ALLAH’A İNANAN ADAM: EBU CEHİL

ALLAH’A İNANAN ADAM: EBU CEHİL

İslam tarihi, yalnızca iman edenlerin değil, inandığını söyleyip hakikate direnenlerin de hikâyesidir. Bu direnişin en çarpıcı simalarından biri, Kur’an’ın “cehennemliklerin öncüsü” olarak işaret ettiği isimdir: Ebu Cehil. Asıl adı Amr bin Hişam olan bu kişi, Mekke toplumunda aklı, hitabeti ve siyasi gücüyle tanınan bir figürdü. Ancak Kur’an onu “Ebu’l-Hakem” değil, Ebu Cehil olarak anmıştır. Bu isimlendirme basit bir lakap değil, bir duruşun teşhisidir..

Ebu Cehil Allah’a İnanıyor muydu?

Evet. Bu cevap bazılarını şaşırtır ama nettir: Ebu Cehil Allah’ın varlığını inkâr etmiyordu. Mekke müşriklerinin büyük çoğunluğu gibi o da Allah’ı göklerin ve yerin yaratıcısı olarak kabul ediyordu. Kur’an bu gerçeği açıkça bildirir:

“Andolsun ki onlara ‘Gökleri ve yeri kim yarattı?’ diye sorsan, mutlaka ‘Allah’ derler.” (Lokman, 25)

Ebu Cehil’in problemi Allah’ın varlığıyla değil, Allah’ın hayata müdahalesiyleydi. Allah vardı, fakat hüküm koymamalıydı. Allah vardı, fakat ticarete, siyasete, toplumsal düzene karışmamalıydı. İşte kopuş tam da burada başladı.

İbadet Ediyor muydu?

Evet, ediyordu. Kâbe’yi tavaf ediyor, putlar adına kurban kesiyor, hac ibadetini sürdürüyor, adaklar adıyordu. Yani “dinsiz” değildi. Dindardı. Fakat bu dindarlık, Allah’ın razı olduğu bir yöneliş değil; geleneğin, çıkarın ve gücün şekillendirdiği bir inanç biçimiydi.

Ebu Cehil için ibadet, hayatı dönüştüren bir bilinç değil, sistemi ayakta tutan bir araçtı.

Peki Neden Hz. Muhammed’e (sav) İman Etmedi?

Çünkü iman etmek, yalnızca “doğru”yu kabul etmek değildir, itaati kabul etmektir.

Ebu Cehil, Hz. Muhammed’in yalan söylemediğini biliyordu. Hatta kendi ifadeleriyle, onun “emin” biri olduğunu kabul ediyordu. Ancak sorun burada değildi. Asıl mesele şuydu:

Bu vahiy gelirse, Mekke’nin güç dengeleri değişecekti,

Kabile üstünlüğü sona erecekti,

Köle ile efendi aynı safta duracaktı,

Faiz, sömürü ve sınıfsal ayrıcalık sorgulanacaktı,

Kureyş aristokrasisi hesap vermek zorunda kalacaktı.

Ebu Cehil, bir konuşmasında bunu açıkça itiraf eder:

“Biz Abdümenaf oğullarıyla yarıştık… Onlar ‘bizden bir peygamber çıktı’ diyorlar. Buna nasıl iman edelim?”

Yani mesele akıl değil, iktidardı. Hakikatin doğru olduğunu biliyor, ama bedelini ödemek istemiyordu.

Ebu Cehil Mekke’de Kimdi, Ne İş Yapardı?

Ebu Cehil, Mekke’nin fiilî yöneticilerindendi. Kureyş meclisinde söz sahibiydi. Hukuki meselelerde hakemlik yapıyor, ticari anlaşmazlıklarda belirleyici rol oynuyordu. Gençler üzerinde etkiliydi. Medya, ekonomi ve siyaset dili onun elindeydi.

Bugünün diliyle söylersek:

Kamuoyu oluşturan,

Sistemi temsil eden,

Değişimden rahatsız olan,

Dini söylemi kontrol altında tutmak isteyen

bir güç merkezini temsil ediyordu.

Kur’an Neden Onu Bu Kadar Sert Eleştirir?

Çünkü Ebu Cehil, hakikati bilip örten tipolojinin sembolüdür. Kur’an’ın en ağır ifadeleri, bilmeyene değil, bildiği halde direnenedir.

“Onlar inkâr etmediler; zulmettiler.” (Neml, 14)

Bu ayet, Ebu Cehil ve benzerlerinin özetidir.

Bugüne Bakan Tarafı Nedir?

Ebu Cehil bir tarih karakteri değildir. O, her çağda yeniden üretilen bir zihniyettir.

Bugün:

“Allah’a inanıyorum ama bu din siyasete karışmasın” diyen,

“İman kalptedir” deyip adaletsiz düzeni sorgulamayan,

Kur’an’ı okuyan ama onun hayatı dönüştüren çağrısından kaçan,

Dini yalnızca bireysel alanla sınırlayan

her tavır, Ebu Cehil çizgisinin güncel versiyonudur.

Bugün Ebu Cehil:

Kravat takar,

Akademik dil kullanır,

“Ilımlı”, “makul”, “dengeci” görünür,

Ama hakikat düzen kurmaya başladığında rahatsız olur.

Çünkü mesele Allah’a inanmak değil, Allah’ın hükmüne razı olmaktır.

Son Söz

Ebu Cehil’in trajedisi şudur:

Allah’ı inkâr etmedi, fakat Allah’a teslim olmadı.

Peygamberi yalancı saymadı, fakat ona boyun eğmedi.

Hakikati gördü, fakat makamını, itibarını ve üstünlük vehmini kaybetmemek için ona sırtını döndü.

Bu yüzden Ebu Cehil, cehaletin değil, kibrin adıdır.

Ebu Cehil’in hikâyesi, iman ile inkâr arasındaki gri alanın hikâyesidir.

Allah’ı kabul edip Allah’ın çağrısını reddetmenin,

Peygamberi tanıyıp peygamberin yolundan bilinçli olarak kaçmanın hikâyesidir.

Bu nedenle Ebu Cehil, yalnızca bir isim değil, bir zihniyettir.

Ve bu zihniyet, her çağda varlığını sürdürür.

En çok da “biz zaten inanıyoruz” diyenlerin arasından çıkar.

İslam BAŞARAN 

YAZARIMIZIN DİĞER YAZILARINI OKUMAK İÇİN LÜTFEN BU LİNKİ ZİYARET EDİNİZ

İSLAMİ HABER “MİRAT”

MİRATYOUTUBE