islami haberortadoğu haberlerimirat analizmirat tv
DOLAR
9,2546
EURO
10,7781
ALTIN
530,69
BIST
1.435
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
18°C
İstanbul
18°C
Parçalı Bulutlu
Perşembe Az Bulutlu
18°C
Cuma Az Bulutlu
19°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
19°C
Pazar Sağanak Yağışlı
18°C

VİTRAY SANATI

VİTRAY SANATI

Vitray renkli camların belli bir kompozisyon düzeni içinde bir araya getirilmesi ile tasarlanan” sanat tekniğidir. Kısaca “Cam Süsleme Sanatı”dır.

Camın yumuşak ve işlenebilir bir malzeme olma özelliği, renkleri, transparanlığı sayesinde, çok sayıda teknikle, çeşitli enstrümanlar kullanarak büyüleyici eserler yaratmak mümkündür. Tasarımlar hayal gücüyle sınırlıdır. Sanatçının bilgi, becerisi, emeğiyle yaratılan eserler bulunduğu mekânın özellikleri ve ışığının katkısıyla değerini arttırır.

20 yy başlarından itibaren vitray sanatı süsleme, yapım ve kalıp yöntemlerinde önemli değişiklikler meydana getirilmiştir. Dini konulu vitray desenlerinin ve kullanım amaçlarının dışına çıkılmaya da başlanmıştır. Kullanım yerleri de değişkenlik göstermeye başlandığı gibi seri üretimli vitray yapımlarına da başlandı. Önceleri sadece sanatçıların işi olan vitraycılık atölye hatta fabrika üretimleri şekline de dönüştü. Dini konulu süslemelerin yerini manzara, insan figürleri, zarif bezemeler, çiçek motifleri ve geometrik desenler alamaya başladı.

Vitray sanatında yeni ve dekoratif tekniklerle geliştirildi. Bu tekniklere farklı olarak Amerika da New York’lu ünlü tasarımcı Lois Comfort Tiffany vitray sanatı için farklı bir uygulama tekniği geliştirdi. Kurşun çubuklar yerine bakır folyo şeritler kullanmaya başladı. Ayrıca bazı farklı cam türleri geliştirdi. Opal, renkli opal ve sedefli camlar gibi.


Lois Comfort Tiffany Tasarımı Abajur

Vitray, artık dini ve görkemli yapılarda kullanılan bir süsleme olmaktan çıkıp evler , salonlar, vb için dekoratif unsur şeklinde de kullanılır hale geldi.

Revzen-i menkūş; Bugünkü adı vitray olan ve daha çok cami duvarlarının iç yüzlerinde görülen bezemeli sabit pencere camlarıdır. Avrupa sanatının kurşun çerçeveli vitraylarının gelişiminde büyük etkisi olan Bizans örnekleri yapım tekniği bakımından Osmanlılar’ ınkinden farklıdır. Bizans vitrayında geometrik biçimli (köşeli veya yuvarlak) küçük cam levhalar renklendirilerek, bazen de desenlerle bezenerek ahşap, pişmiş toprak, taş veya kurşun çerçevelere geçirilmiştir. Bizans vitray örneklerini veren en önemli yapılar San Vitale Kilisesi, İstanbul’da Pantokrator Kilisesi (Zeyrek Camii) ve Khora Manastır Kilisesi’dir (Kariye Camii).

Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait nakışlı pencereler, camların alçı şebekeler içinde yer alması bakımından değişik bir özellik gösterir. Osmanlı pencerelerinde bir adım daha ileri gidilerek çift camlı bir düzenlemeye ulaşılmıştır.

Nakışlı pencere camilerde, saraylarda ve hatta özel evlerde süslemenin ana elemanlarından biri durumuna gelmiştir. Süleymaniye Camii ve İmareti’ nin inşaatına ait defterlerdeki kayıtlarda, 1557 yılında çalışan sanat erbabı arasında camcı ustalarının da adları verilmiştir.

Osmanlı binalarındaki vitraylar düz ve kemerli pencerelerin her ikisinde de görülür.

KAYNAKLAR:

  1. https://islamansiklopedisi.org.tr/cam
  2. https://edebiyatvesanatakademisi.com/cini-seramik-comlek-cam/vitray-nedir-ve-vitray-sanati/19093
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.