TABULAR BİR BİR YIKILIYOR

Mahkeme, Atatürk Fotoğrafı Takmayı Reddeden Teğmenin İhracını İptal Etti

Tuzla Piyade Okulu’nda 10 Kasım krizi
2023 yılı 10 Kasım Atatürk’ü Anma Töreni sırasında Tuzla Piyade Okulu’nda görevli Teğmen A.A.’nın, yakasına Atatürk fotoğrafı takmak istememesi üzerine okulda tartışmalar yaşanmıştı. Olay sonrası “Atatürkçü subaylar” ile “Atatürk karşıtı oldukları iddia edilen subaylar” arasında gerilim oluşmuş, bu tartışmalara karışan teğmenler hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştı.

Toplu ihraç kararı ve gerekçeleri
Yapılan idari soruşturma sonrası Kara Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu (YDK), hem A.A. ile ona destek veren iki teğmeni hem de A.A.’ya tepki gösteren dört teğmeni Türk Silahlı Kuvvetleri’nden (TSK) ihraç etti. Ayrıca, olayın devamında WhatsApp yazışmalarında benzer şekilde tavır sergileyen bazı diğer teğmenlerin de ordudan atılmasına karar verildi. YDK’nın 8 Şubat 2024 tarihli kararında, Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlılık konusundaki şüpheler ve TSK disiplinine zarar verme gerekçeleri öne çıktı.

İlk yargı kararı: İhraç onandı
İhraç edilenler idare mahkemelerinde davalar açtı. Bu davalardan ilki, Teğmen A.A.’ya tepki gösterdiği belirtilen Ö.S. hakkında sonuçlandı. İstanbul 5. İdare Mahkemesi, Ö.S.’nin ihracını hukuka uygun bularak onadı. Kararda, disiplinin zedelendiği ve birlik ruhunun zarar gördüğü vurgulandı.

Mahkemeden emsal niteliğinde iptal kararı
Teğmen A.A.’nın ihracına yönelik davada ise farklı bir karar çıktı. İstanbul 4. İdare Mahkemesi, A.A.’nın ihracını oybirliğiyle iptal etti. Mahkeme, ihraç işleminin “orantılılık, ölçülülük ve tipiklik” ilkelerine uymadığına dikkat çekerek, daha hafif bir disiplin cezası verilmesi gerekirken en ağır yaptırımın uygulandığını belirtti. Kararda, A.A.’nın eyleminin TSK’dan ihraç gibi telafisi güç bir cezayı gerektirmediği ifade edildi.

Karar emsal niteliği taşıyor
İstanbul 4. İdare Mahkemesi’nin iptal kararı, benzer davalar açısından emsal oluşturabilecek nitelikte. Bu karar, TSK içindeki disiplin cezalarında ölçülülük ilkesinin gözetilmesinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Bu gelişme TSK’da disiplin, Atatürkçülük ve ifade özgürlüğü tartışmalarını yeniden alevlendirebilir.