
TÜRKİYE, ARAP BİRLİĞİ VE İİT’DEN İSRAİL’İN BATI ŞERİA KARARLARINA ORTAK KINAMA
Türkiye ile birlikte 18 ülke, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ortak açıklama yayımlayarak İsrail’in Batı Şeria’ya yönelik son kararlarını kınadı. Açıklamada, söz konusu adımların uluslararası hukuka aykırı olduğu vurgulandı ve İsrail hükümetine kararları geri çekme çağrısı yapıldı.
Ortak açıklamaya Türkiye’nin yanı sıra Brezilya, Danimarka, Endonezya, Fransa, Filistin, Finlandiya, İspanya, İsveç, İrlanda, İzlanda, Katar, Lüksemburg, Mısır, Norveç, Portekiz, Slovenya, Suudi Arabistan ve Ürdün’ün dışişleri bakanları imza attı. Metin, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı genel sekreterlerinin katılımıyla yayımlandı.
Açıklamada, İsrail’in Batı Şeria üzerindeki kontrolünü genişleten kararlarının Filistin topraklarını “devlet arazisi” olarak yeniden sınıflandırdığı, yerleşim faaliyetlerini hızlandırdığı ve İsrail idaresini derinleştirdiği belirtildi.
Uluslararası Hukuk Vurgusu
Metinde, İsrail’in yerleşim politikalarının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına aykırı olduğu ifade edildi. Ayrıca Uluslararası Adalet Divanı’nın 2024 tarihli istişari görüşüne atıf yapılarak söz konusu adımların uluslararası hukukun açık ihlali niteliği taşıdığı kaydedildi.
Açıklamada, son kararların sahadaki demografik ve idari yapıyı kalıcı biçimde değiştirmeyi amaçladığı, bunun da ilhak sürecini hızlandırdığı belirtildi. Bu durumun, bölgede devam eden diplomatik girişimleri zayıflattığı ve iki devletli çözüm perspektifine zarar verdiği vurgulandı.
E1 Projesi ve Yerleşim Politikası
Ortak metinde, E1 projesinin onaylanması ve ihale sürecinin başlatılmasıyla İsrail’in yerleşim politikasında hızlanma yaşandığına dikkat çekildi. Bu adımların, Filistin Devleti’nin coğrafi bütünlüğünü zedelediği ve iki devletli çözümün uygulanabilirliğini zorlaştırdığı ifade edildi.
Taraflar, 1967 sınırları temelinde, Doğu Kudüs’ü de kapsayan işgal altındaki Filistin topraklarının statüsünü değiştirmeye yönelik her türlü girişime karşı olduklarını bildirdi. Kudüs’teki kutsal mekânların mevcut statüsünün korunmasının bölgesel istikrar açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.
Vergi Gelirleri ve Filistin Yönetimi
Açıklamada, İsrail’in Filistin Yönetimi’ne ait vergi gelirlerini serbest bırakması çağrısı da yer aldı. Paris Protokolü uyarınca Filistin tarafına aktarılması gereken bu gelirlerin, Gazze ve Batı Şeria’daki temel kamu hizmetlerinin finansmanı açısından hayati olduğu belirtildi. Vergi transferlerinin gecikmesinin ekonomik krizi derinleştirdiği ve insani koşulları ağırlaştırdığı ifade edildi.
İki Devletli Çözüm Mesajı
Ortak açıklamada, Arap Barış Girişimi ve ilgili BM kararları çerçevesinde iki devletli çözüme bağlılık yinelendi. 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, bağımsız, egemen ve demokratik bir Filistin Devleti’nin kurulmasının bölgesel barış ve entegrasyon için zorunlu olduğu kaydedildi.
Taraflar, İsrail-Filistin ihtilafının sona ermesinin Orta Doğu’da kalıcı istikrar için temel şart olduğunu belirtti. Açıklama, diplomatik çözüm çağrısıyla son buldu.
Mirat Haber – YouTube