Abdülaziz TANTİK

Suriye: Yeni Dünyanın İnşası… Adı Konulmamış bir Üçüncü Dünya savaşına doğru yürüdüğümüz açıkça görülmeye başlanmıştır. Devletlerin altına hücum etmeleri ve altın fiyatlarının yükselişinin sürdürmesi, beklentilerinin aksine hem de… İran ABD gerilimi ve İran iç karışıklıklarının ayyuka çıkarılması, Çin ve Rusya’nın...

Krizler Çağında Bir Yöntem Arayışı… Yirminci yüzyıldan yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreğini bitirirken yaşadığımız krizlerin anatomisi bir tarafa temel bir gerçeklik olarak yaşadığımız krizler herkesin gözleri önünde yaşanmaktadır. Gerçekliğin anatomik yapısının değişime uğradığı bir zamanlarda yaşamaya başladık. Bilginin olabildiğinde kirlendiği...

İMANIN MAHİYETİ VE DERİN BAĞLANMA: BÜTÜNSEL BİR PERSPEKTİF  İmanın Tanımı ve Ontolojik Temeli… İman meselesi, insan varoluşunun en temel noktasını oluşturur. İslam düşünce geleneğinde, özellikle İbn-i Teymiyye’nin ortaya koyduğu iman tanımı, geçmiş ile geleceği birbirine bağlayan, tarihsel süreklilik açısından son...

Metafizik Kökenlerden Yeryüzü İmtihanına: İnsanın Hakikat Yolculuğu  Giriş: Bu Dünyaya Ait Olmayan Bir Varlık Olarak İnsan… İnsanı tanımlamak, varlık düzlemindeki yerini tayin etmekle başlar. Geleneksel ve kadim kültürün perspektifinden bakıldığında insan, sadece biyolojik bir organizma değil, “zübde-i âlem” yani âlemin...

KURTULUŞA GİDEN YOL… -Bir çözüm arayışı yöntemi- Son Venezuela müdahalesi ile yeni bir tartışma başladı. Uluslar arası sistem çökmüştür. Artık Gücün hegemonik yapısı öne çıkmakta ve bu durum üçüncü bir dünya savaşında insanlığın yıkımı ile bitebilir. Bu tespiti yabana atmamak...

İnsan ve İnsanlığın Sonu… İnsanı insan kılan arayışıdır. Arayışın tükendiği noktada insan da tükenmeye başlamaktadır. İşte insanı sınırlar içine hapseden her yaklaşım, insanı tüketen bir yapıya bürünmekten kurtulamamaktadır. Modern düşünce bu bağlamı içinde insanı tüketen ve yok eden bir hüviyeti...

İslam’ın Küresel Barışa Katkısı ve Türkiye’nin Rolü… Küresel barışın iki temel etkeni vardır: Birincisi, ahlaki yeterlilik ve temsiliyet, ikincisi ise; gücün yeterliliği… Herhangi bir olay ortaya çıktığı zaman güven veren bir güç meseleyi ele alır ve adil davranarak sorunu çözüme...

İnsanda  Kalbin Merkeziyeti: Öz, İdrak ve Maneviyatın Kaynağı…  Giriş: Kalbin Temsil Ettiği Öz… Kalp, insanın özünü temsil eden ve onu soyut ile somut durumlara yönelik olarak idrak eden, düşünen ve kavrayan bütünlüklü bir olgudur. İslam düşüncesinde kalp, insanın özünü mücerretten...

AKIL KAVRAMININ SINIRLARI: VAHİY TEMELLİ BİR İNCELEME GİRİŞ: MODERN DÜŞÜNCEDE AKLIN MERKEZİ KONUMU Akıl, modern düşünce açısından vazgeçilmez temel kavramlardan bir tanesidir; adeta eksene alınan, temel kılınan bir özelliktir. Akıl, tabiri caizse, Yunan mitolojisinde ‘tanrının yerine geçen Mitik bir şey’e...

Varlığın Üç Boyutlu Yapısı: Var, Varlık ve Var Olma… Felsefi anlamda varlık kavramını ele alırken, üç temel kategori üzerinden konuyu ele almakta yarar var: ‘Var’, ‘Varlık’ ve ‘Var Olma’… Varlık Kavramının Tanımı ve Boyutları… Varlık, yalnızca var olanlarla hareket eden...

Fizik, Metafizik ve Varlığın Tevhid Bağlamında Yeniden İdrak Edilmesi Giriş: Kavramların Dünya Görüşüyle İlişkisi… Bir kavramı, onu inşa eden dünya görüşünden bağımsız olarak ele almak- neredeyse- imkânsızdır. Kavramlar olgusal düzeyde dünya görüşlerinden bağımsız olsa bile, eğer o kavramı bir dünya...

Doğru Düşünmede Dört Temel Unsur… Doğru düşünmenin bazı temel kuralları her zaman olmuştur. Yöntemli düşünmek bunlardan biridir. Yöntem, belirli bir düşünmeyi doğru bir zeminde kurma adına olmazsa olmazlardandır. Tabi ki yöntemin niteliği, belirleyiciliği, kuşatıcılığı vesaire belirleyici bir rol alacaktır. Ancak,...

Felsefi Düşünmenin Neliği Üzerine…  Felsefi düşünmeyi, salt belirli bir felsefe ile sınırlandırarak düşünmeye yönelik tepkisel bir tavır geliştirmek, üçüncü dünya ülkeleri ve müslüman ülkelerin yeni aydınlarında açığa çıkan bir olgu olarak öne çıkmaktadır. Din ve dini düşünceye yönelik tepkisel bir...

Suçu Kendinde Arama… İnsanın yapıp ettiklerinin etkisi bağlamında farklı olay ve olgularda farklı tezahürlere açık olduğu bilinmektedir. Bir noktada iyi olan bir şeyin bir başka noktada kötüye evrilmesi beklenmeyen bir şey değildir. Negatif veya pozitif eylemler, kişiden, niyetinden ve beklentisinden...

Teori – Pratik Ve İman – Amel… Modern yaşamın kurgusu- Teori, toplumsal gerçekliği anlaşılır hale getiren bir kavramlar kümesidir. Bu kavramlar kümesi, olguları ve olgular arasında karmaşık gibi görünen toplumsal ilişkileri sistematik olarak anlamamızı sağlamaktadır. Teori, daha önce yapılmış olan...

Düşünmede temel sorun; söylenilen ve söylenen sözün mahiyetine dair algıdan bilgiye yönelmeyi sağlayacak zeminin yokluğudur.  Algısal düzlemin belirleyici bir zemin olarak işlevselleşmesi, idrak meselesini devreye alıyor ve karşılıklı anlama sorunu inşa ederek çatışmayı zorunlu hale getiriyor. Sözün anlamının tam olarak...

Pazartesi Mısır’da uluslar arası bir toplantı yapılacak, ABD ve Türkiye ile birlikte irili ufaklı yirmiye yakın ülke katılacaktır. Sorun, İsrail saldırılarının tamamen durdurulması, dur durak bilmeyen şiddetinin sona ermesi, Filistin halkının gürültüsüz, acısız, bombasız günler yaşayacağı vakte erişmesi olarak kayda...

Üçüncü Senesine giren ‘Gazze katliamı’, büyük bir ‘soykırım’ örneği olarak tarihe kaydedildi. Ateşkesin konuşulduğu bu günlerde bile ‘katliama’ ara vermeyen İsrail yöneticilerinin insanlık tarihi açısından ‘en büyük soykırım ve katil’ olarak yazılmaları ise mukadderdir. Bütünüyle Siyonist Yahudi olarak dünya insanlığı...

Son BM toplantısı sonrası oluşan Barış havası ile birlikte yeni tartışmalar alevlendi. Hamas’sız bir Gazze arayışı neredeyse, bütün Arap Devletlerin ortak yaklaşımı gibi görünmektedir. En azından görüntüye düşen resim böyle… Netanyahu BM’de konuşma yaparken, salonun boşalması ise İsrail için sonun...

Gazze’de meydana gelen yıkım, aynı zamanda değerler skalasında, modern kültür ve kavramlarında ve dini duyguların açığa çıkışında da ciddi sarsıntılar ve yıkımlar meydana getirdi. Bu sadece duygusal bir zeminde değil, siyasal bir zemine de sıçrama tehdidinde bulunmaktadır. Mevcut durum, beraberinde...

Tanımak, belirli bir tecrübe, deneyim sonrası elde edilen bir yakınlık hissiyatının temellendirildiği bir zemini işaret eder. Tanımanın kendi iç katmanları olmakla birlikte bir süreç içinde ilişkinin niteliğine ve niceliğine dayalı olarak gelişen bir olgunun dışa açılımıdır. Uzaktan seyrederek veya inkâr...

Parçacı yaklaşım, işin kolayına geleni kendi lehine ifade etme imkânı sunar. Bu imkân üzerinden hareketle hem kendi haklılığını ortaya koymak kolaylaşır ve hem de çıkarını sağlama alma konusunda adım atmış olursun. Tarih boyunca parçacı yaklaşım her zaman olmuştur. İşlevselliği ile...

İyiliğin ve kötülüğün aynı zeminde buluştuğu ender ve şaheser bir yaratım eseri olarak insan, yaratılmış her varlığın iyiye ve kötüye yönelik eğilimini de belirleme özelliği kazanarak sorumluluk sahibi bir varlık olarak ceza ve mükâfat alacak bir yapıya sahiptir. İnsan, bir...

Gazze’nin geldiği son durumda silah, bomba ve katliam ölçüsünde yapılanlara rağmen direnişin sürdürülmesi orada yaşayan insanları açlık ile yokluğa tevdi etmeye yönelik bir arayışı öne çıkardı ve son dönemlerde bu giderek tek seçenek gibi durmaktadır. Bu duruma karşın ise insanlık...

Yaşadığımız çağın en önemli olayı, bugün iki yıla yakın süredir yaşadığımız İsrail katliamlarının devam ettiği Aksa Tufanı sonrası başlayan süreçtir. Bu sürecin en önemli olgusu ise Filistinli direnişçilerin ‘ölümü öldürdüklerini’ bütün dünyaya gösterdikleri tanıklığın/şahitliğin kendisidir. Bu direniş süreci ile birlikte...

Şura, bir düşünce, inanç ve dünya görüşünün temel ilkelerini muhafaza ederek varlık sahasına çıkması gereken bir olgudur. Meşveret ise; içinde var olunan kültürün temel kodlarını üzerinde taşıyan ve onu temsil liyakati kesbetmiş insanlar ile birlikte yapılması elzem olandır. Tabi ki...

Episteme/biliş süreci ve bilgi zemininde aklını kendisine gönderilmiş bilgiye göre çalıştırarak kendi istikametini bulması istenen insanın, ancak gönderilmiş bilgiyi, bilgiyi alan bir resul aracılığı ile öğrenmektedir. Nübüvvet, iki farklı kategorik ayrımı yine nübüvvet üzerinden orta bir noktada buluşturulan tecrübe ile...

Müslümanca düşünmek için ontolojik epistemolojik ve eylem için bazı temel kurallar olmalıdır.  Bu kuralların farklı alanlarda farklı anlamlar taşıdığını da peşinen kabul etmekte yarar var. Çünkü başka türlü söylenen şeyin neye tekabül ettiğini anlamak mümkün olmayacaktır. Düşünce dediğimiz şey kendisi...

Modern düşünce, böl, parçala ve yut hikâyesini epistemik zeminde kullanmakla iktidar olduğunu gözlere soktu. Sadece epistemik/bilgi sistemleri açısından değil, ontolojik/varlık zemininde de eşitlik üzerinden ciddi bir ayrışmayı öne çıkartarak, işçi, patron, iktidar, halk, memur, amir, alan, satan vesaire ile parçalayarak...

İslami Hareket, ahlak temelli bir hareket olmakla birlikte temsiliyet meselesini nübüvvet üzerinden sağlayarak Resul’ün takipçisi olan ilmi ile amil Âlimler aracılığı ile ahlaki temelde sivil bir liderlik yürütmektedir… Liderlik, bu ahlaki zeminin yapısal gücünü yanına alarak yerine getirilmesi gereken bir...

Şura, İslami hareketin temel prensiplerinden biridir. Benden bize yönelik geliştirilmiş en önemli ilkedir. Tek başına karar alma yerine birlikte karar alma ve sorumluluğu birlikte paylaşma ekseni üzerine kurulmuştur. Emir ve yasaklar dışında kalan alanlarda sosyal sorumluluk gösteren alanda, alan üzerine...

İslami Hareket, İslam’ın yeniden hayatın bütününü kuşatan bir şekilde hayata geçirilmesi arayışının ideolojik bir karaktere ve siyasal bir yapılanması üzerine bina edilmiştir. İslam ve hareket terkiplerinin varlığının modern hareketlerin varlığı ile ilgili olması ayrı bir konu olmakla birlikte, sürekli bir...

Korku, psikolojide negatif ve pozitif boyutları olan ve insanın tavırlarını belirleme konusunda önemli bir etken olarak hayatımızda var olduğu tecrübeye konu edinilen bir olgudur. Korku, genelde yanlışa kapı aralayan ve ideal olandan reel olana geçişi sağlayan önemli bir motivasyon/isteklendirme örneği...

İsrail’in saldırısı ile başlayan İran İsrail savaşı, çok denklemli bir dünyanın varlığının teyidi haline dönüşmek üzeredir. Söylem ile eylemin birbirini tutmadığı bir dünyada yaşamanın derin ağırlığı altında nelerin olup bittiği konusunda kafaların karışık olmasından daha normali ne olabilir ki? Hayatın...

İslamcılığın tarihsel bir seyri olduğu gerçeği, bir olgu olarak onun varlığını, o gerçekten bağımsız olarak yeniden düşünmemize engel değildir. Çünkü İslam, sürekli kendini yenileyecek bir düzlemi inşa ederek varlığını sürdürmeye açık bir yapı arz etmektedir. Bu temel gerçeklik zemini üzerinden...

Müslümanlar, son iki yüzyıldır devam ede gelen bir krizi derinleşerek yaşamaya devam etmektedirler. Tam iki yüz yıldır yaşanan yenilginin travmasını bir türlü üstünden atmasını beceremediği gibi yeni travmalar ekleyerek yoluna devam etmektedir. Ulus devlet marjı içinde müslüman halka yeni travmalar...

İnsanın çok katmanlı yapısı, onu dünden yarına bugünü yaşarken sürekli bir değişim cenderesinde varlığını ikame ederken, her seferinde ayağının kaydığının farkındalığı ile yaşadığı boşluğu geleceğe dair beklenti üzerinden derinleştirmeye yönelmesine zemin oluşturmaktadır. İnsan için yaşadığı şeylerin kader ile orantılı bir...

İçinde yaşadığımız yaşamın kültür kodlarını belirleyen, siyasal sistemini inşa eden ve iktisadi sistemini kuran mekanizmanın iki yüzyıldır bir türlü insanı huzura kavuşturacak bir sistemi kuramamasını neye borçludur? Var olduğumuz her anı belirleme konusunda herhangi bir ihmali bulunmayan bu sistemin bir...

11 Mayıs 2025 tarihinde PKK 12. Kongresini topladı ve fesih kararı aldı. Kürt ve Türk halkına olduğu kadar Mezopotamya’da yaşayan her kavme hayırlı olsun. İslam Ümmetine hayırlı olsun. Duamız, bu durumun herhangi bir akamete uğramadan sürecin tamamlanması ve barışın Türkiye...

İki yıla yaklaşan bir katliam ve soykırım girişiminin sonucunda, aç, susuz ve her türlü saldırıya maruz kalan Gazze halkı, müslüman kimliğini tamlık içinde taşıyarak kendisini İslam gibi şerefli bir dinin temsilcisi kılacak eylemliği inşa etmiştir. Gazze dışında kalan Müslümanların kahır...

Modern dünya hızla bir noktaya doğru evrilmektedir. Bu nokta ise post hüman/insan sonrası bir noktanın kendisidir. İnsanın yapay zekâ üzerinden tamamen işlevsizleştirildiği bir zemine doğru bu hızlı akışı üzerine tefekkür etmek ve bu sonucun getireceği, inanç, kültür, değer, erdem, etik...

Doğru, sahih ve sahici bir ilişki kurmayı başaramayan bir zihnin Müslümanlığı faziletli/ahlaki bir zeminde inşa etmesi giderek zorlaşacaktır. Bu yüzden ilk hamle muttaki bir kulun kendi bütünlüğü içinde varlığını idame edecek bir entelektüel ahlaki yapının eksikliğini kavrayarak bu konuda sağlam,...

Ümmetin Birliği vurgusu on sekizinci yüzyıldan itibaren vurgulanan bir olgu olarak önümüzde durmaktadır. Kaybedilen bir şeyin kendisi gündem olmaya yönelik bir hamleye açık hale gelir. Osmanlı’nın yıkılışı ile başlayan süreç ve modern düşüncenin etkisi altında ulus devletlerin kurulması ile birlikte...

Modern cahiliye iktidar ağı olarak insanları uyutmaya ve edilgen kılarak etkisizleştirmeye yönelerek onları istenilen tarafa doğru sürüklemekte pek mahir olmaktadır. Bu biraz da farklı kültürlerin modern kültür esareti altında kendi varlığının otantik yapısını kaybetmeleri ile de birebir orantılı bir durumu...

Bayram, belirli bir zorluktan ve sıkıntıdan sonra ulaşılan güzel günlere ve rahata kavuşmanın oluşturduğu sevince göndermedir. İster dini bayramlar olsun, ister milli bayramlar olsun, belirli bir bedel, mücadele ve sabır göstererek ulaşılan mutlu zamanlara ait bir kutlama vesilesidir. Sevincin ve...

Takdir edilmiş bir gece olarak tavsif edilmiş Kur’an ayı olarak bilinen Ramazan ayının içinde inmeye başlamış vahiy, insanlığın tarihini yeniden yazması için kendisine sunulan büyük bir ilahi lütuftur.  Nüzul için gece kavramının kullanılması, başka bir yerde de “Allah sizin dostunuz...

İslamcılık Üzerine Yeniden Düşünmek… İslamcılığın ortaya çıkış şartlarını dikkate almadan İslamcılığın klasik versiyonu üzerine farklı bakışlar üzerinden eleştiriye tabi kılmanın tutarlı bir boyutu yoktur. İslam’ın sosyolojik ve siyasi olarak iktidar olduğu bir dönemde iktidarın yeniden güçlendirilerek başlayan batı karşısındaki yenilgileri...

Batılı devletler, oyun üstüne oyun kurmakta pek mahirdirler… Onlardan ders alan yeni aktörlerde benzer bir konuyu gündemleştirerek kendilerini haklı çıkarmanın yollarını döşemekte kararlılar. Kirli propaganda yöntemlerinin kullanılması ise zaten pek bilinen bir şeydir. Kaotik bir zemine doğru sürüklendiğimizin bilinci ile...

Yeni bir dünyaya doğru yol alıyoruz. Bu yeni dünya yeni konumlandırmalar içermektedir. Siyaset ve güç yeniden dağıtılmayı beklemektedir. Uluslar arası sistem bir arayış içinde, eskisi artık işlevsizleşmiş durumdadır. Bunun müsebbibi ise ABD ve İsrail korumacılığı olmaktadır. Dünya, Gazze olayları karşısında...

Modern dünya, yeni bir zihin dünyası inşa etmiştir. Bu yeni zihin dünyası ise kadim düşünceyi peşinen yargılayarak olumsuzlamaktadır. Bu olumsuzluğu kesinlik düzeyinde kabul ettiği için yeni bir bakış üzerinden yeni sonuçlara doğru yol almaktadır. Ama görüldüğü üzere bu yeni bakış,...

İnsanlığın içinde var olduğu şartların kendisi insanlığın geleceğini belirleme özelliklerini taşımaktadır. Bu şartları geriletmek veya ortadan kaldırmak için mevcut şartları reddeden bir yaklaşımın genel bir kamuoyu sürecine mebni olarak kabulünün sağlanması ise şartları gereği nerede ise imkânsız bir durumdur. Yeni...

İnsanlık, yanlış sorular eşliğinde kendinden uzaklaşarak yabancılaşmanın doruğuna ulaşmıştır. Doğa, Tanrı, Din ve Akıl üzerine sorulan sorular ve verilen cevaplar ile bugünü oluşturan kültürü inşa eden düşünce, görüldüğü üzere yabancılaşmayı en üst zemine taşıma konusunda önemli bir eşiği aşmıştır. İleri...

Suriye meselesi özelinde ve genel itibarı ile insanlarımız düşünce zemini diye kendilerine dayatılan algılara yenik düşerek düşünme zeminini kaybetmektedirler. Bunun sebebi ise ‘önbilgi’ dediğimiz varsayımların neye tekabül ettiğini bilmemeleri ve buna dayalı yaklaşımın bir eleştirisi yerine olduğu gibi kabulü üzerinden...

Yaşadığımız çağ, geçici çağ adını almaya liyakat kesbetmeye devam ediyor. Her şeyin uçucu ve geçici bir özellik kazanarak varlık sahasından silindiğini gözlemlemeye devam ediyoruz. Bu durum işin ilginç yanı bir tepkisellik de üretmemektedir. İnsan, teknoloji üzerinden sürekli yenilenmeye yönelik bir...

Din, sosyolojik olgunun dışında ilahi bir din olarak Yüce Yaratıcının İnsana yol göstericiliğini işaret eden ve belirten bir muhtevaya sahiptir. Din, insanın yaşarken neler yapması ve yapmaması gerektiğini belirten emirler ve nehiyler çizgisi olduğu kadar, ahlaki yetisini güçlendiren ve onu...

Unutmanın İnsana Kazandırdıkları ve Kaybettirdikleri… Unutmak, olgusal düzlemde insanın bazı şeylerin etkisinden çıkmasının bir araçsal yöntemi olarak önemli bir zemine sahiptir. Ama her etkisinden çıkılan şeyin olumlu olması beklenmemelidir. Bu yüzden unutmanın karşıtı olarak hatırlamanın vahiy tarafından sürekli vurgulanması bu...

Filistin Meselesinde Doğru Tavır Nedir? Tavırda doğruluk, adaletin ikamesini sağlayan yaklaşım biçimi olarak öne çıkarılması gereken bir tutumu işaret eder. Doğru, birçok farklı olguda farklı yaklaşımları içeren bir düzleme sahiptir. Doğru, hakikat bağlamında ele alındığı zaman düşünce ve bu düşünceye...

2024 Yılının kavramı olarak kabul gören ‘Kalabalık Yalnızlık’ kavramı, aslında dünyanın içinde bulunduğu sosyolojiyi en iyi ifade eden kavramsallaştırmalarından biridir. Ayrıca bu kavram, modern kültürün geldiği noktayı işaret etmesi bakımından da önemlidir. Modern düşüncenin cemaat yerine toplum kavramını kullanması, birey...

Siyasal bir değişimin gerçekleşmesi için algılardan olgulara ve oradan da bilgi ve stratejiye yönelmek esasa taalluk eder. Ama son elli yılın siyasal olguları genel itibarı ile siyasal algılar üzerinden değerlendirmeye tabi kılındıkları için bir değişimin işareti olarak hayat bulmakta zorlanmaktadırlar....

İslam’ın vicdanı; İslam’ın şuuru ile beslenen bir idrakin dışa vurumu ve bunun ifadeye kavuşturulmasını içerir. Herhangi bir etki altında kalmadan, İslami ilimlerin usul geleneği içinde kendi ahkâm ve ahlakını inşa edecek temel ilkelerini gözeten ve bunu bir şuur üzerinden toplumsallaşmanın...