İKTİDARIN ÖTESİNDE: ADALET, EMANET VE İSLÂMÎ YÖNETİM Yıllardır savaşlar, darbeler, dış müdahaleler, yoksulluk, ayrışmalar ve bitmeyen krizlerle boğuşup duruyoruz. Bir taraftan emperyalist akbabalar dışarıdan tepemize binerken, diğer taraftan kendi içimizde birbirimizi tüketiyoruz. Sınırlar çizilmiş, ülkeler birbirinden koparılmış, insanlar birbirine yabancılaştırılmış… Fakat artık bir şeyler değişiyor. Daha doğrusu, değişmek zorunda! Bugün...
TANRI VE MİTOLOJİK TANRILAR Modern dünyada ateizmi besleyen faktörlerden biri de sosyal bilimlerin tarihe ilişkin, özellikle antropoloji ve dinler tarihinin Tanrı ve dinler konusunda geliştirdikleri senaryolardır. Antropologlar, başta insanın tabiat olaylarını bilimsel olarak açıklayamadığından veya kendisinde var olan niteliklerin yetkin formunu yansıttığı hayali bir varlıktan hareketle tanrıyı zihninde yarattığından, genel...
BASTONA MAHKÛM BİR İLAH (!): TUTANKAMON’UN GENETİK ENKAZI VE İLÂHÎ ADALET (10) Fecr Suresi’ndeki “Kazıklar Sahibi Firavun” nitelemesinden yola çıkarak, inşa ettiğimiz bu yazı dizisinde; piramitlerin ve Krallar (Firavunlar) Vadisi’nin mimarî sırlarından, o sarsılmaz mülkü korumak adına düşülen ensest (akraba evliliği) sapıklığına kadar Firavun kibrinin (tuğyanının) röntgenini çekmiştik. Serinin bu...
SEKÜLER VE MODERN DÜNYADA HASİDİK YAHUDİLERİ Yakın zamanda, Beyaz Saray’da Hasidik Yahudilerden bir heyetin, Trump’ı ziyaret etmesiyle gündeme gelen Yahudi Cemaati, yaşadığımız dünyada medyanın çerçevesini çizdiği modernist ve seküler anlayışa zıt bir yaşama felsefesinin tartışılmasına imkan verdi. Yahudiliğin, İlahi Kurallarla Bağlantısı Yahudilik, İsrailoğulları ve Hz. Musa ile birlikte İlahi büyük...
LAİKLEŞEN DİN, İLAHLAŞAN İNSAN İslâm düşüncesinin en temel meselesi, yalnızca Allah’ın varlığına inanmak değil, Allah’ın insan ve hayat üzerindeki hüküm ve belirleme hakkını kabul etmektir. Tevhid, Allah’ı gökyüzünde kabul edip yeryüzünü insan iradesine terk eden parçalanmış bir inanç değildir. Allah’ın yaratıcı olduğunu kabul etmek ile O’nun hüküm sahibi olduğunu kabul...
YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA BİLGELİĞİN ÖNEMİ Günümüzde yapay zekâ hayatın her köşesinde kendisine yer ediniyor, insan zekâsıyla adeta yarışıyor. Tıp, hukuk, eğitim, finans ve daha sayamayacağımız birçok alanda bir yandan işlerimizi kolaylaştırıyor, diğer yandan yeni soruları beraberinde getiriyor: Acaba çok gelişmiş bir yapay zekâ insana hükmedebilir mi? Yapay zekâya ne kadar...
ANADOLU’YU ANLAMAK Derler ya, “ol mahiler ki, derya içredirler de deryayı bilmezler.” Biz de Anadolu’da yaşıyoruz da, bu coğrafyayı, bu toprağın tarihini doğru düzgün bilmiyoruz. İşin daha kötü yanı, bilmediğimizi de bilmiyoruz. Anadolu’da hayat ne Osmanlı ile başladı ne de Mustafa Kemal’le. Biz buraya 1071’de gelmedik. Fatih, 1453’te İstanbul’u Bizans...
SON PİŞMANLIK: “AH! KEŞKE…” İnsan, düşünme, değerlendirme ve karar verme yetisine sahip bir varlıktır. Bu özelliği sayesinde doğru ile yanlışı ayırt edebilmekte ve yaptığı tercihlerle hayatına yön verebilmektedir. Ne var ki insan, zaman zaman tercihlerinde hata yapabilmekte; kimi zaman farkında olmadan, kimi zaman da bilerek veya istemeyerek yanlış davranışlarda bulunabilmektedir....
ÇOCUKLARIMIZA NAMAZ KILDIRABİLİYOR MUYUZ? İlk vahiy süreciyle beraber namazla emredilen Hz. Peygamber ve Müslümanlar, namazlarını hiçbir zaman aksatmamışlardır. Resulullah’ın beyanına göre namaz aynı zamanda bir arınma yoludur. Namazın günahlardan arınma yolu oluşunu Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle bir temsille açıklamıştır: “Hakkıyla eda edilen beş vakit namaz; sizden birinin evinin önünden akan...
Veladeti Anısına 3 ANA ÇOCUĞUNU ATEŞE ATAMAZ ALLAH NASIL ATACAK? Sabah namazlarını genelde Emirgan Camii’nde cemaatle kılarım. Namaz sonrasında, namazda İmam Efendi’nin okuduğu ayetlerden birini veya birkaçını ayaküstü sohbetleriyle açıklamaya çalışırım. Bazen de sorulara cevap veririm. Cemaate devam eden kardeşlerimizden yazılım mühendisi Barış kardeş, önceleri namazlı ve dualı olan bir...
SLOGAN SİYASETİNİN TOPLUMSAL VE SİYASAL MALİYETİ Türkiye’nin mevcut siyasi konjonktüründe muhalefet olgusunu yapısal ve işlevsel açıdan değerlendirdiğimizde, ne yazık ki bütüncül ilkelerden ve somut politika önerilerinden yoksun, dar bir hareket alanı görmekteyiz. Günümüz siyasal söylemi; alternatif projeler, uygulanabilir vizyonlar veya yapıcı reformlar üretmek yerine, iktidar partisinin olası aksaklıkları üzerinden reaksiyonel...
HASİDİK, CHABAD VE ÇENET Bana kalırsa Çenet yanlış bir yerden başladı. Tek bir Hasidik toplum yok; ama tek bir Chabad var ve Chabad’ın bu coğrafyadaki merkezi İstanbul. Ta Brooklyn’e gitmeye gerek yoktu. Görsellik ve toplumsal aktiviteler açısından Brooklyn doğru bir seçim; ama bu işin kökeninde bu coğrafya var ve bugün...
YENİ ORTA VADELİ PROGRAM: FAİZ SARMALINDA BİR YANILSAMA VE İKTİSADİ İSTİKBAL MÜCADELESİ Hükümet tarafından son açıklanan Orta Vadeli Program (OVP); büyüme, enflasyon ve cari açık hedefleri bakımından maalesef rasyonel bir vizyon sunmaktan uzak, tamamen matematiksel bir yenilemenin ötesine geçemeyen bir tablodur. İktisadi düzeneğin ve sistemin kendisi temelden sorunlu olduğu sürece,...
MEDYANIN HABER VE YORUM DİLİ 1. Tarafsız Haber/Adil Şahitlik Bizim literatürümüzde “objektif olmak”la kastedilen şeyin yaklaşık karşılığı “adil şahitlik veya adaletli şahitlik”tir. İnsan ön kabulleri, psikolojik güdüleri ve duygusal eğilimleri (paradigma) dolayısıyla bütünüyle objektif/tarafsız olamaz, kim bu iddiada bulunuyorsa, kendini ve başkalarını aldatıyor demektir. Adil olmak, kişinin şahit olduğu olguyu,...
YOKSA ALLAH’A KARŞI SORUMLULUK BİLİNCİMİZİ KAYBEDİYOR MUYUZ? İnsan, hayatı boyunca iyilik ile kötülük, dürüstlük ile sahtekârlık, sorumluluk ile sorumsuzluk arasında tercihler yapan bir varlıktır. Kur’an-ı Kerîm, insanın bu yönüne dikkat çekerek onun hem kötülüğe hem de iyiliğe yönelme imkân ve kabiliyetiyle donatıldığını bildirir: “Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirene;...
KÜRESEL SÖMÜRÜ DÜZENİ VE MÜTEGALLİBE İnsanlık tarihi, temelde ezilenler ile ezenler, hakikat ile batıl, mazlumlar ile “mütegallibe” olarak vasıflandırılan zorba azınlık arasındaki bitmek bilmez mücadelenin sahnesidir. Bugün küresel ölçekte yaşanan krizler, derinleşen eşitsizlikler ve maskelenmiş sömürü mekanizmaları, bu tarihsel gerçeği çok daha keskin bir biçimde gözler önüne sermektedir. Görünen ile...
ÇANTAMIZA SİNENLER Öğretmenlik yaptığım yıllarda çocukların çantalarını kontrol edip düzenlerken, aslında evleri hakkında da fikir sahibi olurdum. Bazı çantalar mis gibi kokardı. Temiz çamaşır, sabun, ütü kokusu… Bazılarında ise sigara ve kızartma kokusu olurdu. Öyle ağır olurdu ki havalansın diye balkona koyardık. İlginç olan, ailenin zamanla kendi evinin kokusuna alıştığı...