Etiket: vahiy

MÜSLÜMANLARIN PARÇALANMA İMTİHANI İslam, insanı yalnızca bireysel ibadetlerle sınırlı bir varlık olarak görmez; onu aynı zamanda ahlaki, toplumsal, siyasal ve medeniyet kurucu bir sorumluluğun taşıyıcısı olarak tanımlar. Müslüman olmak, sadece şahsi kurtuluş arayışı değil; hakikatin, adaletin, merhametin, kardeşliğin ve ümmet bilincinin yeryüzünde temsil edilmesi anlamına gelir. Bu nedenle İslam, insanı...

TUTUCULUK, MUHAFAZAKÂRLIK VE KUR’AN İnsan, geçmiş ile gelecek arasında kurduğu bağ sayesinde kimliğini ve yönünü tayin eden bir varlıktır. Bu bağ, bazen geleneğe körü körüne bağlılık şeklinde ortaya çıkarken, bazen de geçmişi tümüyle reddeden bir kopuşa dönüşebilmektedir. Dolayısıyla geçmişi kutsallaştıran bir tutuculuk ile tümden yok sayan bir anlayışın, doğru bir...

DÜŞÜNCENİN ONTOLOJİSİ VE İSLAMİ ZİHNİN YENİDEN İNŞASI Giriş: Düşüncenin Mahiyeti ve Tanımı Düşünce, salt bir zihinsel faaliyetin ötesinde, belirli öncüller üzerinden hareketle bilişsel, duyusal ve sezgisel süreçlerin harmanlandığı, varlığa dair tasvir, tanım ve değer üretme sürecidir. Bu süreç, somut olayların soyutlaştırılarak anlam dünyasına taşınması ve ardından yeniden somut bir ifadeye...

HİKMET KIVILCIMLI’NIN DİNİ ANLAYIŞININ ELEŞTİRİSİ Modern düşünce tarihinde İslam, pek çok seküler ideoloji tarafından kendi kavramsal setleri dahilinde yeniden yorumlanmaya çalışılmıştır. Bu çabalar içerisinde en nev-i şahsına münhasır ve sistemli olanlardan biri, kuşkusuz Hikmet Kıvılcımlı’nın “Tarih Tezi” bağlamında geliştirdiği İslam yorumudur. Kıvılcımlı, İslam’ı “Antika Tarih”in en büyük “tarihsel devrimi” olarak...

İSLAM DÜŞÜNCESİNDE DOKTRİNLEŞME, SİSTEMLER VE İNSANIN ANLAMI İslam düşüncesi, dinamik, devingen ve ilkeli bir yapıya sahiptir. O yüzden kendisine yönelik değiştirme arayışları hep akim kalmıştır. Çünkü samimiyet içinde hareket eden bir âlim, hakikati inşa edecek ve ortaya çıkartacak bilgiye her zaman rahatlıkla sahip olabilmiştir. İşte İslam düşüncesinin tarihi burada saklıdır....

NİÇİN İHTİLAFTAN UZAK DURMALI VE VAHYE KULAK VERMELİ? Bu yazı, Hûd sûresi 119.-120. ayetler ekseninde haktan ayrı durmanın olumsuz sonuçlarını ele almaktadır. Ek olarak da tarih bilgisinin (özellikle de vahyin anlattığı tarihin) toplumların dünya ve ahiret mutluluğu elde edecek şekilde yaşamalarına olan olumlu katkılarını ortaya koymaktadır. Amaçlanan şey, Kur’an yorum...

İSTİKĀMETİN KORUNMASI İslâm’ın mü’minlere yüklediği en temel sorumluluklardan biri, hayatlarını istikāmet üzere sürdürmeleridir. İstikāmet; kulun imanında, amelinde ve ahlâkında Kur’ân ve Sünnet’in belirlediği sınırlar içerisinde dosdoğru bir yol takip etmesi demektir. Bu yönüyle istikāmet, sadece belli zamanlarda ortaya konulan bir dindarlık değil; hayatın tamamını kuşatan bir kulluk disiplinidir. Ancak istikāmet,...

RUHUN İHTİYACI: MÜZİKLE OYALANMAK MI, ZİKİRLE DİRİLMEK Mİ? ​Bu konu, gündemime gençlerle yaptığımız bir sohbet esnasında bir kardeşin sorduğu basit ama derin bir soruyla girdi: “Abi, gerçekten müzik insanın ruhunu besler mi?”​ Aynı günlerde, sosyal medyada karşıma çıkan bazı paylaşımlarda da benzer cümlelerle sıkça karşılaşmaya başladım. “Doğru sesler insanın iç...

AKIL KAVRAMININ SINIRLARI: VAHİY TEMELLİ BİR İNCELEME GİRİŞ: MODERN DÜŞÜNCEDE AKLIN MERKEZİ KONUMU Akıl, modern düşünce açısından vazgeçilmez temel kavramlardan bir tanesidir; adeta eksene alınan, temel kılınan bir özelliktir. Akıl, tabiri caizse, Yunan mitolojisinde ‘tanrının yerine geçen Mitik bir şey’e dönüşmüş durumdadır. Bu mitolojide, ateşi (bilgi olarak kabul edilir) çalmalarıyla...

Gelenekleşen Yanlışlar ve Vahyin Arındırıcı Sesi İnsanın hakikatten uzaklaşmasında çoğu zaman kötü niyet değil, bilmediği hâlde bildiğini sanan bir özgüven—literatürde “epistemik aşırı güven” diye geçen o sinsi hâl—etkili olur. A‘râf 7/28’de bize gösterilen manzara da tam böyledir: Müşrikler çirkin bir fiille yüzleşince önce atalarına sığınıyor, sonra da yanlışlarını Allah’ın emri...

Felsefi Düşünmenin Neliği Üzerine…  Felsefi düşünmeyi, salt belirli bir felsefe ile sınırlandırarak düşünmeye yönelik tepkisel bir tavır geliştirmek, üçüncü dünya ülkeleri ve müslüman ülkelerin yeni aydınlarında açığa çıkan bir olgu olarak öne çıkmaktadır. Din ve dini düşünceye yönelik tepkisel bir tavır üzerinden, felsefeye davet etmenin kendinde içkin bir tutarsızlığı da...

Kur’an’a yönelen her bilinçli kalp bilir ki onun her sûresi bir kapı açar; bazen aklın derinliğine, bazen kalbin sükûnetine, bazen de hayatın merkezine… A‘râf sûresi de işte böyle bir kapıyla başlar: “Elif, Lâm, Mîm, Sâd” (el-A`raf 7/1). İlk bakışta suskun duran bu harfler, aslında vahyin eşiğine çağıran sessiz bir tokmaktır....

Bazı cümleler vardır ki sadece geçmişi anlatmaz; insanın iç dünyasına da ayna tutar. Bu bağlamda Yûsuf sûresinin son ayeti (12/111) şöyle seslenir bize: “Onların kıssalarında aklıselim sahipleri için ibret vardır.” Bu ifadeyle Kur’an, bir bilinç inşasına kapı aralar. Zira burada maksat, olayları bilmekten öte, onlardan ders çıkarmaktır. Ayetin devamı ise...

Hz. Ya‘kūb ve oğulları arasındaki ilişki, sevgi ve hasetlik gibi iki temel duygu etrafında şekillenmektedir. Bu yazıda Yûsuf sûresi 13.-15. ayetler ekseninde Hz. Ya‘kūb’un Yûsuf’a olan özel sevgisi ile oğullarının Yûsuf’a olan hasetliğinin, bu ilişkiyi nasıl etkilediği incelenecektir. Kur’an yorum tarihi izleğinde amaçlanan şey; Kur’an’da babanın çocuk sevgisi, koruma duygusu...

Aile, toplumun en küçük birimi olarak tavsif edilmektedir. Aile, toplumun en küçük birimi olmakla birlikte toplumun temelini de inşa eden bir kurumu işaret eder. Toplumsallığın ilk öğrenildiği bir kurum olarak aile, kültürel tevarüsü sağlayan ve ilk terbiye okulu olması hasebiyle toplumsal harcın en güçlü birleştirici unsurudur. Aile, çocuğun taklit yoluyla...

Vahiy kaynaklı kitaplara karşı insanların sergilediği tutumların sonuçlarını anlamak, kültürel ve psikolojik açıdan önemli bir araştırma konusudur. Tarihte karşımıza çıkan bu tutumlar; günümüz toplumların inanç sistemlerini, dünya görüşlerini ve davranışlarını etkileyebilir. Özellikle vahiy, toplumlar üzerinde derin bir tesire sahip olabilir. Bu bağlamda Hûd sûresi 110.-111. ayetleri ile sınırlı olarak bu...