Etiket: islam düşüncesi

1951 tarihli Rockefeller belgesinde Fazlur Rahman detayı: İslam felsefesine özel ilgisi kayda geçirilmiş Mirat Haber’in 22 Mayıs 2026’da yayımladığı Fazlur Rahman dosyasının ardından bugün ulaşılan 14 Nisan 1951 tarihli arşiv belgesi, Fazlur Rahman’ın Batı akademik çevrelerindeki konumuna ilişkin dikkat çekici yeni bilgiler ortaya koyuyor. Belgede Rahman, İslam felsefesine özel ilgi...

Ali Rıza Demircan: “Jakoben Laiklikle Problemi Olmayan Ehl-i Sünnet Olamaz” Ali Rıza Demircan: “Jakoben Laiklikle Problemi Olmayan Ehl-i Sünnet Olamaz” İlahiyatçı-yazar Ali Rıza Demircan‘ın sosyal medyada yayılan bir konuşma kesiti, “Ehl-i sünnet” anlayışına ilişkin yaptığı değerlendirmeler nedeniyle dikkat çekti. Demircan konuşmasında, Ehl-i sünnet anlayışının yalnızca inanç esaslarıyla sınırlı olmadığını, İslam‘ın...

“Mehmet Görmez: Atina Hakikati Aradı, Kudüs Hakikati Buldu, Medine İse Hakikati Hayata Dönüştürdü.” Prof. Dr. Mehmet Görmez, İslam Düşünce Enstitüsü tarafından düzenlenen Mâverâünnehir Yaz Seminerleri’nin açılış dersinde, medeniyetlerin temel arayışlarını Atina, Kudüs ve Medine ekseninde değerlendirdi. Konuşmasında Atina’nın temel sorusunun “Varlık ve hakikat nedir?” olduğunu belirten Görmez, bu medeniyetin merkezinde...

Derin Bakış Müslümanlar Neden Tarih Yazmayı Bıraktı? Bir zamanlar insanlığa yön veren, ilim üreten, şehirler kuran, adalet dağıtan ve çağlar açıp çağlar kapatan bir ümmet… Bugün ise çoğu zaman başkalarının yazdığı tarihi okuyan, başkalarının ürettiği teknolojiyi kullanan, başkalarının fikirlerini tartışan bir topluluk… Peki ne oldu? Müslümanlar neden tarih yazmayı bıraktı?...

ONTOLOJİK EŞİTLİK VE YARATILMIŞ HER ŞEYLE İLİŞKİ AHLAKI Giriş: İlişkilerin Hiyerarşisi ve Temel Zemin İnsanın varlık âlemindeki konumu, kurduğu çok katmanlı ilişkiler ağıyla şekillenir. Bu ağın merkezinde, insanın Rabbiyle kurduğu ilişkinin mahiyeti yer alır; çünkü bu asli bağ, insanın kendisiyle, diğer insanlarla ve nihayetinde tüm yaratılmış varlıklarla kurduğu ilişkinin niteliğini...

İSLAM’IN LAİKLİĞE İTİRAZI: BİR İNANÇ TERCİHİ DEĞİL, EGEMENLİK TASAVVURU TARTIŞMASIDIR Her anayasa tartışmasının yeniden gündeme geldiği dönemlerde, Türkiye’de aynı soru tekrar sorulmaktadır: “Müslümanlar laikliğe neden itiraz ediyor?” Bu soru çoğu zaman yalnızca bir siyasi tercih meselesi gibi ele alınmakta, meselenin inanç, hukuk ve dünya görüşü boyutu ise yeterince tartışılmamaktadır. Oysa...

Prof. Dr. Ahmet Ağırakça’dan Yeni Eser: “Kur’ân-ı Kerîm Işığında Risaletin Tarihi” Okuyucuyla Buluştu İslâm tarihi ve İslâm düşüncesi alanındaki çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Ahmet Ağırakça’nın yeni eseri “Kur’ân-ı Kerîm Işığında Risaletin Tarihi”, Duruş Yayınları etiketiyle yayımlandı. Klasik “Kısas-ı Enbiya” ve “Peygamberler Tarihi” eserlerinden farklı bir yaklaşım ortaya koyan kitap, Kur’an...

MESİH VE MEHDİ: SONUÇ Teşrih masasına yatırdığımız İsa’nın nüzulü ve Mehdi’nin zuhuru konusunda şu sonuca varıyoruz: 1. Haberler kritik edilmeli aksi halde bu metinler imani/itikadi mesele kabul edilip, haberleri reddedenler tekfir edilir, tekfir edilen öldürülür, malına el konur. 2. Haberler, aslında üç din müntesiplerinin aralarındaki rekabet ve birinin diğerlerini hakimiyeti...

ŞERİAT TARTIŞMALARINDA HAKİKATİN İZİ Bir Bildiriye İlmî ve Tevhid Merkezli İtiraz Son dönemde bazı ilahiyatçıların imzasıyla yayımlanan ve “Şeriatın insan onurunda karşılığı yoktur” sonucuna ulaşan bildiri, yalnızca bir hukuk tartışması değildir. Bu metin aynı zamanda İslam’ın hayata dair hükümleri, Kur’an’ın toplumsal düzen tasavvuru ve Müslümanların tarih boyunca oluşturduğu medeniyet anlayışı...

MÜSLÜMAN, SİYASETİ DOĞRU OKUMA KABİLİYETİ YÜKSEK İNSAN OLMALI Bir toplumun geleceğini belirleyen şey yalnızca ekonomik gücü, askerî kapasitesi veya teknolojik imkânları değildir. Asıl belirleyici olan, o toplumun olayları nasıl okuduğu, hakikati nasıl anladığı ve önüne çıkan gelişmeleri hangi ölçülerle değerlendirdiğidir. Çünkü yanlış okunan bir gerçeklik, insanı yanlış sonuçlara götürür. Yanlış...

DİNİN ÖLÇÜSÜ NASLAR MI ALIŞKANLIKLARIMIZ MI? Türkiye’de din tartışmalarının merkezinde, çoğu zaman fark edilmeyen bir mesele vardır: Biz gerçekten İslâm’a mı uyuyoruz, yoksa İslâm’ı kendimize mi uyduruyoruz? Asıl soru budur. Çünkü pratikte ortaya çıkan manzara şunu göstermektedir: Dinin ölçüsü, çoğu zaman Kur’an ve sünnet değil; devletin çizdiği sınırlar, toplumun yerleşik...

MESİH-MEHDİ İNANCININ “YENİ OKUMA”SI Gerek Hz. İsa’nın nüzulünü gerekse Mehdi’nin zuhurunu İslam nokta-i nazarından kabul etmeyenler var, İbn Haldun bunların başında gelmektedir. Fazlurrahman “İslam” adlı kitabında “Mesih ve Mehdi inancının resmi Sünni Kelam sistemine sokulmamakla beraber Sünni halk arasında daima önemini koruduğunu, bu fikir veya inancın ahlaki zaaflara yol açtığını,...

OBJEKTİF OLMANIN VE DİYALOG USULÜNÜN ÖNEMİ Objektif olabilmek düşünce ve bilginin geliştirilmesi ve olgunlaştırılması bakımından temel şarttır. Doğru bir bakış, doğru bir düşünce ve hatta doğru bir yöntemin varlığı objektif olmanın şartına bağlıdır. Çünkü bir şeyin etkisi altındayken onu okumak ya da onunla bağ kurmak, çoğu zaman o konuya yönelik...

MESİH-MEHDİ HABERLERİ VE DEĞERİ Mesih’in nüzulü ile Mehdi’nin zuhuru arasındaki ilişkilerin mahiyetine dair rivayetler ve nakledilen haberlerden açıkça anlaşılıyor ki, her ikisinin yeryüzünde görünmesi eşzamanlı olacaktır; iki zat birbirleriyle karşılaşacak, hatta ortaklaşa hareket edip yüklendikleri misyonu yerine getireceklerdir. El Berzenci’nin kaydına göre küçük bir bilginler grubu, “İsa’dan başka Mehdi yoktur,”...

MİSYONER DAYATMASI DİN TASNİFİNE KARŞI DOĞRU DİN TASNİFİ Kur’an-ı Kerim ve Sünnet din konusunda bir sınıflama yapmıştır. Diri bir Kur’an okuyucusu bunu her zaman fark eder. Naslarda kullanılan; tahrif, tebdil, guluvv (aşırılık), ketm (hükümleri saklamak), ayetleri satmak gibi ifadeler, yapılacak din tasnifiyle ilgili anahtar kelimelerdir. Kur’an ve Sünnet bütünlüğü, Hz....

SÜNNİ VE ŞİİLERİN MESİH-MEHDİ BEKLENTİSİ İslam’ın bilgi edinme usulü açısından bakıldığında Kur’an ve Sünnet istinbat edilecek bilgi ve hükümlerin asli iki kaynağıdır. Hz. İsa hakkında Kur’an-ı Kerim’de geniş bilgiler (93 ayette) verilmektedir. (1) Ancak mucizevi doğumu, annesi bakire ve temiz Meryem’in başından geçenler, kavmiyle olan ilişkisi ve ref’iyle ilgili bilgiler...

İLİŞKİLERİN MANEVİ ONTOLOJİSİ: TEVHİT, ADALET VE SORUMLULUK EKSENİNDE İNSANÎ BAĞLAR Giriş: İlişkinin Ruhu ve Ontolojik Zemin İlişki, modern dünyanın sığ tanımlarının aksine, yalnızca iki varlığın fiziksel veya sosyal etkileşimi değil, aslında ‘bir ruh üzerine kurulu derin bir mahiyettir’. Bu mahiyeti kavramak için öncelikle her ilişkinin bir hedef ve amaca istinaden...

MUTLULUK HUZUR VE KADER: HAYATI ANLAMLI KILAN ÜÇ KAVRAM Çoğu insan, hayatı boyunca mutluluğun peşinden koşar; fakat aradığı şeyin aslında mutluluk değil, huzur olduğunu fark etmez. Çünkü mutluluk çoğu kere elde edilen bir başarıya, güzel bir habere veya arzu edilen bir nimete kavuşmaya bağlı olarak ortaya çıkan bir duygudur. Huzur...