramlardan her biri çeşitli anlamları ifade etmektedir. “Beşir” ve “Nezir”, erkekler için isim olarak kullanılan kelimelerdir. Aslında bu iki isim, Kur’an-ı Kerimde pek çok ayette geçen kavramlardır. Bu iki kelimenin kısaca tanımını yaptıktan...

İslam dini adına çok şey yazılmaktadır. Özellikle Ramazan ayı geldiği zaman TV kanallarında, camilerde ve çeşitli dini cemaatlerde İslam dini hakkında çok şey konuşulmaktadır. Şunu unutmamak gerekir ki İslam dininin temel kaynağı, Allah’ın kelamı olan Kur’an-ı Kerim’dir. İslam dinini doğru...

Bundan önce kadınlarla ilgili bazı yazıları yazdım. Doğrusu “Kur’an ve Kadın” başlıklı bir kitap hazırlıyorum. Bu konuda hayli bilgi topladım. İnşallah ileride bu kitap okurlarıyla buluşacaktır. Burada bu kitaptan kısa bazı bilgilere yer vermek istiyorum. BAZI KADINLAR, KADINLIK ONURUNU KAVRAYAMIYORLAR...

3 ayet, 14 kelime ve 68 harften oluşan bu surenin birinci ayetinde asra yemin edildiği için, ona “Asr Suresi” ismi verilmiştir. Bu sure, Kur’an-ı Kerim’in yüz üçüncü suresidir. “Asr” kelimesi, genel olarak yüzyıllık bir zaman dilimi için kullanılmaktadır. Bunun yanında...

Kur’an-ı Kerim’in yüz beşinci suresi olan “Fil Suresi”, beş ayetten oluşmaktadır. Bu sure, ilk ayetinde anlatılan fil olayından dolayı, “Fil Suresi” diye isimlendirilmiştir. Kur’an-ı Kerim’de yedi surenin adı, hayvan isminden alınmıştır. Bunlar, Bakara (inek) Suresi, En’an (hayvan) Suresi, Nahl (bal...

Kur’an-ı Kerim’deki sıraya göre yüz dokuzuncu sure olan “Kafirûn Suresi”, ismini ilk ayette geçen “kafirûn” yani kâfirler kelimesinden almıştır. Arapça kökeli bir kelime olan kafir, hakkı örten, inkar eden, kabullenmeyen, karşı çıkan ve benzeri anlamları ifade etmektedir. Bu kelime, burada...