İNANCIN SIRTINA YÜKLENEN GÜNAHLAR Bir söz yükseldi vaktiyle, Hakkın hatırını her hatırdan üstün tutan. Sonra o söz, makamların eşiğinde sınandı; dillerde ayetler çoğalırken, hayatta hükmü eksildi Kur’an’ın. Secdeler uzundu, hesaplar derin; alınlar yere değdi, gönüller dünyaya. Bir yanda Allah’ın adıyla başlayan cümleler, diğer yanda Allah’ın hükmüne kapanan kapılar. Ve insanlar,...
MODERN DÜNYADA İSLAM’A ŞEKİL VERME YARIŞI “Hangi İslam?” sorusu, modernleşme serüvenimiz boyunca her entelektüel krizde ve kimlik arayışında yeniden sorulan gerilimli bir sorudur. Vitrinde teolojik bir arayış gibi sunulan bu tartışma, satır aralarında toplumun yönünü ve egemen güçler karşısında alınacak konumu belirleme mücadelesidir. Ancak bu külliyata tavizsiz bir eleştirellikle bakıldığında...
RADİKAL ORYANTALİZMİN İNTİKAMI MI? Kur’an-ı Kerim’in beyanına göre İslâm nasihtir. Kendinden önce gönderilen şeriatları yürürlükten kaldırmıştır. Zaten gönderilen bu şeriatların hiç birisi evrensel değildir. Tamamı bölgesel ve belirli kavimlere gönderilmiştir. “Ben, bütün kavimlere, peygamber olarak gönderildim” derken Peygamber Efendimiz, İslâm’ın evrenselliğine işaret etmiştir. Netice-i kelam, evrensel olan tek din Peygamber...
VAHİY PENCERESİ Modern Dünyanın Altın Buzağıları Musa’nın kavminden birçokları, onun vahiy almak üzere Sina Dağı‘na çıkmasının hemen ardından, süs eşyalarından edindikleri ve rüzgârın etkisiyle böğürtü sesi çıkaran bir buzağı heykeline tapınmaya başladılar. Peki, onlar taptıkları bu eski Mısır putunun kendileriyle konuşmaktan bile aciz olduğunu, hele onlara asla doğru yolu gösteremeyeceğini göremiyorlar mıydı? Evet, görmesine görüyorlardı, ama işlerine öyle geldiği için onu tanrı edindiler...
KADERİN ONTOLOJİK VE EPİSTEMİK BOYUTLARI Kader Kavramının Metafiziksel ve Dilsel Tanımı: Kelami gelenekte kader, lügat anlamı itibarıyla “takdir edilen şey” manasına gelmektedir. Özü itibarıyla kader; insanın kendisi dışında, yine kendisi için sınırların çizilmesi ve bu belirlenmiş sınırlar dâhilinde varlığını sürdürmesi olarak ifade edilir. İnsan hayatını son derece derin bir biçimde...
VAHYİN ŞAFAĞINDA YENİDEN DİRİLMEK: MODERN KARANLIKTAN KUR’AN NESLİNE İnsanlık, ismini “modernizm” koyduğu yapay ve ayartıcı ışıltıların altında derin bir manevi bunalım yaşıyor. Peki, asırlar önce Arap cahiliyesinin dip çukurundan tarihin en izzetli neslini çıkaran vahiy, bugün bizi bu modern dehlizlerden nasıl kurtaracak? İşte çağın prangalarını kıracak öncü neslin yol haritası…...
TEBLİĞ, NASİHAT VE BİLGİNİN SINIRI أُبَلِّغُكُمۡ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّی وَأَنصَحُ لَكُمۡ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ “Size, rabbimin mesajlarını ulaştırıyorum, size öğüt veriyorum ve ben Allah katından sizin bilmediğiniz şeyleri biliyorum.” (el-A‘râf 7/62) Bir insan, kendisini haksız biçimde suçlayanlara karşı nasıl konuşmalıdır? Hz. Nûh’un kavmi, onu “apaçık sapıklık”la itham...
RASÛLULLAH’IN MÜRŞİD OLARAK ÖZELLİKLERİ Kur’an’da ‘İrşad ve Mürşid Kavramları’ başlıklı yazıda şöyle demiştik: “Kur’an’a göre mü’minlerin gerçek mürşidi önce Allah, dolaysıyla O’nun kitabı, sonra da canlı Kur’an olan ve insanlardan en güzel örnek ve mürşid olan hz. Muhammed’tir (sav).” Allah tarafından seçilen bu mürşidin Kur’an’a göre özelliklerine bakalım: 1....
GÖNÜLDEN DİLE DÖKÜLENLER “FURKAN SURESİ 1-9” Gönülden Dile Dökülenler Furkân Suresi • 1–9. Ayetler RAHMAN VE RAHİM OLAN ALLAH’IN ADIYLA 1. ayet Varlığıyla bütün âlemlere hükmeden, hakkı bâtıldan ayıran Furkân’ı kuluna indiren Allah ne yücedir! O, bütün insanlığa bir uyarıcı olsun diye bu kitabı indirmiştir. 2. ayet Göklerin ve yerin...
MÜSLÜMANSA ÂDİLDİR Bir şeyi olması gereken; layık olduğu yere koymaktır. Ulûhiyet ve Rububiyeti Allah Teâlâ’ya tahsis etmek, ubudiyeti/kulluğu insana has kılmak, Yüce Allah’tan başkasına ibadet ve mutlak itaat etmemek, O’na hiçbir varlığı şirk koşmamak adalettir. İtikatta, amelde ve ahlakta orta yolu tutmak; tevhid üzerine olmaktır. Mücerret rey yerine Kur’an ve...
MÜSLÜMAN HÜRDÜR, SEKÜLER İNSAN ÖZGÜRDÜR İki Kavram, İki İnsan Tasavvuru Müslüman hürdür; modern seküler insan ise özgürdür. Bu cümlede “hür” ve “özgür” kelimelerini günlük Türkçedeki sözlük anlamlarıyla birbirinden ayırmıyoruz; çünkü iki kelime dilimizde çoğu zaman birbirinin karşılığı olarak kullanılmaktadır. Buradaki ayrım kavramsaldır ve iki farklı insan, hayat ve otorite anlayışını...
ÇAĞIN DİNİ İslâm’ın çağımızdaki en büyük meselelerinden biri, insanların ona inanmaması değildir. Daha derinde başka bir problem vardır: İslâm’a inanıldığı söylenirken hayatın başka hakikatlere göre kurulması. Allah’ın varlığı kabul edilmekte, Kur’an kutsal bilinmekte, ibadetler yerine getirilmekte; fakat insanın başarı anlayışını piyasa, siyaset anlayışını güç, aile anlayışını değişen toplumsal kabuller, mutluluk...
PARÇALANMIŞ İMANIN SİYASETTEKİ KARŞILIĞI Emretme alanında Allah Teâlâ’yı kabul etmeme, insanlığın içine düştüğü yeni bir inkâr türü değildir. Tarihte hep var olmuştur. Günümüzün bu bağlamdaki en önemli sorunu, hayatın genişlik alanında Allah’ın hâkimiyetini bilerek veya cehaletten dolayı reddedenlerin kendilerini hâlâ Müslüman saymalarıdır. Siyaset, hukuk, eğitim-öğretim, sosyal ilişkiler, iktisat ve diğer...
VAHYİN İNŞA ETTİĞİ ŞAHSİYET Vahiy, insana yalnızca neye inanması gerektiğini bildirmek için gelmez; nasıl bir insan olması gerektiğini de öğretir. Bu sebeple Kur’an’ın hedefi sadece bilgi sahibi bir zihin meydana getirmek değil, hayatın içinde Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde olan bir şahsiyet inşa etmektir. İnsan Kur’an’ı okuyabilir, ayetleri ezberleyebilir, dinî kavramları...
TOPRAĞIN KADERİ VE KALBİN HÂLİ وَٱلۡبَلَدُ ٱلطَّیِّبُ یَخۡرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذۡنِ رَبِّهِۦۖ وَٱلَّذِی خَبُثَ لَا یَخۡرُجُ إِلَّا نَكِدࣰاۚ كَذَ ٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلۡـَٔایَـٰتِ لِقَوۡمࣲ یَشۡكُرُونَ Güzel bir beldenin bitkisi rabbinin izniyle çıkar. Çoraklaşmış olan beldeden ise ancak çok zorlukla (veya yararsız) bitki çıkar. Şükreden bir topluluk için ayetleri işte böyle genişçe açıklarız....
ANLAMIN ONTOLOJİK ZEMİNİ VE İLAHİ ÖZÜ: VARLIĞIN VE İNSANIN HAKİKAT ARAYIŞI Giriş: Anlamın Aşkın Karakteri ve Tanımı Anlam, en üst düzeyden bir kuşatıcılıkla ele alındığında, yalnızca insan hayatını tanzim eden bir unsur değil; varlığın mahiyetini, ilişkiler ağını, tavır ve davranışların ontolojik karşılığını belirleyen temel dayanaktır. Bir öznenin yapıp etmelerinin hakikat...