Afrika’yı Çalmak: İngiltere Kıtanın Sanatını Nasıl Yağmaladı? – 14

Cambridge Üniversitesi’ne bağlı Jesus College, yağmalanmış bir Benin Bronz horozunun planlı iadesini açıklayan ilk İngiliz kurumlarından biri oldu. Kurumun köle ticaretiyle olan bağlantılarını incelemek için kurulan bir grup olan kolejin Kölelik Mirası Çalışma Partisi, objenin iade edilmesini tavsiye etti.

Fakat ABD’de George Floyd’un ölümü ve Black Lives Matter (BLM – Siyahilerin Hayatı Değerlidir) hareketine kadar Afrika eserlerinin ülkelerine iadesi küresel bir ivme kazanmadı. İade, 2020 Haziran’ında BLM protestolarının ardından ırk eşitliği konusundaki daha geniş bir tartışmanın parçası haline geldi.

Bu uygun ortamla beraber Almanya, nisan ayında, 2022 yılına kadar Alman kurumlarının elinde bulunan “önemli” sayıda, 1.000’den fazla Benin Bronz’unun iade edeceğini söyleyen ilk ulusal hükümet oldu. Ayrıca, yağmalanan objelerin kaynağının araştırmaları ve geri iadeye yönelik yönergeler için 2 milyon dolardan fazla taahhütte bulundu.

Almanya Kültür Bakanı Monika Grütters, “Almanya’nın sömürge geçmişini gün ışığına çıkarmak ve onunla uzlaşmak için tarihi ve ahlaki sorumlulukla karşı karşıyayız.” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü, “Sömürge döneminde kültürel hazineleri çalınan insanların torunları ile anlayış ve uzlaşmaya katkıda bulunmak istiyoruz.”

İade edilen bronzlar, Benin City’deki eski kraliyet sarayının yerine inşa edilecek olan Edo Batı Afrika Sanatı Müzesi adlı yeni bir müzede sergilenecek. Mimar David Adjaye tarafından tasarlanan projenin, tarihler birden fazla kez değişmesine rağmen 2026’da açılması bekleniyor.

Lagos eyalet valileri, British Museum’dan Lander Taburesini 2022 baharında açılacak olan yeni bir merkezde – John K Randle Yoruba Tarih ve Kültür Merkezi – sergilemek üzere ödünç alacaklar. Merkezin planlanan odaları, tanrıları ve tanrıçaları aracılığıyla insanın yaratılışını açıklayan Yoruba hikayesini söylemesinin yanı sıra sömürgecilik tarihi ve Transatlantik köle ticareti tarihini anlatacak.

Lagos yetkilileri merkezin, Yoruba’nın “sömürge anlatısından miraslarını geri alabileceği” bir yer olacağını söylüyor. British Museum geçen ay yaptığı duyuruya göre, önemli objeleri uzun süreli olarak ödünç verecek.

Çeviren: Zehra Kaya

Kaynak: https://www.aljazeera.com/features/2021/10/12/stealing-africa-how-britain-looted-the-continents-art