Abdülaziz TANTİK

Müslümanca düşünmek için ontolojik epistemolojik ve eylem için bazı temel kurallar olmalıdır.  Bu kuralların farklı alanlarda farklı anlamlar taşıdığını da peşinen kabul etmekte yarar var. Çünkü başka türlü söylenen şeyin neye tekabül ettiğini anlamak mümkün olmayacaktır. Düşünce dediğimiz şey kendisi...

Modern düşünce, böl, parçala ve yut hikâyesini epistemik zeminde kullanmakla iktidar olduğunu gözlere soktu. Sadece epistemik/bilgi sistemleri açısından değil, ontolojik/varlık zemininde de eşitlik üzerinden ciddi bir ayrışmayı öne çıkartarak, işçi, patron, iktidar, halk, memur, amir, alan, satan vesaire ile parçalayarak...

İslami Hareket, ahlak temelli bir hareket olmakla birlikte temsiliyet meselesini nübüvvet üzerinden sağlayarak Resul’ün takipçisi olan ilmi ile amil Âlimler aracılığı ile ahlaki temelde sivil bir liderlik yürütmektedir… Liderlik, bu ahlaki zeminin yapısal gücünü yanına alarak yerine getirilmesi gereken bir...

Şura, İslami hareketin temel prensiplerinden biridir. Benden bize yönelik geliştirilmiş en önemli ilkedir. Tek başına karar alma yerine birlikte karar alma ve sorumluluğu birlikte paylaşma ekseni üzerine kurulmuştur. Emir ve yasaklar dışında kalan alanlarda sosyal sorumluluk gösteren alanda, alan üzerine...

İslami Hareket, İslam’ın yeniden hayatın bütününü kuşatan bir şekilde hayata geçirilmesi arayışının ideolojik bir karaktere ve siyasal bir yapılanması üzerine bina edilmiştir. İslam ve hareket terkiplerinin varlığının modern hareketlerin varlığı ile ilgili olması ayrı bir konu olmakla birlikte, sürekli bir...

Korku, psikolojide negatif ve pozitif boyutları olan ve insanın tavırlarını belirleme konusunda önemli bir etken olarak hayatımızda var olduğu tecrübeye konu edinilen bir olgudur. Korku, genelde yanlışa kapı aralayan ve ideal olandan reel olana geçişi sağlayan önemli bir motivasyon/isteklendirme örneği...

İsrail’in saldırısı ile başlayan İran İsrail savaşı, çok denklemli bir dünyanın varlığının teyidi haline dönüşmek üzeredir. Söylem ile eylemin birbirini tutmadığı bir dünyada yaşamanın derin ağırlığı altında nelerin olup bittiği konusunda kafaların karışık olmasından daha normali ne olabilir ki? Hayatın...

İslamcılığın tarihsel bir seyri olduğu gerçeği, bir olgu olarak onun varlığını, o gerçekten bağımsız olarak yeniden düşünmemize engel değildir. Çünkü İslam, sürekli kendini yenileyecek bir düzlemi inşa ederek varlığını sürdürmeye açık bir yapı arz etmektedir. Bu temel gerçeklik zemini üzerinden...

Müslümanlar, son iki yüzyıldır devam ede gelen bir krizi derinleşerek yaşamaya devam etmektedirler. Tam iki yüz yıldır yaşanan yenilginin travmasını bir türlü üstünden atmasını beceremediği gibi yeni travmalar ekleyerek yoluna devam etmektedir. Ulus devlet marjı içinde müslüman halka yeni travmalar...

İnsanın çok katmanlı yapısı, onu dünden yarına bugünü yaşarken sürekli bir değişim cenderesinde varlığını ikame ederken, her seferinde ayağının kaydığının farkındalığı ile yaşadığı boşluğu geleceğe dair beklenti üzerinden derinleştirmeye yönelmesine zemin oluşturmaktadır. İnsan için yaşadığı şeylerin kader ile orantılı bir...

İçinde yaşadığımız yaşamın kültür kodlarını belirleyen, siyasal sistemini inşa eden ve iktisadi sistemini kuran mekanizmanın iki yüzyıldır bir türlü insanı huzura kavuşturacak bir sistemi kuramamasını neye borçludur? Var olduğumuz her anı belirleme konusunda herhangi bir ihmali bulunmayan bu sistemin bir...

11 Mayıs 2025 tarihinde PKK 12. Kongresini topladı ve fesih kararı aldı. Kürt ve Türk halkına olduğu kadar Mezopotamya’da yaşayan her kavme hayırlı olsun. İslam Ümmetine hayırlı olsun. Duamız, bu durumun herhangi bir akamete uğramadan sürecin tamamlanması ve barışın Türkiye...

İki yıla yaklaşan bir katliam ve soykırım girişiminin sonucunda, aç, susuz ve her türlü saldırıya maruz kalan Gazze halkı, müslüman kimliğini tamlık içinde taşıyarak kendisini İslam gibi şerefli bir dinin temsilcisi kılacak eylemliği inşa etmiştir. Gazze dışında kalan Müslümanların kahır...

Modern dünya hızla bir noktaya doğru evrilmektedir. Bu nokta ise post hüman/insan sonrası bir noktanın kendisidir. İnsanın yapay zekâ üzerinden tamamen işlevsizleştirildiği bir zemine doğru bu hızlı akışı üzerine tefekkür etmek ve bu sonucun getireceği, inanç, kültür, değer, erdem, etik...

Doğru, sahih ve sahici bir ilişki kurmayı başaramayan bir zihnin Müslümanlığı faziletli/ahlaki bir zeminde inşa etmesi giderek zorlaşacaktır. Bu yüzden ilk hamle muttaki bir kulun kendi bütünlüğü içinde varlığını idame edecek bir entelektüel ahlaki yapının eksikliğini kavrayarak bu konuda sağlam,...

Ümmetin Birliği vurgusu on sekizinci yüzyıldan itibaren vurgulanan bir olgu olarak önümüzde durmaktadır. Kaybedilen bir şeyin kendisi gündem olmaya yönelik bir hamleye açık hale gelir. Osmanlı’nın yıkılışı ile başlayan süreç ve modern düşüncenin etkisi altında ulus devletlerin kurulması ile birlikte...

Modern cahiliye iktidar ağı olarak insanları uyutmaya ve edilgen kılarak etkisizleştirmeye yönelerek onları istenilen tarafa doğru sürüklemekte pek mahir olmaktadır. Bu biraz da farklı kültürlerin modern kültür esareti altında kendi varlığının otantik yapısını kaybetmeleri ile de birebir orantılı bir durumu...

Bayram, belirli bir zorluktan ve sıkıntıdan sonra ulaşılan güzel günlere ve rahata kavuşmanın oluşturduğu sevince göndermedir. İster dini bayramlar olsun, ister milli bayramlar olsun, belirli bir bedel, mücadele ve sabır göstererek ulaşılan mutlu zamanlara ait bir kutlama vesilesidir. Sevincin ve...

Takdir edilmiş bir gece olarak tavsif edilmiş Kur’an ayı olarak bilinen Ramazan ayının içinde inmeye başlamış vahiy, insanlığın tarihini yeniden yazması için kendisine sunulan büyük bir ilahi lütuftur.  Nüzul için gece kavramının kullanılması, başka bir yerde de “Allah sizin dostunuz...

İslamcılık Üzerine Yeniden Düşünmek… İslamcılığın ortaya çıkış şartlarını dikkate almadan İslamcılığın klasik versiyonu üzerine farklı bakışlar üzerinden eleştiriye tabi kılmanın tutarlı bir boyutu yoktur. İslam’ın sosyolojik ve siyasi olarak iktidar olduğu bir dönemde iktidarın yeniden güçlendirilerek başlayan batı karşısındaki yenilgileri...

Batılı devletler, oyun üstüne oyun kurmakta pek mahirdirler… Onlardan ders alan yeni aktörlerde benzer bir konuyu gündemleştirerek kendilerini haklı çıkarmanın yollarını döşemekte kararlılar. Kirli propaganda yöntemlerinin kullanılması ise zaten pek bilinen bir şeydir. Kaotik bir zemine doğru sürüklendiğimizin bilinci ile...

Yeni bir dünyaya doğru yol alıyoruz. Bu yeni dünya yeni konumlandırmalar içermektedir. Siyaset ve güç yeniden dağıtılmayı beklemektedir. Uluslar arası sistem bir arayış içinde, eskisi artık işlevsizleşmiş durumdadır. Bunun müsebbibi ise ABD ve İsrail korumacılığı olmaktadır. Dünya, Gazze olayları karşısında...

Modern dünya, yeni bir zihin dünyası inşa etmiştir. Bu yeni zihin dünyası ise kadim düşünceyi peşinen yargılayarak olumsuzlamaktadır. Bu olumsuzluğu kesinlik düzeyinde kabul ettiği için yeni bir bakış üzerinden yeni sonuçlara doğru yol almaktadır. Ama görüldüğü üzere bu yeni bakış,...

İnsanlığın içinde var olduğu şartların kendisi insanlığın geleceğini belirleme özelliklerini taşımaktadır. Bu şartları geriletmek veya ortadan kaldırmak için mevcut şartları reddeden bir yaklaşımın genel bir kamuoyu sürecine mebni olarak kabulünün sağlanması ise şartları gereği nerede ise imkânsız bir durumdur. Yeni...

İnsanlık, yanlış sorular eşliğinde kendinden uzaklaşarak yabancılaşmanın doruğuna ulaşmıştır. Doğa, Tanrı, Din ve Akıl üzerine sorulan sorular ve verilen cevaplar ile bugünü oluşturan kültürü inşa eden düşünce, görüldüğü üzere yabancılaşmayı en üst zemine taşıma konusunda önemli bir eşiği aşmıştır. İleri...

Suriye meselesi özelinde ve genel itibarı ile insanlarımız düşünce zemini diye kendilerine dayatılan algılara yenik düşerek düşünme zeminini kaybetmektedirler. Bunun sebebi ise ‘önbilgi’ dediğimiz varsayımların neye tekabül ettiğini bilmemeleri ve buna dayalı yaklaşımın bir eleştirisi yerine olduğu gibi kabulü üzerinden...

Yaşadığımız çağ, geçici çağ adını almaya liyakat kesbetmeye devam ediyor. Her şeyin uçucu ve geçici bir özellik kazanarak varlık sahasından silindiğini gözlemlemeye devam ediyoruz. Bu durum işin ilginç yanı bir tepkisellik de üretmemektedir. İnsan, teknoloji üzerinden sürekli yenilenmeye yönelik bir...

Din, sosyolojik olgunun dışında ilahi bir din olarak Yüce Yaratıcının İnsana yol göstericiliğini işaret eden ve belirten bir muhtevaya sahiptir. Din, insanın yaşarken neler yapması ve yapmaması gerektiğini belirten emirler ve nehiyler çizgisi olduğu kadar, ahlaki yetisini güçlendiren ve onu...

Unutmanın İnsana Kazandırdıkları ve Kaybettirdikleri… Unutmak, olgusal düzlemde insanın bazı şeylerin etkisinden çıkmasının bir araçsal yöntemi olarak önemli bir zemine sahiptir. Ama her etkisinden çıkılan şeyin olumlu olması beklenmemelidir. Bu yüzden unutmanın karşıtı olarak hatırlamanın vahiy tarafından sürekli vurgulanması bu...

Filistin Meselesinde Doğru Tavır Nedir? Tavırda doğruluk, adaletin ikamesini sağlayan yaklaşım biçimi olarak öne çıkarılması gereken bir tutumu işaret eder. Doğru, birçok farklı olguda farklı yaklaşımları içeren bir düzleme sahiptir. Doğru, hakikat bağlamında ele alındığı zaman düşünce ve bu düşünceye...

2024 Yılının kavramı olarak kabul gören ‘Kalabalık Yalnızlık’ kavramı, aslında dünyanın içinde bulunduğu sosyolojiyi en iyi ifade eden kavramsallaştırmalarından biridir. Ayrıca bu kavram, modern kültürün geldiği noktayı işaret etmesi bakımından da önemlidir. Modern düşüncenin cemaat yerine toplum kavramını kullanması, birey...

Siyasal bir değişimin gerçekleşmesi için algılardan olgulara ve oradan da bilgi ve stratejiye yönelmek esasa taalluk eder. Ama son elli yılın siyasal olguları genel itibarı ile siyasal algılar üzerinden değerlendirmeye tabi kılındıkları için bir değişimin işareti olarak hayat bulmakta zorlanmaktadırlar....

İslam’ın vicdanı; İslam’ın şuuru ile beslenen bir idrakin dışa vurumu ve bunun ifadeye kavuşturulmasını içerir. Herhangi bir etki altında kalmadan, İslami ilimlerin usul geleneği içinde kendi ahkâm ve ahlakını inşa edecek temel ilkelerini gözeten ve bunu bir şuur üzerinden toplumsallaşmanın...

Müslüman, an’ını müslümanca yaşamanın gayretini hiç eksik etmeden yaşaması gerekendir. An’ın müslümanca olması için gereken bir şuurun hayata geçirilmesi ise elzemdir. Müslüman, an’da geçmiş ve geleceği aynı anda yaşamanın sırrını bilen olmalıdır. Bu yüzdende müslüman, kendisine gönderilmiş vahiy/Kuran ve O’nun...

İran, ciddi bir baskı altına alınmış, Lübnan’da Hizbullah büyük bir çatışmanın içinde kalmış, Rusya Ukrayna ile meşgul edilmiş iken, bir akıl devreye girerek Suriye’de bir hareket başlattı. Zamanlama olağanüstü doğru seçilmiş ve başlattığı hareket kısa bir sürede Halep gibi önemli...

Bir hakikat arayışı olarak insanın yolculuğunun ne olması gerektiği konusunda önemli bir ayrışma söz konusudur. Felsefe, Bilim ve Din ile modern dönemde Sanat bir hakikat arayışının tezahürü olarak kabul görmektedir. Din, bir noktada ilahi din olmaktan çıkarılarak salt bir nesne...

Laiklik tartışmaları batılı ülkelerdeki anlamı ile müslüman ülkelerdeki anlamı arasındaki bariz farkı kavramadan laikliğin ne olduğuna dair sahih bir anlayış geliştirilemez! Batı’da laiklik/sekülerlik, Kilise hegemonyasına karşı yeni yükselen burjuva sınıfının kendi egemenlik imtiyazını elde etme arayışının dışa vurumudur. Mülkiyet kavramı...

Önsöz… Doğru bir değerlendirme ölçütünü sağlam bir zeminde kurmak için bu cümleden ne anladığımızı da tam olarak ortaya koyma zorunluluğu olmalıdır. Doğru bir değerlendirme ölçütü derken hangi konuyu, hangi durumu veya hangi düşünceyi ele aldığımızın net bir şekilde ortaya konması...

Herhangi bir konuyu ele alırken elimizde doğru bir değerlendirme ölçütü bulunmalıdır. Yoksa söylenenlerin konu ile ilgisi kadar ilgisizliği de önem arz etmeyecektir. Yani insan, bir konuda kafasına eseni söyleyerek o konu hakkında bir görüş ileri sürmüş olmamaktadır.  O yüzden etrafımızda...

Müslüman Ülkelerin İktidar Halk Çatışmasının Gazze Soykırımına Yansımaları… Müslüman Ülkelerin kendi iç çatışması, özellikle de iktidar ve halk arasındaki o derin çatışma; iktidarın seküler tabiatı ve halkın müslüman oluşu arasındaki derin çatışma ve gerilim, Gazze Soykırımının devamına yönelik bir etkisi...

‘Ölümü öldürmek’ deyimi en güzel Yahya Sinvar’da tecelli etti… Ölümden korkmamak ve ölümü yenmek diye tanımlayabileceğimiz bir durumu Hamas’ın Lideri olan Yahya Sinvar, en güzel bir örneklik içinde göstermiştir. Son ana kadar savaşa devam ederken, tutsak olmak yerine ölmeyi tercih...

İsrail Gazze’de istediği başarıyı elde edemediği için yeni arayışlara yöneldi. İran sürtüşmesi, Hizbullah üzerine saldırılar. Hizbullah’ın komuta kademesine yönelik katliam… İran’da meydana gelen cinayet ve sabotaj saldırıları, hep Gazze üzerinden bakışları gizlemek ve yeni gündemlerle yeni olgulara yönelterek Gazze’de elde...

Modern Dünya, hiçliğin kurgudan yaşam pratiğine geçişini sağlarken, ona sağladığı dayanaklardan kurtulma gibi bir derdi hiç olmadı… Friedrich Nietzsche gibi büyük filozoflarında dikkat çektiği gibi, epistemik bir duruş olarak hiçliği öne çıkarmakta olan Modern Dünya, bir anlam üretme kapasitesinden de...

İnsanın durduğu yer kendisinin akidesini, sosyal hayatını, ilişkiler ağını ve olaylara yaklaşım biçimini belirlemektedir. Gazze sonrası başlayan İsrail’in Lübnan saldırıları bu durumu bütün çıplaklığı ile ortaya çıkarmıştır. ‘Bir müslüman olarak nerede durmalıyım’ sorusundan çok, siyasi olarak durduğu yerden hareketle olaya...

Doğru bir bakış, meseleyi ele alırken, en temel sebep üzerinden başlayarak hakikat bağlamında meselenin neye tekabül ettiği konusunda bir kabule sahip olarak yola çıkmaktır. Modern düşünce ile bir yüzleşmeyi gerçekleştirmeyen bir müslüman zihnin, modern düşüncenin ürettiği parçalar üzerinden bir eleştiriye...

Son iki yüz yıldır Müslümanlar kendilerine rehberlik edecek bir liderlikten uzak kaldılar. Tıpkı Musa aleyhisselam’ın Rabbine gittiği bir zeminde Samiri geride kalan Harun liderliğindeki İsrail oğullarını yoldan çıkardığı gibi Musa’sız kalan kavim Buzağı’ya tapmaya başlamıştı. Kur’an’da kıssa anlatılır. Samiriye niye...

Gazze ile birlikte Batı Şeria’da da öldürmeler devam ediyor. Bir taraftan ateşkes beklentileri, diğer taraftan her gün bir saldırı ve onlarca çocuk ölümü tadıyor. Diğer taraftan da halklar bulundukları yerlerde protesto eylemlerine devam ediyorlar. Ama değişen bir şey yok. Söylemden...

Bütünlüğü kavramadan, parçaya dair geliştirilecek her teori, bakış ve yorum nakıs kalacaktır. Bütünlüğü kavramak içinde parçadan bütüne doğru bir akış içinde ve her adımda parçayı daha büyük bir bütünlük içinde kavrayacak bir zihni aşkınlığa sahip çıkmak elzemdir. Sınırlarını aşmadan bütünlüğe...

Ahlak, insan ve varlığın üzerine kaim olduğu anlamın dışlaşarak varlık kazandığı bir kimliği işaret eder. İnsan açısından ahlak ise; yaratılış gayesi ile uyumlu bir ruh ve biçim bütünlüğünü işaret eden eylemler bütünüdür. Ahlak dendiğinde bir tamlıktan söz edilir. Eksik, zaaf...

Kulluğu özgürlüğün karşıtı olarak yorumlayan modern düşünce ve modern düşüncenin etkisinde kalan yarım Müslümanlar ile sekülerleşmiş insanlar, özgürleşince her şeyin yeniden başlayacağını hayal ederek varlıklarını idame ediyorlar. Ama büyük bir yanılsamanın içinde olduklarını ancak kendi hayal dünyalarından ayılınca fark ettiklerinde...

Gazze’de ilk Ateşkesin sağlandığı süreden bu tarafa gündemler sürekli değişime uğramakta ve yeni gündemler eşliğinde Gazze’de meydana gelen soykırım unutulmaya terk edilmektedir. Türkiye seçimleri, İran seçimleri, Hizbullah saldırıları, komuta kademesinin öldürülmesi, Suriye’de meydana gelen saldırılar, Türkiye’nin Irak’ta saldırıya uğraması vesaire,...

İsrail, İsrail’i Aşan Bir Olgudur, Tıpkı Gazze’nin Gazze’den Müteşekkil Kalmadığı Gibi… İsrail, kurulduğu günden beri Ortadoğu için bir sorun alanı olarak öne çıkmaktadır. İsrail, salt kendi adına değil, ABD ve Avrupa adına da Ortadoğu politikalarına uygun adımlar atmakta ve bu...

Özgün bir İslam felsefesini nasıl kurarız başlığı altında İstanbul’da konferans veren Taha Abdurrahman, yöntemini de izah etmeye çalıştı. Temel sekiz önerme/aşama sundu… Bu sekiz aşamayı gerçekleştirdiğimizde Müslümanların kendisine ait bir özgün felsefi yapısı söz konusu olabilir, dedi… Özgün kavramının kendisi...

Göz, insanın bilişsel sürecini başlatan ve derinleştirerek varlığını sürdüren, idrakini besleyen ve tecrübesinin alt yapısını oluşturan bir unsur olarak insanın insan olarak varlığını idame etmesini sağlayan temel bir vasatıdır. Modern Dünyanın ‘Görsel’ bir dünya olduğunu dikkate aldığımızda meselenin odağına dair...

15 Temmuz darbe girişimi üzerinden sekiz sene geçti…  Yeniden ele alarak bunu doğru bir zeminde ve sağlıklı bir bakış üzerinden derinlemesine ele almanın vakti geldi, geçmektedir. Şunu rahatlıkla söylemek mümkündür: 15 Temmuz aynı zamanda bir 28 Şubat Post modern darbe...

Sağduyu, Türk Dil Kurumu’na göre; doğru, akla uygun yargılar verme yeteneği, aklıselim, hissiselim anlamlarına gelmektedir. Aynı zamanda doğru ile yanlışı birbirinden ayırma ve doğru yargılama gücü gibi anlamlara da gelmektedir. Sağduyu, kişinin hayat tecrübesi ile elde ettiği ve nesnel bir zeminde...

Bu Çağın en büyük özelliği yalanı bir norm olarak kabulünü sağlamak ve ona göre bir eğitim müfredatı geliştirmektir. İster Agnostik ol, İster Liberal/ göreliliği savun, ister felsefeci ol, ister bilimci kesil, durum pek değişmiyor. Yalanın iki temel özelliği var: Kurgu...

İslam düşmanlığını Şeriat düşmanlığı ile örtme çabaları yine gündemde… Tacikistan’da başlayan başörtüsü yasağı ile Türkiye’de başlayan Şeriat düşmanlığı eş değer bir özellik olarak öne çıkmaktadır. Sekülerleşme sürecinde yeterli bir düzeye ulaşan Türkiye Cumhuriyeti, muhafazakârlar eliyle dönüştürüldüğü halde, yeni bir hamle...

Bayramı Yaşarken Yüreğimdeki Acı Dinmiyor…   Bir mümin olarak, kardeşim olarak kabul ettiğim bir başka müminin bayramda ölüm ile burun buruna yaşadığı gibi açlıkla imtihan edildiği bir vakıa olarak önümde durduğu halde benim bayramı yaşayarak çoluk çocuğum ve torunlarım ile...

Bir deyim olarak ‘Kurban Kestin mi?’ diye sorulur, yakınlara, dostlara, insanlara… Kurban kesmenin ehemmiyeti ve önemi üzerine durulur ki el Hak doğrudur. Ama süreç içinde bu Kurban kesmenin ehemmiyeti, yerini et yemeye ve dağıtmaya dönüşmekten korunamıyor. İnsanlar, nasıl bir hayvan...